Keçəldağ palçıq vulkanı

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search

Keçəldağ palçıq vulkanı
azərb. Keçəldağ palçıq vulkanı
Keçəldağ palçıq vulkanı.jpg
40°29′32″ şm. e. 49°42′07″ ş. u.
Ölkə Azərbaycan Azərbaycan
RayonAbşeron
Zirvə hündürlüyü114 m
Keçəldağ palçıq vulkanı (Azərbaycan)
Volcano.svg

Keçəldağ palçıq vulkanıAbşeron yarımadasının qərbində, Ceyranbatan su anbarının şərq sahilində Sumqayıt yolunun kənarında yerləşir. Mütləq hündürlüyü 114 m-dir.

2000-ci il oktyabrın 10-da vulkanın ilk qeydə alınan püskürməsi baş verdi. Püskürmə fasilələrlə 1.5 saat davam etdi. Şahidlərin sözlərinə görə qaz alışması baş vermədən vulkan palçığı 40–50 m hündürlüyə atılırdı. Bir qədər sakitləşən vulkan axşam saat 21:00-da yenidən aktivləşərək 1 saat müddətində palçıq püskürdü. Nəticədə, vulkan ağzı ətrafında dairəvi çatlar əmələ gəldi və kraterin divarları uçularaq aşağı töküldü: vulkanın kalderaya oxşar krateri yarandı.

Vulkan yer səthinə 190 min m3 vulkan brekçiyası tulladı. Brekçiya vulkanın yamacını qismən örtərək qərbə, su anbarına tərəf axaraq bəzi yerlərdə suya qarışmış və anbarın kənarında olan yarımçıq yaşayış evlərini örtmüşdü. Brekçiyanın örtdüyü sahə 3.9 ha olmuşdur. Vulkanın çıxardığı süxur qırıntıları arasında neftli qum daşları və yanar şist aşkar edilmişdi. Çoxəsrlik "yuxudan" sonra Keçəldağ palçıq vulkanının oyanma səbəblərinə gəlincə qeyd etmək olar ki, buna çoxillik eroziya prosesləri, püskürmədən əvvəl yağan leysan yağışlar, sentyabr ayında Azərbaycanın şimal-şərqində dənizdə baş verən seysmik hadisələr, həmçinin texnogen faktorlar – vulkan sahəsində və kraterin yaxınlığında aparılmış tikinti işləri-səbəb olmuşdur.

Mənbə[redaktə | əsas redaktə]

Həmçinin bax[redaktə | əsas redaktə]