K. L. Xetaqurov adına Şimali Osetiya Dövlət Universiteti

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
K. L. Xetaqurov adına Şimali Osetiya Dövlət Universiteti
Vladikavkaz Universitet.jpg
43°01′35″ şm. e. 44°41′28″ ş. u.
Əvvəlki adları Terek Xalq Təhsili İnstitutu
Gorsk Xalq Təhsili Praktik İnstitutu
Şimali Osetiya Dövlət Pedaqoji İnstitutu
Əsası qoyulub 1920
Tip dövlət
Prezident Axurbek Alixanoviç Maqometov
Rektor Alan Uruzmaqoviç Oqoyev
Doktor sayı 124
Şəhər Vladiqafqaz
Ölkə
Ünvan Şimali Osetiya Respublikası, Vladiqafqaz, 362025, Vatutin küçəsi, 44-46

K. L. Xetaqurov adına Şimali Osetiya Dövlət UniversitetiŞimali Osetiya Respublikasının paytaxtı Vladiqafqaz şəhərində ali təhsil müəssisəsi.

Tarixi[redaktə | mənbəni redaktə et]

Terek Xalq Maarif İnstitutu 1920-ci il avqustun 21-də açılmışdır. İnstitut Vladiqafqazın Marinskaya küçəsindəki keçmiş Olginskaya qadın gimnaziyasının binasında yerləşirdi. Georgi Kesayev institutun ilk direktoru olmuşdu. İnstitut iki fakültə tərkibində fəaliyyətə başlamışdır: ictimai tarix və fizika-riyaziyyat. Fakültələr dörd şöbədən ibarət idi. Birinci və ikinci səviyyəli eksperimental nümayiş məktəbləri, ictimai-tarixi, qafqazşünaslıq, fiziki, təbii-coğrafi, əmək üzrə kurs otaqları da açıldı. Şimali Qafqazın dağlıları arasında ilk professor, dilçi Boris Alborov institutun ikinci direktoru təyin edildi.[1]

1921-ci ildə Terek rayonu Dağlılar Muxtar Sovet Sosialist Respublikasına çevrildi. Bu münasibətlə universitetə ​​Dağlılar Pedaqoji İnstitutu adı verildi. 1922/1923-cü tədris ilinə qədər onun adı dəyişdirilərək Dağlılar Praktik Xalq Maarif İnstitutu adlandırıldı. İnstitutda yeni kafedralar yaradıldı: rus, osetin, kabardin-çərkəz və qaraçay-balkar bölmələri ilə pedaqoji-pedaqoji, kimya-texniki, fiziki-texnoloji və ictimai-ədəbi. İnstitutda 1932-ci il sentyabrın 15-nə kimi 75 nəfərin təhsil aldığı aspirantura var idi.

1938-ci ilin avqustunda ölkə hökuməti 2-ci Şimali Qafqaz və Osetiya Pedaqoji İnstitutunu birləşdirdi. Yeni ali təhsil müəssisəsi Şimali Osetiya Dövlət Pedaqoji İnstitutu adlandırıldı. O, öz miqyasına görə Sovet İttifaqının pedaqoji ali təhsil müəssisələri arasında üçüncü yeri tuturdu.

Bir il sonra instituta osetin ədəbiyyatının banisi - Kosta Xetaqurovun adı verildi.

Böyük Vətən müharibəsi illərində institutu Qırmızı Ordu sıralarına ümumilikdə 600 nəfər - tələbələr, müəllimlər, fəhlə və qulluqçular çağırılaraq tərk etmişlər. Yüzdən çox insan müharibədən qayıtmadı.

1969-cu il noyabrın 2-də SSRİ Nazirlər Sovetinin sədri Aleksey Kosıgin Şimali Osetiya Pedaqoji İnstitutunun bazasında Orconikidze şəhərində Şimali Osetiya Dövlət Universitetinin açılması haqqında fərman imzaladı.

2017-ci ildə Şimali Osetiya Dövlət Universiteti Rusiya Təhsil və Elm Nazirliyinin "Universitetlər innovasiyaların yaradılması məkanı mərkəzləri kimi" prioritet layihəsi üzrə müsabiqənin qalibi oldu və regionun innovativ, texnoloji və sosial inkişafı üçün universitet mərkəzi statusunu aldı.

Universitetin binası federal əhəmiyyətli mədəni irs tarixinin abidəsidir (No 1500000230).

Təhsil və elm[redaktə | mənbəni redaktə et]

Universitetdə 17 fakültə və 52 şöbə, 6 tədqiqat mərkəzi fəaliyyət göstərir. Onların arasında Şimali Osetiya Dövlət Universitetinin “Nanostrukturların Fizika və Texnologiyası” Kollektiv İstifadə Mərkəzi fəaliyyət göstərir.[2]

Universitetin elmi-tədqiqat fəaliyyətinin əsas istiqamətləri bunlardır: “Yeni materiallar və nanotexnologiyalar”; “İnformasiya və kommunikasiya texnologiyaları”; “Bioloji və tibbi texnologiyalar, canlı sistemlərin texnologiyaları”; “Təbii ehtiyatlardan səmərəli istifadə”; "Çoxsəviyyəli təhsil sistemləri"; “Humanitar və Pedaqoji Texnologiyalar”; "Mədəniyyətlərarası ünsiyyət"; “Regional və Beynəlxalq Münasibətlər”; “Regionların sosial-iqtisadi inkişafı, proqnozlaşdırılması və idarəetmə texnologiyaları”.[3]

Fakültələr[redaktə | mənbəni redaktə et]

  • Coğrafiya və Geoekologiya,
  • Jurnalistika,
  • Xarici dillər,
  • İncəsənət,
  • Tarix,
  • Riyaziyyat və İnformasiya Texnologiyaları,
  • Beynəlxalq əlaqələr,
  • Osetin filologiyası,
  • Psixoloji və pedaqoji,
  • Rus filologiyası,
  • Sosiologiya və Sosial İş,
  • Stomatologiya və Əczaçılıq,
  • İqtisadiyyat və İdarəetmə,
  • Fiziki və texniki,
  • Bədən tərbiyəsi və idman,
  • Kimya, biologiya və biotexnologiya,
  • Hüquq.

İstinadlar[redaktə | mənbəni redaktə et]

  1. История Северо-Осетинский государственный университет имени К. Л. Хетагурова
  2. "North Osetian State University After K. L. Khetagurov Arxivləşdirilib 2020-06-27 at the Wayback Machine." ru:Russian Ministry of Education. Retrieved on June 1, 2016.
  3. "Северо-Осетинский государственный университет им. К. Л. Хетагурова". rosvuz.dissernet.org. İstifadə tarixi: 2020-03-22.