Menşeviklər

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Menşeviklər
Yaranma tarixi 1903
Commons-logo.svg Vikianbarda əlaqəli mediafayllar

Menşeviklər (rus. меньшевики́) - Azlıq olarq da bilinən,[1][2] bolşeviksosialist inqilabçılarla birliklə Rusiya sosialist hərəkatının əsas 3 fraksiyasından biri.

Fraksiya Rusiya Sosial Demokrat İşçi Partiyası (RSDİP) içərisində Yuli MartovVladimir Lenin arasında yaranan mübahisədən sonra 1903-cü ildə yaranmışdı. Mübahisə RSDİP-nin ikinci konqresində, guya, partiya təşkilatının xırda problemləri üzərində yaranmışdı. Partiya üzvlüyü məsələsindəki səs vermədə azlıq vəziyyətində olan Martovun tərəfdarları rus dilindəki меньшинство ('azlıq') sözündən yaranan menşeviklər, Leninin tərəfdarları çoxluq olduğu üçün rus dilindəki большинство ('majority') sözündən yaranan bolşeviklər olaraq adlandırıldı.[3][4][5][6][7]

Belə adlandırılma olsa da, bütün ikinci konqress ərzində iki tərəf də uyğun çoxluğu əldə edə bilməmişdi və həqiqətən, Rusiya inqilabına qədər RSDİP-nin mövcud olduğu qalan müddətdə say üstünlüyü iki tərəf arasında gedib gəlirdi. Ayrışma çoxdan davam etdiyini sübut etdi və həm tarixə söykənən praqmatik məsələlərlə, həm də uğursuz 1905 inqilabı və sinif rəhbərliyinin nəzəri məsələləri, sinif ittifaqları və tarixi materializmin şərhləri ilə əlaqəli idi. Hər iki fraksiya da bir proletar inqilabının zəruri olduğuna inansa da, menşeviklər ümumilikdə liberal müxalifətə və kəndlilərə əsaslanan Sosialist İnqilabçılar Partiyasına qarşı daha mülayim və daha müsbət olmağa meylli idi.


İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. Radziwill, Catherine. [1915] 1920. "Bulgaria Joins the Great Wars." Pp. 326–32 in The Great Events of the Great War 3, edited by C. F. Horne. New York: National Alumni. p. 328.
  2. Aldanov, Mark Aleksandrovich. 1922. Lenin. New York: E. P. Dutton. Şablon:OL. p. 10
  3. Brovkin, Vladimir N. 1991. The Mensheviks After October. Cornell University Press.
  4. Basil, John D. 1983. The Mensheviks in the Revolution of 1917. Slavica Publishers.
  5. Antonov-Saratovsky, Vladimir. 1931. The Trial of the Mensheviks: The verdict and sentence passed on the participants in the counter-revolutionary organization of the Mensheviks. Soviet Union: Centrizdai.
  6. Broido, Vera. 1987. Lenin and the Mensheviks: The persecution of Socialists Under Bolshevism. Gower.
  7. Ascher, Abraham. 1976. The Mensheviks in the Russian Revolution. Cornell University Press.