Kronos kvarteti

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Kronos kvarteti
Kronos quartet in warszawa.jpg
Əsas məlumatlar
Üslub müasir klassik musiqi[d], kamera musiqisi
Vikianbarın loqosu Vikianbarda əlaqəli mediafayllar

Kronos Kvarteti әsasәn San-Fransiskoda fәaliyyәt göstәrәn Amerika simli kvartetidir.  Kvartet qırx ildən çoxdur ki, yaradıcılıqla mәşğuldur vә qrup üzvlәri daim dəyişir.  Kvartetin yaradıcılığı çox genişdir: müasir klassik musiqi də daxil olmaqla bir çox musiqi janrını əhatə edir.  Onlar üçün 900-dən çox əsər yazılmışdır.

Qrupun yaranma tarixi[redaktə | mənbəni redaktə et]

Kvartet Vaşinqtonun Seattle şəhərində skripkaçı David Harrington tərəfindən təsis edilib.  Onların ilk çıxışı 1973-cü ilin noyabrında baş tutub.   1978-ci ildən bəri kvartet Kaliforniya ştatının San Francisco şəhərində fәaliyyәt göstәrir. Qrupun әn uzun müddət fәaliyyәt göstәrәn üzvlәri  (1978-dən 1999-a qədər) skripkaçı Harrington və John Sherba, alt simli alәt ifaçısı Hank Dutt və violonçeldə Joan Jeanrenaud olub.  Qırxdan çox studiya albomu olan və bir çox ökәlәrdәki möhtәşәm çıxışlarına görә onları "dünyanın ən məşhur" yeni musiqi "qrupu" adlandırırlar və repertuarlarının əhatəliliyinə görə onların fәaliyyәti musiqi fəlsəfi araşdırmaları baxımından yüksək qiymətləndirilib.[1] Kvartet 1999-cu ildə yaranmalarının iyirmi beşinci ildönümünü qeyd edən zaman, qrupun portfoliosunda  600-dən çox əsərdən ibarət repertuar (bura onlar üçün yazılmış 400 simli kvartet dә daxil idi), 3000-dən çox çıxış, yeddi әdәd  ASCAP birincilik mükafatı (Amerika Bәstәkarlar, Müәlliflәr vә Naşirlәr Cәmiyyәti),  klassik və populyar musiqi üzrә Edison Mükafatları var idi, hәmçinin 1,5 milyondan çox sәsyazmaları satılmışdı.[2]

Qrupun 30 illiyi[redaktə | mənbəni redaktə et]

2003-cü ildə Kronos kvarteti 30 illiyini qeyd edәrkәn, istedadlı gənc bəstəkarları üzә çıxarmaq mәqsәdilә 30 yaşınadək bəstəkarların qrupa qəbul edilməsini qərara aldı. "30 yaşadək" Layihə adlanan proqram, hazırda Carnegie Hall, Kaliforniyada Berkeley Universitetində, Cal Performansları və Montalvo İncəsənət Mərkəzi ilə birlikdə həyata keçirilir. Qrupa ilk qәbul edikın üzv Alexandra du Bois oldu (hәmin vaxtlar o, İndiana Universitetinin tələbəsi ifi, daha sonra Juilliard Məktəbinin məzunu oldu), ardınca Felipe Perez Santiago (1973-cü ildə Meksikada anadan olub), Dan Viskonti (1982-ci ildə İllinoysda anadan olub)[3] vә qrupun dördüncü üzvü isә 2007-ci ildə İsrail bəstəkarı Aviya Kopelman  oldu.[4]

Qrupun 40 illiyi[redaktə | mənbəni redaktə et]

Öz yaranmasının qırxı ilini qeyd etmək üçün Kronos Kvarteti ilk dәfә fәaliyyәt göstәrdiklәri  Sietl şəhərinə qayıtmağa və Seattle Degenerate İncәsәnәt Ansamblı ilə əməkdaşlıq edərək musiqi, rəqs və videonu özündə cəmləşdirən bir əsər yaratmaq qərarına gəldilәr.[5] Qrup 40 illik yubileylərini 2013-cü ilin dekabrında Kaliforniya,  Berkeley Universiteti, Zellerbach zalında möhtәşәm performansla qeyd etdilər, konsertә satılan biletlәr xeyli әvvәldәn tükәnmişdi. 

Yeni musiqi, müasir klassika[redaktə | mənbəni redaktə et]

Kronos Kvarteti üçün ümumilikdә 900-dən çox əsər hazırlanmşdır. John Adams, Arvo Pärt, George Crumb, Henryk Górecki, Steve Reich, Roberto Paci Dalò, Philip Glass, Terry Riley və Kevin Volans da daxil olmaqla kvartet bir çox minimalist bəstəkarla әmәkdaşlıq edib;  onlar әn müxtəlif ölkələrdən olan hәmkarları ilә birgә işlәr görüblәr:Finlandiyadan Kaija Saariaho, Latviyadan Pteris Vasks, Azərbaycandan Firәngiz Әlizadә, Əfqanıstandan Homayun Saxi, Ukraynadan Victoria Vita Poleva vә Argentinadan Fernando Otero, Astor Piazzolla, Osvaldo Golijov.  Kronosun simli kvartet aranjemanlarından bəziləri 2007-ci ildə nəşr olundu.

Müxtəlif janrlar[redaktə | mənbəni redaktə et]

Kronos kvarteti çox geniş musiqi janrlarını əhatə edir: Meksika folk musiqisi, eksperimental musiqi, klassikadan əvvəlki erkən musiqi, film musiqiləri (Requiem for a Dream, Heat, The Fountain), caz və tanqo.  Kronos hәm dә Jimi Hendrix'in "Purple Haze", Sigur Ros'un "Flugufrelsarinn", Televiziyanın "Marquee Moon", Raymond Scott-un "Hungry Cannibals Pack for Dinner Music" və Bob Dylan-ın "Don't Think Twice, Everything is All Right" mahnılarını da öz üslubunda adaptasiya edib.

Kronos, eyni zamanda, müxtəlif dünya musiqiçiləri ilə layihәlәr hәyata keçirib, bunlardan Bollywood  müğənnisi Asha Bhosle; Meksikalı-Amerikalı rəssam Gronk;  Amerika sopranosu Dawn Upshaw;  caz bəstəkarı / ifaçısı Pat Metheny;  Meksika rokçuları Café Tacuba;  Azərbaycan muğam ifaçısı Alim Qasımov;  və Rumıniya qaraçı qrupu Taraf de Haïdouksu misal çәkmәk olar.

Filmlər[redaktə | mənbəni redaktə et]

1995 - İstilik.  - bәstәkar Elliot Goldenthal,   Kronos Kvartetin dә iştirakı ilә ifa

1995 - Musical Outsiders: American Legacy - Harry Partch, Lou Harrison və Terry Riley.  Rejissor Michael Blackwood.

2000 - Requiem for a  Dream filminin saundtreki, bәstәkar Klint Mansell,  Kronos Kvartetinin iştirakı ilə ifa.

2000 - Ağlayan Adam.  Rejissor Sally Potter.

2006 - Fountain  filminin saundtreki, bәstәkar Klint Mansell,  Kronos Kvartetinin iştirakı ilə ifa.

2009 - 2081. Rejissor Chandler Tuttle.

2013 - Çirkli Döyüşlər.  Rejissoru Rick Rowley.

2014 - Böyük Gözəllik.  Rejissor Paolo Sorrentino.

İstinadlar[redaktə | mənbəni redaktə et]

  1. Bruce Ellis, Benson. The improvisation of musical dialogue: a phenomenology of music. Cambridge University Press. 2003. səh. 189. ISBN 978-0-521-00932-4.
  2. Richardson, Derk. "Portrait of a Quartet: The Kronos reaps the rewards of 25 years of not fitting the mold". Strings. String Letter Publishing. 13 (5). Jan 1999: 49–57.
  3. Martini, Tiffany. "Sonic Youth: Kronos Quartet gears up for new round of composition contest". Strings. String Letter Publishing. 21 (1). June–July 2006: 18.
  4. "Aviya Kopelman Commissioned Through Kronos: Under 30 Project". MusicalAmerica. March 15, 2007.
  5. Graves, Jen. "The Ultimate Collaboration". The Stranger. Seattle, United States. November 13, 2013. İstifadə tarixi: November 14, 2013.

Sitat səhvi: <references> daxilindəki "Cahill" adlı <ref> teqi əvvəlki mətndə istifadə olunmur
Sitat səhvi: <references> daxilindəki "McCalla" adlı <ref> teqi əvvəlki mətndə istifadə olunmur
Sitat səhvi: <references> daxilindəki "notes" adlı <ref> teqi əvvəlki mətndə istifadə olunmur
Sitat səhvi: <references> daxilindəki "press1" adlı <ref> teqi əvvəlki mətndə istifadə olunmur
Sitat səhvi: <references> daxilindəki "Sisario" adlı <ref> teqi əvvəlki mətndə istifadə olunmur

Sitat səhvi: <references> daxilindəki "Templeton" adlı <ref> teqi əvvəlki mətndə istifadə olunmur