Akri

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Akri
Braziliya
Bandeira do Acre.svg
Bayraq
Brasão do Acre.svg
Gerb
Əsas məlumatlar
orijinal ad port. Acre
rəsmi dil portuqalca
ölkə Braziliya
paytaxt Riu-Branku
ərazi 164 122 km²
əhali 733 559 (2010)
idarəetmə üsulu ştat
Qubernator
rəsmi sayt http://www.ac.gov.br www.ac.gov.br
Xəritə
Brazil Acre location map.svg
Xəritə 2
Acre in Brazil.svg

Akri (port. Acre) — Braziliyanın şimal-qərbində yerləşən ştat. Şimalda Amazonas, şərqdə isə Rondoniya ştatı ilə sərhədlənir. Üstəlik cənub-şərqdən Boliviya, cənub-qərbdən isə Peru ilə sərhədə malikdir[1]. Ştatın inzibati mərkəzi Riu-Brankudur.

Ştatın adı Akri çayından götürülmüşdür. Akri Purus çayının əsas qollarındandır. Hindu dilində «Kaymanlar çayı»[2] mənasını verir.

Coğrafiya[redaktə | əsas redaktə]

Acre rio Branco (133).jpg

Ərazisi bütünlüklə Amazon hövzəsinə daxildir. Qərb sərhədində Serra-fu-Divizor dağı 609 metr hündürlüklə ştatın ın hündür nöqtəsidir.

İqlimi ekvatorialdır. Burada orta temperatur +26 °C-dir. İl ərzində iki mövsüm vardır. İl ərzində 1800 – 2400 mm arası yağıntı düşür. Yağıntının böyük qismi qərb hissəyə düşür[1].

Ərazisinin 45 % hindu rezervasiyalarıdır və dövlət tərəfindən qorunur[3]. Bu qorunan əraxilərdən Serra-du-Divizordur.

Tarix[redaktə | əsas redaktə]

İlk əvvələr Akri ştatının ərazisi Boliviyaya mənsub olmuşdur. Kauçuk xəstəliyi dönəmində əraziyə çoxlu sayda Braziliyalı köç edir. Bundan sinra ərazi iki ölkə arasında ərazi mübahisəsinə çevrilmişdir. Bu səbəbdən Akri müharibəsi baş verir. Nəticədə Akri Respublikası qurulur[4].

Hərbi konflikdən sonra 17 noyabr 1903-ci ildə Akri ərazisi 2 mln funt sterlinqə[5] Braziliyaya güzəştə gedilir. 1962-ci ildən isə Akri ştat statusu alı[1][6].

Akri hazırda ən az əhalisi olan və zəif iqtisadiyyata malik ştatdır.

İnzibati bölgü[redaktə | əsas redaktə]

Ştat ərazisi iki mezoregiona (Vali-du-Akri, Vali-du-Jurua) bölünür.

İqtisadiyyat[redaktə | əsas redaktə]

İqtisadiyyatın əsasını hasilat sənayesi təşkil edir. Kauçuk ağacından təbii kauçuk yığılır. Yerli əhali ov və balıqçılıqla məşğul olur[7].

Üstəlik burada şəkər qamışı, çəltik, maniok da əkilir.[8] İri buynuzlu heyvandarlıq inkişaf etmişdir.

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. 1,0 1,1 1,2 Akri ştatı
  2. Akri ştatı, russobras.com
  3. WWF-Braziliya.  (por.)
  4. Akri Tarixi
  5. Braziliya tarixi
  6. Rio Branco.Acre — AC.Histórico\\IBGE  (por.)
  7. Akri İqtisadiyyatı
  8. Akri

Mənbə[redaktə | əsas redaktə]