Kosalar (Xocalı)

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Kosalar
Kosalar village, Azerbaijan.jpg
39°48′41″ şm. e. 46°40′26″ ş. u.
Ölkə  Azərbaycan
Rayon Xocalı rayonu
Tarixi və coğrafiyası
Mərkəzin hündürlüyü 1.507 m
Saat qurşağı
Kosalar xəritədə
Vikianbarın loqosu Vikianbarda əlaqəli mediafayllar

KosalarAzərbaycan Respublikasının Xocalı rayonunun Kosalar kənd inzibati ərazi dairəsində kənd.[1]

Yuxarı Qarabağda axırıncı işğal olunan kənddir. Xankəndi şəhəri və Kərkicahan qəsəbəsinin yaxınlığında yerləşir.

Tarixi[redaktə | mənbəni redaktə et]

Xocalı rayonunun eyniadlı inzibati ərazi vahidində kənddir. Qarabağ silsiləsinin yamacındadır. Yerli əhalinin məlumatına görə, yaşayış məntəqəsini keçmış Zəngəzur qəzasının Kosalar (indiki Ağoğlan) kəndindən köçmüş ailələr salmışlar. Oykonim yaşayış məntəqəsinin əsasını qoymuş kosalar nəslinin adını əks etdirir. Keçən əsrdə Krım vilayətində Kosalar və Kosa Eli adlı yaşayış məntəqələri qeydə alınmışdır.[2]

Kərəm Əsgərov, Xocalı Rayon İcra Hakimiyyəti başçısının Kosalar kəndi üzrə ərazi nümayəndəsinin dedikləri.

"Kosalar bir xeyli müqavimət göstərdi, hər hücum düşmənə ağır itki ilə başa gəlirdi. 1992-ci il mayın 8-də erməni hərbi birləşmələri 4 istiqamətdən Kosalara hücuma keçdi. Canhəsən kəndində 6 postumuzu düşmən qüvvələri mühasirəyə almışdı. Səhər saat 6-da əli silah tutanların hamısı qəfil hücuma keçərək mühasirə halqasını yardı və düşməni geri oturtdu. Səkkiz saat davam edən amansız döyüşdə 6 nəfər həlak oldu, 23 nəfər isə yaralandı. 237 erməni meyitini topladıq ki, girov düşən xocalılılarla dəyişək.[3]

Bununla belə, inadla müdafiə olunmasına baxmayaraq kənd iki gün sonra mayın 10-da işğal olundu.[4] 1992-ci ildən 2020-ci ilə kimi Ermənistan Silahlı Qüvvələrinin işğalı altında olub. İkinci Qarabağ müharibəsinin nəticələrinə əsasən imzalanmış 10 Noyabr 2020-ci il tarixli üçtərəfli bəyanata uyğun olaraq Kosalar kəndi Rusiya Sülhməramlı qüvvələrinin nəzarətinə keçmişdir.

Mədəniyyəti[redaktə | mənbəni redaktə et]

İşğaldan əvvəl Kosalar kəndində məktəb, poçt, tarix-diyarşünaslıq muzeyi, "Məhəmməd ağanın otağı" tarixi abidə, "Darılı Piri", "Ələm ağacı" ziyarətgahları, daş qəbirlər, 3 istehsal sexi və fabrik var idi.[5]

Coğrafiyası və iqlimi[redaktə | mənbəni redaktə et]

Kosalar kəndi Xankəndi şəhərindən 3,6 kilometr qərbə doğru, dəniz səviyyəsindən 1507 metr hündürlükdə yerləşir.

Əhalisi[redaktə | mənbəni redaktə et]

İşğaldan əvvəl Kosalar kəndinin əhalisi azərbaycanlılardan ibarət idi. Kəndin əhalisi 2.500 nəfərdən ibarət idi.

Görkəmli şəxsləri[redaktə | mənbəni redaktə et]

Həmçinin bax[redaktə | mənbəni redaktə et]

İstinadlar[redaktə | mənbəni redaktə et]

  1. Azərbaycan Respublikasının Dövlət Statistika Komitəsi (2019). "İnzibati ərazi bölgüsü təsnifatı" (PDF) (azərb.). stat.gov.az. 2020-04-16 tarixində arxivləşdirilib (PDF). İstifadə tarixi: 2020-04-16.
  2. "Azərbaycan toponimlərinin ensiklopedik lüğəti". İki cilddə. I cild. Bakı, "Şərq-Qərb", 2007.
  3. daha ətraflı[ölü keçid]
  4. "Qarabağ sənədlərdə". 2008-05-16 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2011-12-13.
  5. http://hocali-katliami.livejournal.com/664.html

Xarici keçidlər[redaktə | mənbəni redaktə et]