Jadeit

Jadeit
Ümumi məlumatlar
Kateqoriya	Mineral
Formul (təkrarlanan vahid)	NaAlSi2O6
Strunz təsnifatı	VIII/D.01c
Xüsusiyyətləri
Kristalloqrafik sinqoniya	monoklinik sinqoniya[d]
Zolaq rəngi	ağ
Vikianbarda əlaqəli mediafayllar

Jadeit – Na Al [Si₂O₆] — monoklinik sinqoniya. Rast gəlmə tezliyi şkalası: çox da tez-tez rast gəlməyən.

Xassələri

Rəng – element-qatışıqlarından asılı olaraq mineral müxtəlif rəngdə olur: ağ, yaşılımtıl (Cr³⁺, Fe²⁺), göy (Fe²⁺, Fe³⁺), bozdan qarayadək (Mn²⁺, Fe³⁺), zümrüdü-yaşıl; Mineralın cizgisinin rəngi – ağ; Parıltı – şüşə, ayrılma müstəvilərində sədəfi; Şəffaflıq – qeyri -şəffafdan yarımşəffafadək; Sıxlıq – 3,2-3,5; sərtliyi – 6,5-7,5; Ayrılma – {110} prizması üzrə orta, {010} və {100} üzrə qeyri-mükəmməl; Olduqca özlüdir; Sınıqlar – qeyri-hamardan tikanlıyadək; Morfologiya – kristallar: nadir hallarda rast gəlir: prizmatik, sıx kriptokristallik kütlələr; Mineral aqreqatları: sıx, qarışıq-lifli, keçəyəoxşar.

Mənşəyi və yayılması

Tipik metamorfogen mineral olub, qələvilərlə zəngin süxurların yüksək temperatur və aşağı təzyiq şəraitində baş verən metamorfizmi prosesində əmələ gəlir. Ultraəsası süxurlarda, qlaukofan şistlərində qeyd edilir. Zərbə metamorfozmi nəticəsində plagioklazlar hesabına əmələ gəlmiş jadeit meteorit kraterlərində aşkar edilmişdir. Nadir hallarda həmçinin kontakt-metasomatik süxurlarda müşahidə edilir. Birlikdə rast gəldiyi minerallar: kvars, serpentin, lavsonit, xlorit, qranat, mika, albit, maqnetit və b. Mineralın tapıldığı yerlər: San Benito yaxınlığında (ABŞ); Tomo (Birma); Kotaki (Yaponiya); Val-di Susa (İtaliya); Ris meteoritinin krateri (Almaniya) və b. Azərbaycanda Kəlbəcər rayonunun serpentinitlərində qeyd edilir.

Tətbiqi

Jadeit yarımqiymətli daşdır.

Qalereya

• 
• 
• 

Mənbə

• Azərbaycan mineralları. Bakı: Nafta-Press, 2004

Xarici keçidlər

• THE MINERAL JADEITE