Mixail Xodorkovski

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Picto infobox artiste.png
Mixail Xodorkovski
rus. Михаил Ходорковский
M.B.Xodorkovski 2001-ci ildə
M.B.Xodorkovski 2001-ci ildə
Doğum tarixi
26 iyun 1963 (1963-06-26) (55 yaş)
Doğum yeri Moskva, RSFSR, SSRİ
Milliyyəti Ruslar
Vətəndaşlığı Flag of the Soviet Union.svg SSRİFlag of Russia.svg Rusiya
Fəaliyyəti mühəndis, Siyasətçisahibkar
Təhsili D. Mendeleev University of Chemical Technology of RussiaPlekhanov Russian Economic University
Saytkhodorkovsky.ru
VikiAnbarda Commons-logo.svg əlaqəli mediafayllar

Mixail Borisoviç Xodorkovski (26 iyun 1963, Moskva) — rusiyalı sahibkar, ictimai xadim, publisist. Hal-hazırda Segejada (Kareliya Respublikası) ümumi rejimli koloniyada 11 illik azadlıqdan məhrum edilmə cəzasını çəkib, [1] Rusiya Federasiyasının Prezidenti Vladimir Putinin 20 dekabr 2013-cü il tarixli sərəncamı ilə o əfv olunaraq azadlığa çıxıb .

Həyatı[redaktə | əsas redaktə]

1997—2004-cü illərdə "YUKOS" neft şirkətinin əsas sahibi və rəhbəri olmuşdur. 2003-cü ildə həbs olunub. Həbs olunduğu zaman dünyanın ən zəngin insanlarından biri olmuşdur[2][3][4]. 2005-ci ildə məhkəmə barəsində hökm çıxararaq dələduzluq və başqa cinayətlərin törədilməsində təqdirli bilmişdir. "YUKOS" şirkəti müflis elan edilmişdir. 2010-2011-ci illərdə Xodorkovski barəsində yeni hallara görə yeni hökm verilmişdir.

Xodorkovskinin cinayət təqibi Rusiya və beynəlxalq ictimaiyyət tərəfindən ziddiyyətli qiymət aldı: bəziləri Xodorkovskinin ədalətli şəkildə məhkum olunduğunu, digəriləri siyasi motivlərlə təqib olunan vicdan məhbusu hesab edirlər.[5][6][7]

"Beynəlxalq amnistiya" Xodorkovski və onun həmkarı Platon Lebedevə "Vicdan məhbusu" statusu vermişdir.[8]. Avropa insan haqları məhkəməsi 2011-ci ilin mayında çıxardığı qərarında həbs zamanı prosedur pozuntularının olduğunu, ibtidai istintaq və məhkəmə baxışı, həbsdə saxlanılmaya dair şikayətlərə baxılma zamanı insan ləyaqətini alçaldan faktların mövcudluğunu müəyyən etmiş.[9]. Eyni zamanda AİHM hesab etmişdir ki, Xodorkovskinin cinayət təqibinin siyasi motivlərinin təkzibedilməz sübutları təqdim olunmamışdılar.[10][11][12].

24 iyul 2012-ci ildə Xodorkovskinin şikayəti əsasında Rusiya Federasiyası Ali Məhkəməsinin hakimi V.M. Lebedev tərəfindən nəzarəti icraatı başlandığı məlum oldu[13]. 20 dekabr 2012-ci ildə Moskva şəhər məhkəməsinin rəyasət heyəti qanunvericiliyin liberallaşması ilə əlaəqdar həbs müddətini 13 ildən 11 ilədək azaltmışdır. 29 may 2013-cü ildə usiya Federasiyası Ali Məhkəməsi Xodorkovski və Lebedevə daha yüngül cəzanın təyin olunmasının mümkünlüyü ilə əlaqədar yenidən nəzarət icraatına başladı[14].

Qüvvədə olan hökmlərə əsasən Xodorkovski azadlığa 25 oktyabr 2014-cü ildə çıxmalı idi.[1]. Ancaq Rusiya Federasiyasının Prezidenti Vladimir Putinin 20 dekabr 2013-cü il tarixli sərəncamı ilə o əfv olunaraq azadlığa çıxdı.[15]

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. 1,0 1,1 Суд смягчил приговор М. Ходорковскому и П. Лебедеву :: Политика :: Top.rbc.ru
  2. The 500 richest people in the world, according to Forbes magazine  (ing.)
  3. World’s Richest People 2004. Mikhail Khodorkovsky
  4. World’s Richest People 2003. Mikhail Khodorkovsky
  5. Каспаров. Ru | Михаил Ходорковский
  6. Аргументы и Факты
  7. [1][2]
  8. Russian businessmen declared prisoners of conscience after convictions are upheld, Amnesty International, 24 May 2011
  9. "ОБОБЩЕНИЕ - Через 6 лет после осуждения Ходорковского ЕСПЧ не нашел в его аресте политики". Arxivləşdirilib: [3] saytından 2013-02-15 tarixində. http://www.webcitation.org/6ERXnqLyn. İstifadə tarixi: 2013-02-13.
  10. CASE OF KHODORKOVSKIY v. RUSSIA (Application no. 5829/04), JUDGMENT, STRASBOURG, 31 May 2011
  11. ЕСПЧ не признал дело Ходорковского политически мотивированным. — РИА Новости, 31 мая 2011 года
  12. Дело ЮКОСА — ЕСПЧ не признал политически мотивированным уничтожение компании ЮКОС
  13. Глава Верховного суда вмешался в дело М. Ходорковского и П. Лебедева :: Общество :: Top.rbc.ru
  14. http://www.interfax.ru/russia/txt.asp?id=309544
  15. Указ о помиловании Михаила Ходорковского, 20 декабря 2013 года, 12:00