Riu-Qrandi-du-Sul

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Riu-Qrandi-du-Sul
Coxilhas.jpg
Bayraq Gerb
Bayraq Gerb

29°45′36″ c. e. 53°09′36″ q. u.


Ölkə
İnzibati mərkəz Porto Alegre
İcra başçısı José Ivo Sartori[d]
Tarixi və coğrafiyası
Yaradılma tarixi 1889
Sahəsi
Hündürlük
121 metr
Saat qurşağı UTC−03:00
ÜDM 10.244 $[1]
Əhalisi
Əhalisi
Rəqəmsal identifikator
ISO kodu BR-RS
Rəsmi sayt
Riu-Qrandi-du-Sul xəritədə
Commons-logo.svg Vikianbarda əlaqəli mediafayllar

Riu-Qrandi-du-Sul (port. Rio Grande do Sul) — Braziliyanın ən cənub ştatı. İnzibati mərkəzi Portu-Aleqridir. Şimaldan Santa-Katarina ştatı, cənubdan Uruqvay, qərbdən isə Argentina ilə sərhədə malikdir.

Riu-Qrandi-du-Sul ÜDM istehsalına görə Braziliya ərazisində dördüncü[5], əhalisinin sayına görə beşinci[6] və insan potensialının inkişafına görə isə dördündü-beşinci yerləri tutur[7].

Adının etimalogiyası[redaktə | əsas redaktə]

Ştatın adı bir sıra kartoqrafik sıhvlərin sayəsində meydana gəlmişdir. Bölgəyə gələn ilk portuqallar Patus gölünü Böyük Çayın mənsəbi gesab edirdilər (bu çayın Riu-Qrandi olması hesab edilir). Böyük çayın xəritədə tərtibini verən 1670-ci ildə hollandiyalı Federik de Vit olmuşdur. İlk dəfə məhz o, Patus adını ortaya atmışdır. 1698-cu ildə Nikolaus Bisser xəritədə gölün konturlarını vermişdir. 1720-ci ildə Azor adalarından gələnlər Patus gölü regionuna çıxaraq San-Joje-du-Norti şəhərini salırlar. Bölgə də ilk portuqal taxt-tacına məxsus şəhər Riu-Qrandi olur[8].

Coğrafiya[redaktə | əsas redaktə]

Ştatın ərazisi 281 748,538 km² təəşkil edir. Riu-Qrandi-du-Sul sahəsinə görə Braziliyanın 3 % təşkil edir. Şimaldan Santa-Katarina ştatı ilə sərhədlənir. Ştat bütünlüklə Cənub tropikindən cənubda yerləşir. Ərazisində yerləşən Patus gölü sahəsinə görə dünyanın ən iri laqun məşhəlli göllərindəndir.

Əhali[redaktə | əsas redaktə]

Bölgə də yaşayan isanların böyük qismi Portuqaliya, İtaliyadan gələnlərin törəmələridir. Az sayda isə İspaniya, Fransa, Almaniya və digər dövlətlərdən gələnlərin törəmələridir[9].

İnzibati bölgü[redaktə | əsas redaktə]

İnzibati cəhətdən 7 mezoregiona və 35 mikroregiona bölünür.

İqtisadyyat[redaktə | əsas redaktə]

İnqtisadi baxımdan digər sahələrin inkişanının yüksək olmasına baxmayaraq kənd təsərrüfatı aparıcı rol oynayır. Xüsusi ilə iri buynuzlu heyvandarlıq mühüm rol oynayır.

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. 1,0 1,1 https://www.fee.rs.gov.br/indicadores/pib-rs/estadual/destaques/
  2. archINFORM — 1994.
  3. https://www.ibge.gov.br/estatisticas-novoportal/por-cidade-estado-estatisticas.html?t=destaques&c=43
  4. https://cidades.ibge.gov.br/brasil/rs/panorama
  5. Braziliyanın Coğrafiya və Statistika İnstitutu Braziliyanın Coğrafiya və Statistika İnstitutunun 2005-ci ilə olan məlumatı
  6. "IBGE statistikası (1 iyul 2009)" (por.). Braziliyanın Coğrafiya və Statistika İnstitutu (14 avqust 2009). 25 avqust 2011 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 9 may 2011.
  7. Prof. René Rodrigues de Moraes; Prof. Silvio Araújo de Sousa. "IDH (índice de Desenvolvimento Humano) para os Estados Brasileiros (2008)" (por.). CEPAL, Beynəlxalq Əmək Təşkilatı, BMT İnkişaf Proqramı (2008). 25 avqust 2011 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 9 may 2011.
  8. "Origem dos Nomes dos Estados do Brasil" (por.). falabonito.wordpress.com (30 sentyabr 2006). — Braziliya ştat adlarının anlamı. 25 avqust 2011 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 10 may 2011.
  9. "Síntese dos Inidicadores Sociais 2008" (por.). Braziliyanın Coğrafiya və Statistika İnstitutunun. — Tabela 8.1 - População total e respectiva distribuição percentual, por cor ou raça, segundo as Grandes Regiões, Unidades da Federação e Regiões Metropolitanas - 2007. 25 avqust 2011 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 9 may 2011.

Xarici keçidlər[redaktə | əsas redaktə]