Riu-Qrandi-du-Sul

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Keçid et: naviqasiya, axtar
Riu-Qrandi-du-Sul
Braziliya
Bandeira do Rio Grande do Sul.svg
Bayraq
Brasão do Rio Grande do Sul.svg
Gerb
Əsas məlumatlar
orijinal ad port. Rio Grande do Sul
rəsmi dil portuqalca
ölkə Braziliya
paytaxt Portu-Aleqri
ərazi 281 730 km²
əhali 11 247 972 (2015)
idarəetmə üsulu ştat
Qubernator Joze İvo Sartori
rəsmi sayt http://www.rs.gov.br www.rs.gov.br
Xəritə
Brazil Rio Grande do Sul location map.svg
Xəritə 2
Rio Grande do Sul in Brazil.svg

Riu-Qrandi-du-Sul (port. Rio Grande do Sul) — Braziliyanın ən cənub ştatı. İnzibati mərkəzi Portu-Aleqridir. Şimaldan Santa-Katarina ştatı, cənubdan Uruqvay, qərbdən isə Argentina ilə sərhədə malikdir.

Riu-Qrandi-du-Sul ÜDM istehsalına görə Braziliya ərazisində dördüncü[1], əhalisinin sayına görə beşinci[2] və insan potensialının inkişafına görə isə dördündü-beşinci yerləri tutur[3].

Adının etimalogiyası[redaktə | əsas redaktə]

Ştatın adı bir sıra kartoqrafik sıhvlərin sayəsində meydana gəlmişdir. Bölgəyə gələn ilk portuqallar Patus gölünü Böyük Çayın mənsəbi gesab edirdilər (bu çayın Riu-Qrandi olması hesab edilir). Böyük çayın xəritədə tərtibini verən 1670-ci ildə hollandiyalı Federik de Vit olmuşdur. İlk dəfə məhz o, Patus adını ortaya atmışdır. 1698-cu ildə Nikolaus Bisser xəritədə gölün konturlarını vermişdir. 1720-ci ildə Azor adalarından gələnlər Patus gölü regionuna çıxaraq San-Joje-du-Norti şəhərini salırlar. Bölgə də ilk portuqal taxt-tacına məxsus şəhər Riu-Qrandi olur[4].

Coğrafiya[redaktə | əsas redaktə]

Ştatın ərazisi 281 748,538 km² təəşkil edir. Riu-Qrandi-du-Sul sahəsinə görə Braziliyanın 3 % təşkil edir. Şimaldan Santa-Katarina ştatı ilə sərhədlənir. Ştat bütünlüklə Cənub tropikindən cənubda yerləşir. Ərazisində yerləşən Patus gölü sahəsinə görə dünyanın ən iri laqun məşhəlli göllərindəndir.

Əhali[redaktə | əsas redaktə]

Bölgə də yaşayan isanların böyük qismi Portuqaliya, İtaliyadan gələnlərin törəmələridir. Az sayda isə İspaniya, Fransa, Almaniya və digər dövlətlərdən gələnlərin törəmələridir[5].

İnzibati bölgü[redaktə | əsas redaktə]

İnzibati cəhətdən 7 mezoregiona və 35 mikroregiona bölünür.

İqtisadyyat[redaktə | əsas redaktə]

İnqtisadi baxımdan digər sahələrin inkişanının yüksək olmasına baxmayaraq kənd təsərrüfatı aparıcı rol oynayır. Xüsusi ilə iri buynuzlu heyvandarlıq mühüm rol oynayır.

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. Braziliyanın Coğrafiya və Statistika İnstitutu Braziliyanın Coğrafiya və Statistika İnstitutunun 2005-ci ilə olan məlumatı
  2. "IBGE statistikası (1 iyul 2009)". Braziliyanın Coğrafiya və Statistika İnstitutu. 14 avqust 2009. Arxivləşdirilib: [1] saytından 2011-08-25 tarixində. http://www.webcitation.org/61CZGBM1B. İstifadə tarixi: 2011-05-09.
  3. Prof. René Rodrigues de Moraes; Prof. Silvio Araújo de Sousa (2008). "IDH (índice de Desenvolvimento Humano) para os Estados Brasileiros (2008)". CEPAL, Beynəlxalq Əmək Təşkilatı, BMT İnkişaf Proqramı. Arxivləşdirilib: [2] saytından 2011-08-25 tarixində. http://www.webcitation.org/61CZH58NV. İstifadə tarixi: 2011-05-09.
  4. "Origem dos Nomes dos Estados do Brasil". falabonito.wordpress.com. 30 sentyabr 2006. Arxivləşdirilib: [3] saytından 2011-08-25 tarixində. http://www.webcitation.org/61CZIxr8l. İstifadə tarixi: 2011-05-10.
  5. "Síntese dos Inidicadores Sociais 2008". Braziliyanın Coğrafiya və Statistika İnstitutunun. Arxivləşdirilib: [4] saytından 2011-08-25 tarixində. http://www.webcitation.org/61CZINipC. İstifadə tarixi: 2011-05-09.

Xarici keçidlər[redaktə | əsas redaktə]