Litl-Rok (Arkanzas)

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Litl-Rok
Downtown Little Rock.jpg
Bayraq
Bayraq
34°44′10″ şm. e. 92°19′52″ q. u.
Ölkə
Tarixi və coğrafiyası
Əsası qoyulub 1 iyun 1821[2]
Sahəsi
Mərkəzin hündürlüyü 102 ± 1 m
Saat qurşağı
Əhalisi
Əhalisi
Rəqəmsal identifikatorlar
Telefon kodu +1 501
Poçt indeksi 72201–72207, 72209–72212, 72214–72217, 72219, 72221–72223, 72225, 72227, 72231, 72255, 72260, 72295
littlerock.gov​ (ing.)
Xəritəni göstər/gizlə
Litl-Rok xəritədə
Litl-Rok
Litl-Rok
Commons-logo.svg Vikianbarda əlaqəli mediafayllar

Litl-Rok[5][6] (ing. Little Rock) — ABŞ-ın Arkanzas ştatının inzibati mərkəzi. Əhali — 193,5 min nəfər (2010). 2010-cu ildə 699,8 min əhalisi olan bir aqlomerasiya mərkəzidir.

Tarixi[redaktə | əsas redaktə]

Ağlar gələnə qədər ərazidə hind qəbilələri yaşayırdı. Bölgəni araşdıran ilk avropalı 1541-ci ildə İspan səyyahı Ernando de Soto idi.

Mərkəzin adı (little rock — "kiçik qaya") 1722-ci ildə burada bir ticarət limanı yaratmağı təklif edən Fransız tədqiqatçı Bernar de la Arp tərəfindən verilmişdir. İndiki Kiçik Qaya yerindəki yaşayış yeri 1821-ci ildə quruldu, 10 il sonra şəhər statusu aldı; XX əsrdə, boksit mədənçiliyinin inkişafı ilə Little Rock böyük bir iqtisadi mərkəzə çevrildi.

1957-ci il hadisələri, ştatın qubernatoru Orville Faubusun ABŞ-da irqi ayrı-seçkiliyi qadağan edən qara və ağ rəngli məktəblilərin birgə təhsilinə dair məhkəmə qərarına ("Braun Təhsil Şurasına qarşı") rədd etməsi ilə geniş yayılmışdı. 1957-ci ildə qubernator O. Fobusun rəhbərlik etdiyi şəhər rəhbərliyi doqquz qaradərili uşağın Mərkəzi Liseyə girməsinin qarşısını aldıqdan sonra, ABŞ Prezidenti Duayt Eyzenhauer, ağların müqavimətini qıran Litl-Roka qoşun göndərdi. Beləliklə, şəhər vətəndaş hüquqları uğrunda ağ əhaliyə qarşı mübarizənin simvollarından biri oldu.

Coğrafiyası və iqlimi[redaktə | əsas redaktə]

Litl-Rok, mərkəz olaraq Arkanzas çayının cənub sahilində, Nort-Litl-Rokun qarşısında yerləşir. Şəhərdən bir neçə böyük çay axır və çaya tökülür. Şəhərin qərb hissəsi təpələrdə yerləşir. Litl-Rokun şimal-qərbində şəhəri içməli su ilə təmin edən Maumele gölü var.

Litl-Rok subtropik okean iqlimindədir, rütubətli, isti yaz və sərin qışı ilə. Yanvar ayının ortalama temperaturu +5.2 ° C, iyul ayında +28.0 ° C-dir. Orta illik yağıntı 1263 mm-dir.

İqtisadiyyatı[redaktə | əsas redaktə]

Şəhərin mərkəzi

Bu günə qədər şəhərdə alətlər (foto və film avadanlığı, təyyarə hissələri, saatlar istehsalı daxil olmaqla), silah istehsalı (Remington Arms), kimya, ağac emalı, sellüloz və kağız sənayesi inkişaf etmişdir. Boksit emalı zavodları (alüminium, alüminium) var. Kənd təsərrüfatı məhsullarının emalı ənənəvi olaraq inkişaf etmişdir.

Şəhərdəki ən böyük işəgötürən tibb sektorudur.

Litl-Rok ABŞ Hava Qüvvələrinin ən böyük bazalarından biridir.

Şəhərdə Arkanzas Universitetinin bir kolleci, kolleclər (Arkanzas Baptist və Filander Smit kolleci) var.

2005-ci ildə Litl-Rok, ABŞ-da Forbes jurnalı tərəfindən işini asanlaşdırdığı üçün 22-ci (sorğuda iştirak edən 361 şəhər arasında) oldu.

Tanınmış sakinləri və yerliləri[redaktə | əsas redaktə]

ABŞ Prezidenti Bill Klinton, general Duqlas Makartur Litl-Rok da anadan olub və Evanescence-in aparıcı müğənnisi Amy Lee uzun müddət burada yaşayıb.

  • Bronço Billi Anderson (1880–1971) — amerikalı aktyor, ssenari müəllifi, kinorejissor və film prodüseri, qərblilərin ilk ulduzu.
  • Cenni Deloni (1866–1949) — amerikalı rəssam.
  • Ceyson Uayt (d. 1973) — Green Day punk rok qrupunun amerikalı gitarist.
  • Deniel Devis (d. 1945) — amerikalı bir teatr və kino aktyorudur. Ən yaxşı "Dadı" sitcomundakı Nayls rolu ilə tanınır.
  • Ceff Nikols (d. 1978) — amerikalı ssenarist və kinorejissor
  • Cermen Teylor (d. 1978) — ikinci orta çəkidə amerikalı peşəkar boksçudur, çox qat dünya çempionudur.
  • Ferou Sanders (d. 1940) — saksafonistdir, fri-cazın mərkəzi fiqurlarından biridir.
  • Emi Li (d. 1981) — vokalist və Evanescence qrupunun qurucusu, prodüser, aktrisa.

Qardaşlaşmış şəhərlər[redaktə | əsas redaktə]

Görkəmli yerləri[redaktə | əsas redaktə]

Arkanzas ştatının Parlament binası
Arkanzas çayının şimal sahilindən şəhər mənzərəsi

Görməli yerlərdən 1915-ci ildə inşa edilmiş və Vaşinqtonun miniatür bir nüsxəsi olan Arkanzas ştatının parlament binasını qeyd etmək lazımdır (şəhərdə üç ştatın qanunverici orqanı var — Amerika Birləşmiş Ştatları üçün müstəsna bir hal); Arkanzas incəsənət mərkəzi; Elm və Təbiət Tarixi Muzeyi; Duqlas Makartur ev muzeyi. Teatr və simfonik orkestr var. 2004-cü ildən bəri Bill Klinton prezident kitabxanası fəaliyyət göstərir.

Litl-Rokda yerləşən zoopark, Arkanzas ştatında yeganə zooparkdır.

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. http://www.encyclopediaofarkansas.net/encyclopedia/entry-detail.aspx?search=1&entryID=970
  2. https://www.littlerock.gov/city-administration/cityclerksoffice/our-historical-city/
  3. 2016 U.S. Gazetteer FilesABŞ əhalinin siyahıya alınması bürosu, 2016.
  4. 1 2 United States Census 2010 — 23
  5. Соединенные Штаты Америки // Атлас мира / сост. и подгот. к изд. ПКО "Картография" в 2009 г. ; гл. ред. Г. В. Поздняк. — М. : ПКО "Картография" : Оникс, 2010. — С. 168–169. — ISBN 978–5-85120–295-7 (Картография). — ISBN 978–5-488–02609-4 (Оникс).
  6. Литл-Рок // Словарь географических названий зарубежных стран / отв. ред. А. М. Комков. — 3-е изд., перераб. и доп. — М. : Недра, 1986. — С. 200.

Xarici keçidlər[redaktə | əsas redaktə]