Riu-Qrandi-du-Sul

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Riu-Qrandi-du-Sul
Coxilhas.jpg
Bayraq Gerb
Bayraq Gerb

29°45′36″ c. e. 53°09′36″ q. u.


Ölkə
İnzibati mərkəz Portu-Aleqri
Tarixi və coğrafiyası
Yaradılıb 1889
Sahəsi
Hündürlük
121 m
Saat qurşağı
ÜDM 10.244 $[1]
Əhalisi
Əhalisi
Rəqəmsal identifikator
ISO kodu BR-RS
Rəsmi sayt
Riu-Qrandi-du-Sul xəritədə
Commons-logo.svg Vikianbarda əlaqəli mediafayllar

Riu-Qrandi-du-Sul (port. Rio Grande do Sul) — Braziliyanın ən cənub ştatı. İnzibati mərkəzi Portu-Aleqridir. Şimaldan Santa-Katarina ştatı, cənubdan Uruqvay, qərbdən isə Argentina ilə sərhədə malikdir.

Riu-Qrandi-du-Sul ÜDM istehsalına görə Braziliya ərazisində dördüncü[5], əhalisinin sayına görə beşinci[6] və insan potensialının inkişafına görə isə dördündü-beşinci yerləri tutur[7].

Adının etimalogiyası[redaktə | əsas redaktə]

Ştatın adı bir sıra kartoqrafik sıhvlərin sayəsində meydana gəlmişdir. Bölgəyə gələn ilk portuqallar Patus gölünü Böyük Çayın mənsəbi gesab edirdilər (bu çayın Riu-Qrandi olması hesab edilir). Böyük çayın xəritədə tərtibini verən 1670-ci ildə hollandiyalı Federik de Vit olmuşdur. İlk dəfə məhz o, Patus adını ortaya atmışdır. 1698-cu ildə Nikolaus Bisser xəritədə gölün konturlarını vermişdir. 1720-ci ildə Azor adalarından gələnlər Patus gölü regionuna çıxaraq San-Joje-du-Norti şəhərini salırlar. Bölgə də ilk portuqal taxt-tacına məxsus şəhər Riu-Qrandi olur[8].

Coğrafiya[redaktə | əsas redaktə]

Ştatın ərazisi 281 748,538 km² təəşkil edir. Riu-Qrandi-du-Sul sahəsinə görə Braziliyanın 3 % təşkil edir. Şimaldan Santa-Katarina ştatı ilə sərhədlənir. Ştat bütünlüklə Cənub tropikindən cənubda yerləşir. Ərazisində yerləşən Patus gölü sahəsinə görə dünyanın ən iri laqun məşhəlli göllərindəndir.

Əhali[redaktə | əsas redaktə]

Bölgə də yaşayan isanların böyük qismi Portuqaliya, İtaliyadan gələnlərin törəmələridir. Az sayda isə İspaniya, Fransa, Almaniya və digər dövlətlərdən gələnlərin törəmələridir[9].

İnzibati bölgü[redaktə | əsas redaktə]

İnzibati cəhətdən 7 mezoregiona və 35 mikroregiona bölünür.

İqtisadyyat[redaktə | əsas redaktə]

İnqtisadi baxımdan digər sahələrin inkişanının yüksək olmasına baxmayaraq kənd təsərrüfatı aparıcı rol oynayır. Xüsusi ilə iri buynuzlu heyvandarlıq mühüm rol oynayır.

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. 1 2 https://www.fee.rs.gov.br/indicadores/pib-rs/estadual/destaques/
  2. archINFORM — 1994.
  3. https://www.ibge.gov.br/estatisticas-novoportal/por-cidade-estado-estatisticas.html?t=destaques&c=43
  4. https://cidades.ibge.gov.br/brasil/rs/panorama
  5. Braziliyanın Coğrafiya və Statistika İnstitutu Braziliyanın Coğrafiya və Statistika İnstitutunun 2005-ci ilə olan məlumatı
  6. "IBGE statistikası (1 iyul 2009)" (portuqal). Braziliyanın Coğrafiya və Statistika İnstitutu. 14 avqust 2009. 2011-08-25 tarixində orijinalından (PDF) arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2011-05-09.
  7. Prof. René Rodrigues de Moraes (2008). "IDH (índice de Desenvolvimento Humano) para os Estados Brasileiros (2008)" (portuqal). CEPAL, Beynəlxalq Əmək Təşkilatı, BMT İnkişaf Proqramı. 2011-08-25 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2011-05-09. (#parameter_ignored)
  8. "Origem dos Nomes dos Estados do Brasil" (portuqal). falabonito.wordpress.com. 30 sentyabr 2006. 2011-08-25 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2011-05-10. (#parameter_ignored)
  9. "Síntese dos Inidicadores Sociais 2008" (portuqal). Braziliyanın Coğrafiya və Statistika İnstitutunun. 2011-08-25 tarixində orijinalından (PDF) arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2011-05-09. (#parameter_ignored)

Xarici keçidlər[redaktə | əsas redaktə]