Laisizm

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search

Laisizm[1] və ya laiklik[2] (fr. laïcité sözündən) — dövlətin dinin ictimai sahədən kənarlaşdırılmasında daha fəal rol oynadığı siyasət və prinsiplər.[3] Fransada sekulyarizm öz formasında laiklik kimi təsvir edilmişdir.[4]

Türkiyədə[redaktə | mənbəni redaktə et]

Gnome-searchtool.svg Əsas məqalə: Türkiyədə laisizm

Türkiyə Respublikası milli dövlət kimi qurulmuşdur. Başqa sözlə, cəmiyyət öz müqəddəratını həll etmək səlahiyyətinə malikdir. Millətin tərifi nə irqdir, nə də ümmət. Millət öz hüquqlarını düşüncə əsasında nizamlayan cəmiyyətdir. Bu baxımdan millətin qeyd-şərtsiz suverenliyi dövlətin "laik" olması deməkdir. Bəzi dairələr Türkiyə qanunlarında sekulyarizmin heç bir tərifinin olmadığını iddia edirlər. Halbuki, Konstitusiyanın 24-cü maddəsində sekulyarizm rasionalist fəlsəfənin təhlilinə uyğun olaraq müəyyən edilmişdir.[5]

İstinadlar[redaktə | mənbəni redaktə et]

  1. "Arxivlənmiş surət". 2023-01-20 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2023-01-20.
  2. "Modernist türkçülük və təriqətlər". 2023-01-20 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2023-01-20.
  3. Kuru, Ahmet T. Secularism and State Policies toward Religion. Cambridge University Press. 2009. doi:10.1017/CBO9780511815096.
  4. Winkler, Elizabeth. "Is it Time for France to Abandon Laïcité?". The New Republic. 7 January 2016. 1 November 2020 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 30 August 2022.
  5. "Türkiye Büyük Millet Meclisi, TC. Anayasası, Madde 24" (türk). 16 oktyabr 2013 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 20 yanvar 2023.