Mark Rotko

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Keçid et: naviqasiya, axtar
Stamps of Latvia, 2013-23.jpg
Rotko abidəsi, Daugavpils, Latviya

Mark Rotko (Rus: Ма́ркус Я́ковлевич Ротко́вич, Latış: Markuss Rotkovičs; Sentyabr 25, 1903 – Fevral 25, 1970) -tanınmış amerikan rəssamı və abstrakt ekspressionizm cərəyanının görkəmli nümayəndəsi.

Həyatı[redaktə | əsas redaktə]

Mark Rotko adı ilə daha çox tanıdığımız Markus Yakobleviç Rotkoviç 1903cu ilin 25 sentyabrında Rusiya İmperiyasının Vitebsk əyalətinin Dvinsk şəhərində anadan olub . Hal hazırda Dvinsk şəhəri Dauqavplis adını daşıyır və Latviyanın ən böyük ikinci şəhəridir . Mark yəhudi ailəsində doğulmuşdu atası Yakob əczaçılıqla məşğul olurdu. Yakob əzcazıçılıqla məşğul olmasına və az məvacib almasına baxmayaraq, həmişə övladlarının təhsilinə böyük önəm göstərirdi . Markın qardaşı uşaqlıq dövrünü xatırlayaraq qeyd edir : “Biz oxuyan ailə idik. Markın özü də, Rusiyada yaşayarkən artıq rus dili ilə yanaşı , ivrit və idiş dillərinidə danışa bilirdi” . Dövrün siyasi vəziyyətindən asılı olaraq bir çox yəhudi ailələri kimi Rotkolar da ABŞ üz tuturlar. 1910cu ildə ilk olaraq Yakob Rotko qızı Soniya və oğlu Markı həyat yoldaşı ilə birlikdə Rusiyada qoyaraq ABŞa yollanır və bir neçə il sonra Rusiyada qalan övladları və həyat yoldaşlarını da yanına gətirir. ABŞa ilk gəldikləri günlərdəki çətinlikləri yavaş-yavaş öhdəsindən gəlməyə çalışsalarda yenə bəxt Mark Rotkodan üz döndərir. Belə ki, 1913 cü ilin qışında Yakob Rotko vəfat edir. Ailənin maddi çətinliklərini nəzərə alaraq Markda işləməyə başlayır və əsasən qəzət paylamaq və təsadüfi qısamüddətli işlərlə məşğul olur. Təbii ki , işlərdən əlavə Mark təhsilinədə biganə qalmır . 1913cu ildə Linkoln liseyində oxumağa başlayır və 17 yaşında fəqlənmə ilə məktəbi bitirir. 1921ci ildə Mark “Yel” universitetinə daxil olur. Lakin buradakı muhit tamamilə Marka yad idi və o universiteti buraxmalı olur və həyatında yeni bir səhifə açmağa başlayır ( Taleyin ironiyasıdırkı 46 il sonra Yel Universiteti Mark Rotkonu universitetin fəxri doktoru elan edir) . 1923cu ildə O Nyu Yorka gəlir və buradakı incəsənət məktəblərinin birinə yazılır. Həmçinin Nyu Yorkdakı Yəhudi mərkəzlərinin birində uşaqlara dərs verməyə başlayır.