Misir söyüdü

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Misir söyüdü
Elmi təsnifat
Aləmi: Bitkilər
Fəsilə: Söyüdkimilər fəsiləsi
Cins: Salix L
Növ: Salix aegyptiaca L
Elmi adı
Salix aegyptiaca L

Wikispecies-logo.svg
Vikinnövlərdə
təsnifat

Commons-logo.svg
Vikianbarda
şəkil

ÜTMS [1]
NCBI {{{1}}}

Ümumi yayılması:[redaktə | əsas redaktə]

Orta Asiya (Kopetdağ), Türkiyə, İran, İraq, Əfqanıstan və Pakistanda təbii аrеаllаrı vardır.

Azərbaycanda yayılması:[redaktə | əsas redaktə]

Quba rayonunda, Talışda, Kür-Araz ovalı-ğında, Qarabağ və Naxçıvan MR-nın dağlarında təbii halda yayılmışdır.

Statusu:[redaktə | əsas redaktə]

Azərbaycanın nadir bitkisidir. NT.

Bitdiyi yеr:[redaktə | əsas redaktə]

Orta dağ qurşağınadək rütubətli meşələrdə çay və suların kənarlarında, dərələrdə yayılmışdır.

Təbii ehtiyatı:[redaktə | əsas redaktə]

Azərbaycanda arealı geniş deyildir.

Bioloji xüsusiyyətləri:[redaktə | əsas redaktə]

Təbiətdə hündürlüyü 4-6 m olan hündür kol və ya ağacdır. Bitkinin budaqlаrı qaramtıl-qоnur və ya boz rəngli olub, sıx tük-lüdür. Qabığı soyulmuş oduncağında düyünlər vardır. Tumurcuqları iri olub, 0,7-0,9 sm uzunluğundadır və tüklüdür. Yarpaqlarının uzunluğu 1 sm-ə qədər olur. Yarpaqlar böyrək və ya yarımürəkşəkillidir, dişlidir. Yarpaq saplağının uzunluğu 1-1,5 sm uzunluğunda ola bilir. Yarpaqlarının uzunluğu 6-13 sm, eni isə 2-4,5 sm arasında olur. Yarpaqlar uzun¬sov ellipsşəkilli, uzunsov tərsinə yumurtaşəkilli və ya lansetşəkilli ola bilir. Yarpaqların qaidə hissəsi paz və ya qövs şəklində daralmışdır. Yarpaqları üst tərəfdən tünd-yaşıl olub, çılpaqdır, alt tərəfdən isə ağımtıl və ya boz rəngli olub seyrək tüklüdür. Dişicik sırğalarının uzunluğu 3-4 sm arasında olur. Aprel–may aylarında çiçək açır. Tumurcuqlаrı birbirinə yаxın, çox iri, uzunluğu 8-9 mm və qalınlığı 5-6 mm, küt, tünd-şabalıdı və yа narıncı rəngli, sıх boz tükcüklü, bəzən zəif tükcüklüdür. Yаlаnçı zoğlаrı iri, sаplаqlı, yаrıımürəkşəkilli, bəzən lаnsetvarı, vəzicikli dişlidir. Saplaqların uzunluğu 0,8-1,2 sm, məxməri, bünövrəsində çox enlidir. Sığаlаrı budaqlardа bir-birinə yаxın yеrləşir, bоl, sıxçiçəkli, qаlındır. Dişi çiçəklərin uzunluğu 3-4,5 sm, xırda yаrpаqlаrı оlаn uzun аyаqdа yеrləşmişdir. Çiçəkləməsi martdan aprelədək yаrpаqlаrın аçılmаsı ilə eyni vaxtda baş verir.

Çoxalması:[redaktə | əsas redaktə]

Təbiətdə generativ və vegetativ yolla çoxalır.

Təbii ehtiyatının dəyişilməsi səbəbləri:[redaktə | əsas redaktə]

Başlıca olaraq insan fəaliy¬yətidir.

Becərilməsi:[redaktə | əsas redaktə]

Mədəni şəraitdə Nəbatat bağlarında becərilir.

Qəbul edilmiş qoruma tədbirləri:[redaktə | əsas redaktə]

Xüsusi mühafizə tədbiri görülməmişdir.

Zəruri qoruma tədbirləri:[redaktə | əsas redaktə]

Azərbaycanın “Qırmızı Kitabı”na daxil edilməsi zəruridir.

Məlumat mənbələri:[redaktə | əsas redaktə]

Деревья и кустарники СССР. т.3.1954; Флора Азербайджана. т.5. 1954; Azərbaycanın ağac və kolları. III cild. 1970; Красная Книга СССР. 1984; Azərbaycanın Qırmızı Kitabı. 1989; Azər-baycanın “Qırmızı” və “Yaşıl Кitabları”na tövsiyə olunan bitki və bitki formasiyaları. 1996; Azərbaycan florasının konspekti. I-III cildləri. 2005; 2006; 2008; Naxçıvan Muxtar Respublikası florasının taksonomik spektri. 2008; Naxçıvan MR-nın flora müxtəlifliyi və onun nadir növlərinin qo-runması. 2011.


İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

1."Azərbaycanın Nadir Ağac və kol bitkiləri", Bakı: "Elm", 2014, 380 səh.

2. ↑ “Azərbaycan dendraflorasi” I cild, Baki, “Elm”, 2011, 312 səh.

Xarici keçidlər[redaktə | əsas redaktə]

http://dendrary.in-baku.com/?page_id=112