Karl Molden

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Keçid et: naviqasiya, axtar
Karl Molden
ing. Carl Malden
Karl Malden - autographed.jpg
İlk adı: Mladen Corc Sekuloviç[1]
Doğum tarixi: 22 mart 1912(1912-03-22)
Doğum yeri: Çikaqo, İllinoys, Flag of England.svg İngiltərə
Vəfat tarixi: 1 iyul 2009 (97 yaşında)
Vəfat yeri: Kaliforniya, Flag of England.svg İngiltərə
Vəfat səbəbi: İnsult
Həyat yoldaşı: Mona Qrinberq
Uşaqları: Mila
Karla
Vətəndaşlıq: Flag of England.svg İngiltərə
Peşəsi: Aktyor
Milliyyəti: Amerikalı
Təhsili: Emerson Vizual və Performans İncəsənət Məktəbi
Karyerası: 19372000
Mükafatları: Qızıl qlobus
IMDb: ID 0001500

Karl MoldenAmerikalı aktyor. 60 ildən artıq idi ki, teatr, kinoteatr və televiziya rollarında aktyor kimi çıxış edib[2]. Xüsusilə "Tramvay arzu etdi", "Sahildə", "Polyanna" və "Bir gözlü Caks" klassik filmlərdə ən yaxşı aktyor olduğu üçün Akademiya mükafatına layiq görülüb[3]. Malden daha sonra 1970-ci ildə cinayət janrında[4] , "San-Fransisko küçələri" filminin aktyoru və ssenari müəllifi oldu. "Patton" kimi yüksək səviyyəli Hollivud filmlərində aktyor olub. Ölümündən sonra Malden "Vaxtın ən böyük xarakterli aktyorlarından biri" kimi təsvir edilmişdir[5]. Malden 1989-1992-ci illərdə Kino İncəsənət və Elmlər Akademiyasının prezidenti idi. [6]

Həyatı[redaktə | əsas redaktə]

Karl Malden 22 mart 1912-ci ildə İllinoys şəhərində Mladen Sekuloviç ailəsində, anasının 20 illik yubileyində dünyaya gəldi[7].

Atası Petar Sekuloviç (1886-1975), polad dəyirmanlarında işləyirdi. Anası Minnie Sekuloviç (22 mart 1892-15 iyul 1995) aktrisa idi[8].

Bir yeniyetmə olaraq, Ortodoks Kilsəsinə qoşulmuşdur. Liseydə məşhur bir şagird idi və basketbol komandasının ulduzu idi (onun tərcümeyi-halına görə, Malden oynarkən burunu iki dəfə qırılıb)[9].

Böyük bir sinif başçısı seçildi. 1931-ci ildə Emerson Liseyini yüksək qiymətlərlə bitirdikdən sonra, burada idmançı olmağı ümid edirdi, amma kollec rəsmiləri onu qəbul etmədi. 1931-ci ildən 1934-cü ilə qədər, atası kimi, polad dəyirmanlarında işləmişdir.

O, 22 yaşında Malden Skeloviç adnı Karl Malden olaraq dəyişdirdi. Onun babasının adını istifadə etdi. Çünki o, ilk teatr şirkətinin adını qısaltmaq istəyirdi.

Malden tez-tez ortaya çıxdığı film və televiziya şoularında "Sekuloviç" demək yollarını tapırdı. Misal üçün, Pattonda General Omar Bradlinin qoşunları Siciliyada düşmən atəşi ilə yola düşdükləri üçün, Malden: "Mənə bu dəbilqəni, Sekuloviçi mənə ver" deyir[10].

Təhsili və erkən karyerası[redaktə | əsas redaktə]

1934-cü ilin sentyabrında Malden Qari şəhərində evini tərk etmək qərarına gəldi, sonra "Yaxşıkişi məktəbində" (daha sonra DePaul Universitetinin bir hissəsi) dramatik təlim keçirdi, daha sonra Yaxşıkişi ilə əlaqəli oldu. Üç ildir polad zavodlarında işləmiş olmasına baxmayaraq, ailəsini dəstəkləməyə kömək etdi. O, universitetdə təqaüd qazandı. Malden, "Yaxşıkişi uşaq teatrında" çıxış edərkən 1938-ci ildə evlənən aktrisa Mona Qrinberq (səhnə adı: Mona Qraham) sevirdi. 1937-ci ildə Çikaqo İncəsənət İnstitutunu bitirdi. Bir müddət sonra işsiz və pulsuz qalan Malden, öz evinə qayıtdı.

İkinci Dünya müharibəsi zamanı karyerası[redaktə | əsas redaktə]

O, nəhayət Nyu-York şəhərinə səyahət etdi və ilk olaraq 1937-ci ildə Broadway-də aktyor rolunda çıxış etdi. O, bəzi radio işlərini etdi. O, həmçinin qrup teatrına qatılıb, burada bir çox pyeslər çıxış edərək başlamış və daha sonra "Tramvay arzu etdi" və "Su yolu" filmlərində birlikdə işləmiş gənc Elia Kazanla tanış olmuşdur.

Karyerası İkinci Dünya Müharibəsi zamanı pozulub, 8-ci Hava Qüvvələrində Amerika Birləşmiş Ştatlarının Ordu Hava Körfəzində vəzifəli bir zabit vəzifəsində çalışıb. Xidmətdə olarkən, ABŞ Ordusunun Hava Qüvvələri filmində kiçik rol verildi. Müharibə 1945-ci ildə sona çatdıqdan sonra o, "Yük maşını xətti" filmində kafedə işləyən kiçik rol oynayan aktyorluq karyerasını bərpa etdi. Rejissor Artur Miller köməyi ilə "Bütün övladlarım" filmində rol aldı. Bu müvəffəqiyyətlə, o, davamlı film işinə keçdi.

Televiziya işi[redaktə | əsas redaktə]

1972-ci ildə Malden "San-Fransisko küçələrində" filmində Mayk Ston rolunu oynadı.[11]

Malden 1974-1977-ci illər arasında dörd dəfə bir dram seriyasında Emmi mükafatı üçün irəli sürülmüş, lakin heç vaxt qazana bilməmişdir.

Filmdə və televiziyada son rolu 2000-ci ildə "Qərb qanadı" filmi idi[12].

Malden "Onsuz evdən çıxmayın!" filmində rl alıb. 1970-1980-ci illərdə Amerikalı Ekspress üçün bir sıra ABŞ televiziya reklamlarında rol alıb.[13] [14]

Malden, Amerika Birləşmiş Ştatlarının poçt Xidmətinin 16 nəfərlik vətəndaşların nəzarət məsləhət komitəsinin üzvüdür. [15]

Şəxsi həyatı[redaktə | əsas redaktə]

18 dekabr 1938-ci ildə, Malden, Mona Qrinberqlə (9 may 1917-ci il təvəllüdlü) evləndi. Onların nigahı Hollivud tarixində ən uzun müddətlərdən biri idi, təxminən 71 il davam edir[16].

2008-ci ildə o, Mona ilə 70 illik nikahını qeyd etdi.[17]

1997-ci ildə Malden, "Zamanla Məni Başla?" kitabını nəşr etdi. Bu kitabda onun tərcümeyi-halı əks olubub. [9]

Filmoqrafiya[redaktə | əsas redaktə]

Karl Malden, "Məni etiraf etmək üçün" (1953)
"Su yolu" filmindən kadr
  1. Limanda (film, 1954)
  2. Patton (film, 1970)

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. Karl Malden - SAG Life Achievement Award in Los Angeles, 2004. Retrieved 5 April 2012.
  2. Berkvist, Robert (July 1, 2009). "Karl Malden, Actor Who Played the Uncommon Everyman, Dies at 97". https://www.nytimes.com/2009/07/02/movies/02malden.html?pagewanted=all&_r=0.
  3. Biodata, imdb.com; accessed December 10, 2015.
  4. McClellan, Dennis (July 2, 2009). "Karl Malden dies at 97; Oscar-winning actor". http://www.latimes.com/news/la-me-karl-malden2-2009jul02-story.html#page=1. İstifadə tarixi: March 11, 2015.
  5. Staff. "Karl Malden profile". Pearson Education. http://www.infoplease.com/biography/karl-malden.html#ixzz3U8ym1bj7. İstifadə tarixi: March 11, 2015.
  6. Bergan, Ronald (July 2, 2009). "Karl Malden". https://www.theguardian.com/film/2009/jul/02/karl-malden-obituary.
  7. McLellan, Dennis (2009-07-01). "Oscar-winning actor Karl Malden dies at 97". Los Angeles Times. http://www.latimes.com/news/obituaries/la-me-karl-malden2-2009jul02,0,5658128.story. İstifadə tarixi: 2009-07-01.
  8. "Karl Malden profile". Filmreference.com. http://www.filmreference.com/film/4/Karl-Malden.html. İstifadə tarixi: 2012-03-09.
  9. 9,0 9,1 When Do I Start?: A Memoir. (Karl Malden, with Carla Malden). Riverside, New Jersey, U.S. Simon & Schuster, 1997
  10. "Oscar-winning actor Karl Malden dead at 97". CNN. July 1, 2009. http://www.cnn.com/2009/SHOWBIZ/TV/07/01/karl.malden.obit/index.html. İstifadə tarixi: May 7, 2010.
  11. "Actor Karl Malden was supporter of theater at ESU". Emporia Gazette. 2009-07-02. Arxivləşdirilib: [1] saytından 2013-01-22 tarixində. https://archive.is/20130122020600/http://www.emporiagazette.com/news/2009/jul/02/actor_karl_malden_was_supporter_theater_esu. İstifadə tarixi: 2009-07-02.
  12. "Berlinale: Juries". berlinale.de. http://www.berlinale.de/en/archiv/jahresarchive/1963/04_jury_1963/04_Jury_1963.html. İstifadə tarixi: 2010-02-13.
  13. "Səhv: {{Cite web istifadə edərkən}} no |title= specified". 2007-04-27. https://web.archive.org/web/20070427011111/http://www.usps.com/communications/organization/csac.htm., USPS.com; accessed December 10, 2015.
  14. See this for a picture of the Yip Harburg commemorative Malden was partly responsible for and a description of the campaign to have it issued
  15. "Səhv: {{Cite web istifadə edərkən}} no |title= specified". 2009-11-08. https://web.archive.org/web/20091108175331/http://thefastertimes.com/theatertalk/2009/11/01/bustin-with-bliss-5q4-ernie-harburg/., thefastertimes.com, November 1, 2009; accessed December 10, 2015.
  16. "Oscar-winning actor Karl Malden dies aged 97". Yahoo!. Arxivləşdirilib: [2] saytından 2009-07-04 tarixində. https://web.archive.org/web/20090704221351/http://uk.news.yahoo.com/4/20090701/ten-oscar-winning-actor-karl-malden-dies-ea4616c.html.
  17. Stein, Ruthe (July 2, 2009). "KARL MALDEN 1912-2009 "Streetcar to Streets - actor who could do it all"". The San Francisco Chronicle. http://www.sfgate.com/cgi-bin/article.cgi?f=/c/a/2009/07/01/MN8O11IQEF.DTL.

Xarici keçidlər[redaktə | əsas redaktə]

Vikianbarda Karl Molden ilə əlaqəli mediafayllar var.

Karl Molden IMDB saytında

Karl Molden Internet Movie Database saytında