Kastor

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Keçid et: naviqasiya, axtar
Kastor
Kastor

Kastor
Tam adı Kastor
Digər adları Əkizlərin alfası
Kəşf tarixi Bilinmir
Ulduz ölçüsü visual – (1.96 / 2.91) / mütləq – (1.33 /2.28)
Yerdən məsafəsi 15.3 Parsek
Parlaqlıq 30/14
Aid olduğu bürc Əkizlər
Spektral sinif A1 V / A2 Vm
Kataloq nömrəsi HR 2891

Kastor - Əkizlər bürcünün α ulduzu. Adını mifologiyadakı əkiz döyüşçülərdən biri olan Kastordan almışdır. Digəri olan Polluks Əkizlər bürcünün β ulduzudur. Çılpaq gözlə Kastor tək görünsə də müasir teleskoplarla onun əslində üç ulduzdan ibarət olduğunu müşahidə etmək olar. Bu ulduzlar sıra ilə Kastor A, B və C adlandırılmışdır. Daha da maraqlısı bu üç ulduzun hər birinin spektroskopik qoşa ulduz olduğu kəşf edilmişdir. Yəni əslində Kastor altı ulduzdan ibarət bir sistemdir.

Alpha Geminorum (α Geminorum, qısaldılmış Alpha Gem, α Gem) olaraq ifadə edilən Castor, Əkizlər bürcü və gecə səmadakı ən parlaq ulduzlardan biri olan ikinci ən parlaq ulduzudur. 'Alfa' tanımlayıcısına sahib olmaqla birlikdə, Beta Geminorum'dan (Pollux) daha sönükdür.

Kator , James Pound tərəfindən 1718-ci ildə cüt ulduz olaraq qeyd edildi. 1678'de Cassini tərəfindən həll edilmiş ola bilər. İki ulduzun ayrılması, 2017də 2 "dən 2017də təxminən 6" ya yüksəldi. İki ulduzun böyüklükləri 1,9 və 3,0.

Üçüncü ulduz 73 "ana komponentlərdən uzaqdadır. Parlaqlıqda nizamlı bir periodla dəyişiklik olduğu kəşf edildi və birleşdirici bir ikili olduğu düşünülürdü, ancaq variasiyalar indi üzərində fərqli parlaqlıq sahələrindən qaynaqlandığı düşünülür Birinin ya da hər iki ulduzun səthində. Dəyişən ulduz adı YY Geminorum verildi.

Vizual komponentlərdən üçü də spektroskopik cütlərdir və Kastor altı ayrı ulduzdan ibarət olan kompleks bir çoxlu ulduz sistemidir. Kastor A və B nin hər ikisi də daha sönük bir yoldaşı olan bir neçə günün orbitlərinə malikdir. . Kator C-dən parlaq cütlükləri ətrafında orbitdə olduğuna, ancaq minlərlə illik çox uzun bir müddət olduğuna inanılır.

Altı ulduzun kombinə görülən böyüklüyü + 1.58'dir.

Fiziki xüsusiyyətlər[redaktə | əsas redaktə]

Kastor , illik geniş paralaksından təyin olunan Dünyadan 51 işıq ilı uzaqlıqdadır. Ən parlaq iki ulduz, Günəşdən daha böyük və parlaq olan A sinifi ana dizi ulduzlarıdır. Qırmızı cirtdan yoldaşlarının xüsusiyyətləri təyin olunması çətindir, lakin ikisinin də Günəşin yarıdan daha az kütləsinə sahib olduğu düşünülməkdədir.

Kastor B, müəyyən metalların güclü spektral xəttləri olan Am ulduzlarıdır.

Kastor C, BY Dra tipi olaraq təsnif dəyişən ulduzdur. Draconis dəyişənləri, ulduz nöqtələri və ya öz foto kürələrindeki digər variasiyalar səbəbiylə döndüklərində dəyişən sərin cirtdan ulduzlardır.

Kastor sistemindəki bütün qırmızı cırtdanların spektrumlarında emissiya xəttləri var və hamısı Flare ulduzlarıdır. Kastor, illik geniş paralaksından təyin olunan Dünyadan 51 işıq ilı uzaqlıqdadır. Ən parlaq iki ulduz, Günəşdən daha böyük və parlaq olan A sinifi ana dizi ulduzlarıdır. Qırmızı cırtdan yoldaşlarının xüsusiyyətləri təyin olunması çətindir, lakin ikisinin də Günəşin yarıdan daha az kütləsinə sahib olduğu düşünülməkdədir.

All the red dwarfs in the Castor system have emissions lines in their spectra, and all are Flare stars.

Kastor Sistemi[redaktə | əsas redaktə]

Parametr Ulduz Komponenti
Aa Ab Ba Bb Ca Cb
Spektral sinif A1 V Bilinmir (ehtimal ki M5 V) A2 Vm M2 V M0.5 Ve M0.5 Ve
Kütlə (M) 2.15 0.4–0.6 1.7 0.4–0.6 0.62 0.57
Radius (R) 2.3 ? 1.6 ? 0.76 0.68