Viləş

Vikipediya, açıq ensiklopediya
(Kalinovka səhifəsindən istiqamətləndirilmişdir)
Jump to navigation Jump to search
Yaşayış məntəqəsi
<div style="background:{{rəng/Flag of Azerbaijan.svg Azərbaycan}}; position:relative; width:100%; height:35px; display:table;">
Picto infobox map.png
Viləş

39°0′37″N 48°46′27″E / 39.01028°N 48.77417°E / 39.01028; 48.77417Koordinatlar: 39°0′37″N 48°46′27″E / 39.01028°N 48.77417°E / 39.01028; 48.77417


Ölkə

{{Flaqifikasiya/Flag of Azerbaijan.svg Azərbaycan | Flaqifikasiya/flaqifikasiya | variant = | miqyas = | name = | altlink =

}}
Rayon Masallı rayonu
Saat qurşağıUTC+04:00
<div style="background: {{rəng/Flag of Azerbaijan.svg Azərbaycan}}; padding: 1px 0; min-width: 332px; width: 100%; margin:0px 0px 0px 0px;">Xəritə
Viləş — yerləşdiyi ərazi Dünya
Viləş
Vikidatada redaktə et: Vikidatada redaktə et

ViləşAzərbaycan Respublikasının Masallı rayonunun inzibati ərazi vahidində kənddir.[1] 12 iyun 2018-ci il Azərbaycan Respublikasının bəzi ərazi vahidlərinin adlarının dəyişdirilməsi haqqında qanuna əsasən kəndin keçmiş adı Kalinovka dəyişdirilərək Viləş adı verilib.[2]

Əhalisi[redaktə | əsas redaktə]

Əhalisi 2397 nəfərdir.[3]

Toponimiyası[redaktə | əsas redaktə]

Keçmiş adı Nikolayevka olmuşdur. 1843-cü ildə Volqaboyundan köçüb gələn rus kəndlilərinin məskunlaşması nəticəsində yaranmış yaşayış məntəqəsi Sovet hakimiyyəti illərində sovet dövlət xadimi M.ş.Kalininin şərəfinə Kalinovka adlandırılmışdır.[4]

Tarixi[redaktə | əsas redaktə]

5 mart 2013-cü ildə Öncəqala və Hüseynhacılı kəndləri Kalinovka kənd inzibati ərazi dairəsi tərkibindən ayrılaraq, Öncəqala kənd inzibati ərazi dairəsinə daxil edilmişdir[5].

Kalinovka kəndi azərbaycan ərazisində ən qədim molokan kəndlərindəndir. Rusların ilk məskunları 1828- ci ildə İranla Rusiya arasında bağlanmış Türkmənçay sülh müqaviləsindən sonra Zaqafqaziyada qalan əsgərlərdən ibarət olub. Həmin yerlərdən biri də sonralar Kalinovka kimi tanınacaq ərazi olub. Həmin ərazi Xəzər dənizi sahilində, kəndi yaxınlığında poçt yolu kənarında olması güman edilir və Şamaxıdan 1833-cü ildə köçüb gəlmiş otuz malokan sakinlər burada məskunlaşıblar. 1837-ci ili çarın fərmanı bizim ərazimizdə rus kəndlərinin yaranmasına təkan verir. 1838-ci ildə Mixail Akinfeyeviç Popovun tərəfdarları Lənkəran qəzasının Qızılağac kəndi yaxınlığında poçt yolu ətrafında yerləşirlər. Yaşayış ərazisi hər tərəfli yararlı bir məkan idi. 1840-cı ildə Popovun həmfikirlərinin yeni dəstəsi Rusiyadan sürgün edilir və otuz iki malakanlılar bu ərazidə yerləşdirilir. Yeni salınmış ərazi Mixail Popovun şərəfinə Mixaylovka adlandırılır. Sonralar bu ad dövlət tərəfindən dəyişdirilib Nikolayevka qoyulur. Molokanlar bu adla barışırlar- qəbul edirlər. Sürgün edilən malakanlar əsasən Rusiyanın mərkəzindən, Volqaboyundan gətirilmişlərdirlər. Onların hamısına Popov rəhbərlik edirdi. Malakanlar əsasən heyvandarlıqəkinçiliklə məşğul olurdular. Sonrakı illər buraya yeni-yeni dəstələr, Popovun tərəfdarları axıb gəlməkdə davam edirdilər. Sovet hakimiyyətinin qələbəsindən sonra kəndin adı “Ümumittifaq starosta” Kalininin şərəfinə dəyişdirildi.

İnfrastrukturu[redaktə | əsas redaktə]

Kənddə ilk məktəbin açılması: Tarixi faktlara inansaq, Masallı rayonunda ilk təhsil ocağı ( məktəb) 1861- ci ildə Kalinovkada açılmışdır. Təməli hələ XIX əsrin birinci yarısında qoyulmuş hal-hazırkı məktəb, indi də rayonumuzun təhsil sahəsində həmişə ön sıralarda olmuşdur. Neçə-neçə alimlərin, həkimlərin, yüksək çinli zabitlərin yetişməsində məktəbimizin rolu böyük olmuşdur. Məktəbimiz, ümumiyyətlə kəndimiz XX əsrin 50-70-ci illərində rayonumuzun mədəniyyət mərkəzi olmuşdur. Həmin illərin məzunlarının indi də məktəblə sıx əlaqəsi var, həmişə onların məktəblə görüşü təşkil olunur.

Görkəmli şəxsiyyətləri[redaktə | əsas redaktə]

  • 1. Məmmədov Aliq Nağı oğlu- Aliq Nağıoğlu- 12 sentyabr 1957-ci ildə Masallı rayonunun Birinci Yeddioymaq kəndində anadan olub. 1980-ci ildə Krasnodar Politexnik İnstitutunu, 2 illik jurnalist sənətkarlığı kursunu bitirib. Uzun illər respublikanın sənaye müəssisələrində müxtəlif vəzifələrdə çalışıb. 1981- ci ildən çap olunur. Doqquz nəsr, iki tərcümə kitablarının müəllifidir. Bir çox kitabların ön söz müəllifi və redaktorudur. Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvü (1998) və yazıçıların XII qurultayının (2014-cü il) nümayəndəsidir. Prezident təqaüdçüsüdür (2015). Rusiya Yazıçılar İttifaqının (2016) üzvüdür. Əsərləri Türkiyə, Rusiya, İran, Ukrayna və b. xarici ölkə ədəbi saytlarında, çoxsaylı yerli portallarda yayımlanıb, Moskvada, İstanbulda, Praqada, Bişkekdə dərc olunan toplularda, Azərbaycan ədəbi-bədii jurnal-qəzet səhifələrində, almanaxlarda nəşr olunub. Son illər Azərbaycanda baş tutan nüfuzlu ədəbi müsabiqələrin iştirakçısıdır, seçmə hekayələri Azadlıq Radiosunun Azərbaycan ədəbiyyatı kitabxanasına (on-line yenilənir) və daha üç hekayəsi 2012, 2013, 2014-cü illərdə keçirilən Milli Müsabiqələrin nəticələrinə əsasən tərtib edilmiş kitablara daxil edilib. 2012-2013 illərdə baş tutan sayca üçüncü MKM-in (Milli Kitab Mükafatı Azərbaycanın ədəbiyyat sahəsində ən böyük layihəsidir) 241 müəllif sırasında uzun (lonq-list) siyahısına - 20-liyə düşüb. 2014-cü ildə çoxmilyonlu "Proza.ru" portalının "2014-cü ilin yazıçısı", "2015-ci ilin yazıçısı" nominasiyası üzrə nominantı olub. Tanınmış Azərbaycan yazıçısı Eyvaz Zeynalovun "Alın yazısı" ("Prednaçertaniye") romanını, "Qış günəşi" ("Zimneye colnçe") povestini və dörd pritçasını rus dilinə çevirib. Müasir rus yazıçılarından Roman Sençin, Dmitri Bakin, German Sadullayev, Aleksandr Xurqin, Yevgeni Mamontov və başqalarının əsərlərini ana dilimizə tərcümə edib. 2016-cı ildə AMEA Nizami adına Ədəbiyyat institutunun Azərbaycan Respublikasının dövlət müstəqilliyinin bərpasının 25 illiyi münasibətilə nəşr olunmuş "Müstəqillik dövrü Azərbaycan ədəbiyyatı" ikicildliyində Aliq Nağıoğlunun hekayəçiliyi də vurğulanıb. Əsərləri rus, türk, ingilis, ukrayna və b. dillərə tərcümə olunub. Haqqında tənqidi məqalələr, resenziyalar yazılıb. Hal-hazırda Kalinovka kəndində yaşayıb yaradır.
  • 2. Bəşir Kəsərli- şair,
  • 3. Salmanov Aslan Bəhlul oğlu- filolofiya elməri doktoru
  • 4. Əzizov Ədalət Cəfər oğlu- Bakı şəhər İcra hakimiyyəti Başçısının keçmiş 1- ci müavini

Həmçinin bax[redaktə | əsas redaktə]

Jindi

Kıncıvo

Monidigah

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. Azərbaycan Respublikasının inzibati - erazi bölgüsü. Məlumat toplusu. Bakı - 2013. 488 səh.
  2. Azərbaycan Respublikasının Ağsu, Astara, Goranboy, Göygöl, Xaçmaz, Xızı, Qazax, Quba, Qusar, Masallı, Oğuz, Saatlı, Samux, Şəmkir və Yevlax rayonlarının bəzi ərazi vahidlərinin adlarının dəyişdirilməsi haqqında AZƏRBAYCAN RESPUBLİKASININ QANUNU
  3. Azərbaycan Respublikası əhalisinin siyahıyaalınması 2009-cu il. I cild. Bakı - 2010.
  4. ”Azərbaycan toponimlərinin ensiklopedik lüğəti”. İki cilddə. I cild. Bakı, “Şərq-Qərb”, 2007, səh. 236.
  5. "Masallı rayonunun inzibati ərazi böündə qismən dəyişikliklər edilməsi haqqında Azərbaycan Respublikasının 5 mart 2013-cü il tarixli Qanunu" (az). president.az. 15 mart 2013, 21:40. http://www.president.az/articles/7627. İstifadə tarixi: 2014-05-06.