Montevideo

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Şəhər
Montevideo
isp. San Felipe y Santiago de Montevideo
Montevideo collage.JPG
Gerb
Gerb
Ölkə Uruqvay
Departament Montevideo
Koordinatlar 34°53′01″N 56°10′55″W / 34.88361°N 56.18194°W / 34.88361; -56.18194Koordinatlar: 34°53′01″N 56°10′55″W / 34.88361°N 56.18194°W / 34.88361; -56.18194
İcra başçısı Daniel Martinez
Yaradılıb 1726
Sahəsi 540 km²
Mərkəzin hündürlüyü 43 m
İqlim növü Subtropik musson
Rəsmi dili ispan dili
Əhalisi 1 319 108 nəfər (2011)
Aqlomerasiya 1 947 604
Etnoxronim montevideano/a
Saat qurşağı UTC-3, yayda UTC-2
Telefon kodu (+598) 2
Poçt indeksləri 11000-12000
Rəsmi sayt montevideo.gub.uy (isp.)
Xəritəni aç/bağla
Montevideo  — yerləşdiyi ərazi Uruqvay
Montevideo

MontevideoUruqvayın paytaxtı və ən böyük şəhəri.

Şəhərin etnonimi[redaktə | əsas redaktə]

Montevideo sözü ispan dilindən tərcümədə "görünən dağ" mənasını verir.

Təbii şəraiti[redaktə | əsas redaktə]

Montevideo, 540 km² sahəyə malik olmaqla, Atlantik okeanının La-Plata körfəzinin sahilində yerləşmişdir. Şəhərin daxilində Cənub konusunun ən böyük təbii limanlarından biri yerləşir. Şəhər ərazisinin relyefi təpəlidir, ən yüksək nöqtəsi şəhərin qərbində 136 metrlik Serro-de-Montevideo dağıdır. Bu dağın zirvəsində mayak yerləşir. Təbii bitkiləri savanna zonası üçün tipik otlarla və kollarla təmsil edilmişdir. Şəhər ərazisində əsasən Avropadan gətirilmiş ağaclar palıd ağacı, şam ağacı, evkalipt, çinar ağacı bitirlər. Sahil suları yüksək duzluluqla və güclü qabarmalarla səciyyələnir. Əsas çayı qərbdən şəhəri əhatə edən Santa-Lusiya çayıdır.

Montevideonun iqlimi Lənkəranın rütubətli subtropik iqlimini uzaqdan xatırladan iqlimdir. Yayı rütubətli və istidir. Qış rütubətli, küləkli və tutqun keçir. Antarktikadan soyuq güclü küləklərin ("pampero") müdaxiləsi zamanı şaxtalar və qırovun düşməsi mümkündür. Bəzən tufanlar olur, amma tropik siklonlar baş vermir.

Tarixi[redaktə | əsas redaktə]

Şəhərin əsası 1726-cı ildə Müqəddəs Filip günündə qoyulub və Syudad-de San-Felipe-del-Puerto-del-Montevideo - "Montevideo buxtasında müqəddəs Filip şəhəri" adlandırılıb. 1680-ci ildə portuqaliyalılar La-Plata körfəzinin sol sahilində Koloniya-del-Sakramento şəhər-qalasını tikdilər. Bu istehkam qaçaqmalçıların bazası idi, hansılar ki, Buenos-Ayresə malları qeyri-leqal idxal edirdilər. 1726-cı ildə qaçaqmalçılarla mübarizə üçün ispanlar körfəzə girişində Montevideo qalasının əsasını qoydular. Beləliklə, onlar La-Platanın hər iki sahilinə nəzarət etmək imkanını əldə etdilər. Tezliklə Montevideo Şərq sahili əyalətinin əhəmiyyətli ticarət mərkəzi oldu. 1750-ci ildə tam olaraq İspaniyanın tərkibinə daxil edildi. 1766-cı ildə o paytaxtı Buenos-Ayres şəhəri olan La-Plata vitse-krallığının tərkibinə girdi.

Zəngin təbii bitki örtüyü ilə və yabanı mal-qaraların böyük sürüləriylə step çölləri XVIII əsrdə Avropa mühacirlərinin Şərq sahilinə axınına imkan yaradırdılar. İspan müstəmləkə hakimiyyəti böyük heyvandarlıq təsərrüfatlarının (estansiyalar) yaradılmasını bu rayonda öz hakimiyyətini bərkitmək ümidi ilə həvəsləndirirdi ki, portuqaliyalıların və ingilislərin bu ərazilərə malik olmaq iddialarına əks-təsir göstərsin. Müstəmləkə dövrünün (1800-cü il) sonuna Şərq sahili əyalətində əhalinin sayı təxminən 30 min nəfər təşkil edirdi, onlardan üçdə bir onun əsas şəhəri olmuş Montevideoda yaşayırdı.

Qardaş şəhərlər[redaktə | əsas redaktə]

Həmçinin bax[redaktə | əsas redaktə]

Xarici keçidlər[redaktə | əsas redaktə]

Vikianbarda Montevideo ilə əlaqəli mediafayllar var.