Moment

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Keçid et: naviqasiya, axtar
Qola (r) təsir edən moment
Fırlanan sistemdə qüvvə \vec F və dönmə momenti \vec \tau arasındakı münasibət


Moment - mexanikada tətbiq nöqtələri və istiqmətləri eyni oxdan meyillənən eyni qiymətli qüvvələr tərəfindən yaradılan fırlanma təsiridir. Qüvvələrin istiqamət xətləri arasındakı məsafəyə qüvvə qolu deyilir. Momentin qiyməti qüvvə ilə onun qolunun hasilinə bərabərdir.

Momentin xüsusi halı olan dönmə momenti fırlana bilən cismə təsir edir. Bunu düzxətli hərəkət edə bilən cismə qüvvə təsiri ilə də müqayisə etmək olar. Bu zaman qüvvənin təsirindən cism fırlanma oxu ətrafında dönərək təcillənir. Dömnə momentinin vahidi N.m-dir. O bu düsturla tapılır:

\vec M =\vec r \times \vec F – Moment vektoru
Moment = Qol x Qüvvə

Dömnə momentinin istiqaməti təsir edən qüvvəyə perpendikulyar olub sağ əl qaydası ilə tapılır. Əgər saq əl ilə qüvvə vektorunu tutsaq və yuxarıya qaldırılmış baş barmaq bununla üst-üstə düşərsə onda dolanmış barmaqlar momentin istiqamətini göstərmiş olarlar. Bu sağ əl qaydası mexanikada bütün hesablamalarda istifadə olunur.

Qüvvə hər hansı bir məsafədə hərəkət edirsə, onda o iş görür. Bu çevrəvi hərəkətə də aiddir.

Güc= Moment x bucaq sürəti

Sİ sistemində güc Vattla, moment N.m, bucaq sürəti isə rad/san ilə ölçülür.

Bu məqalənin azərbaycan dili əlifbasının ərəb qrafikası ilə qarşılığı vardır. Bax: مومئنت