Molekulyar mətbəx

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Keçid et: naviqasiya, axtar
Süni yumurta
Alma kürüsü

Molekulyar mətbəx[1] (ing. Molecular gastronomy) və ya Molekulyar kulinariya — yemək və desertlərin hazırlanmasına elmi yanaşma; fiziki-kimyəvi mexanizmləri nəzərə alan mətbəx.[2] Molekulyar kulinariyaya alternativ kulinariya da demək olar.[3]

Tarixi[redaktə | əsas redaktə]

Molekulyar kulinariya 1992-ci ildə meydana gəlsə də, son illərdə geniş yayılmağa başlayıb.[4]

Erve Tisa

Kimyaçı Erve Tisa və fizik Nikolas Kurti yemək hazırlanmasına ciddi laborator tədqiqat tələb edən bir məsələ kimi baxırlar.[4] Onlar əmin olublar ki, suflenin hazırlanması zamanı baş verən proseslər Veneranın atmosferinə nisbətən daha az öyrənilib.[4]

Hazırlanması[redaktə | əsas redaktə]

Bu zaman yeməklər vakuum şəraitində aşağı temperaturda hazırlanır.[1]

Molekulyar mətbəx inqredientlərin bişmə zamanı fiziki və kimyəvi dəyişikliklərinə əsaslanır.[5] Belə ki, yemək hazırlanması zamanı maddənin molekulyar əlaqələrini qırdıqda, həmin maddənin yeni, qeyri-adi xüsusiyyətləri üzə çıxır.[4] Nəticədə maddənin forması, dadı dəyişə bilər; maddəyə təsir etməklə onu molekulyar mərhələdə dəyişib ondan yeni maddə alınır.[4] Yeni maddələrdən isə fərqli bir şey hazırlanır.[4]

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. 1,0 1,1 Molekulyar qidalar - FOTOSESSİYA. milli.az, 22.12.2012  (azərb.)
  2. Harvard universitetinin alimi qeyri-adi kafe açıb. reset.az, 20.02.2015  (azərb.)
  3. Molekulyar kulinariya: bal kürüsü. sputnik.az, 31.07.2015  (azərb.)
  4. 4,0 4,1 4,2 4,3 4,4 4,5 Fizika və kimya aşpazların köməyində: Molekulyar kulinariya. sputnik.az, 04.07.2015  (azərb.)
  5. Haute Cuisine nədir?  (azərb.)

Xarici keçidlər[redaktə | əsas redaktə]