NGC 5128

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search

Koordinat:Sky map 13s 25d 29,0sn; -43º 0' 13″

Qalaktika
NGC 5128
Centaurus A.jpg
Tədqiqat tarixi
Kəşf edən Ceyms Dunlop
Kəşf tarixi 1826
İşarələmə PGC 46957 • ESO 270-9 • MCG -7-28-1 • Arp 153 • IRAS 13225-4245 • AM 1322-424 • PRC C-45 • Centaurus A
Müşahidə məlumatları
(J2000 dövrü)
Bürc Sentavr
Birbaşa çıxma 13s 25d 29.0san[1]
Meyl -43° 0′ 13″[1]
Görünən ölçüləri 25.70 x 20.0[2]
Görünən ulduz kəmiyyəti mV 6,84 ± 0,08[3]
Xüsusiyyətləri
Tipi S0
Radial sürəti 552 km/san[4][5]
Qırmızı yerdəyişmə 547 ± 5, 0,0008[6]
Məsafə 10.000.000 işıq ili[7], 3,66 Mpk[4]
Səth parlaqlığı 13.5[2]
Verilənlər bazalarında məlumat
SIMBAD NAME Centaurus A
Wikidata-logo S.svg Vikiverilənlərdə məlumat ?
Vikianbarın loqosu Vikianbarda əlaqəli mediafayllar

NGC 5128, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Sentavr bürcü istiqamətində yerləşir. S0 tipli qalaktikadır və dünyaya 14 milyon işıq ili uzaqlıqdadır. Astronom Ceyms Dunlop tərəfindən 1826-cı ildə 22.86 sm (9 düymə) ölçülü reflektor vasitəsilə kəşf edilmişdir.[8]

Qara dəliklərin atası[redaktə | mənbəni redaktə et]

NGC 5128 qalaktikasının ortasındakı qara dəliyin uzunluğu 4,2 işıq ilidir. Bu kainatda indiyədək aşkarlanmış qara dəliklər arasında ən böyüyüdür. Bu səbəbdən o, "qara dəliklərin atası" adlanır. Həmin qara dəlik Günəşdən 55 milyon dəfə böyükdür və olduqca geniş diapazonda radiodalğalar yayır. Qara dəlik hazırda Avstraliyadakı TANAMİ adlı radioteleskop vasitəsilə daim müşahidə olunur[9].

İstinadlar[redaktə | mənbəni redaktə et]

  1. 1 2 "SIMBAD". NGC (İngiliscə).
  2. 1 2 "NASA/IPAC Kosmik Qalaktikanın Verilənlər Bazası". NGC obyekti üçün NED nəticələri (İngiliscə).
  3. Paz A. G., Boissier S., Madore B. F., Seibert M., Joe Y. H., Morrissey P., Wyder T. K., Boselli A., Thilker D., Soo‐Chang Rey et al. The GALEX Ultraviolet Atlas of Nearby Galaxies (ing.) // The Astrophysical Journal: Supplement Series — 2007. — Vol. 173, Iss. 2. — P. 185–255. — ISSN 0067-0049; 1538-4365doi:10.1086/516636arXiv:astro-ph/0606440
  4. 1 2 Tully R. B., Courtois H. M., Sorce J. G. Cosmicflows-3 (ing.) // Astron. J. / J. G. III, E. VishniacIOP Publishing, American Astronomical Society, University of Chicago Press, AIP, 2016. — Vol. 152, Iss. 2. — P. 50–50. — ISSN 0004-6256; 1538-3881doi:10.3847/0004-6256/152/2/50arXiv:1605.01765
  5. Tully R. B. Galaxy groups: a 2MASS catalog (ing.) // Astron. J. / J. G. III, E. VishniacIOP Publishing, American Astronomical Society, University of Chicago Press, AIP, 2015. — ISSN 0004-6256; 1538-3881doi:10.1088/0004-6256/149/5/171arXiv:1503.03134
  6. Evans D. A., Worrall D. M., Hardcastle M. J., Kraft R. P., Birkinshaw M. Chandra and XMM-Newton observations of a sample of low-redshift FR I and FR II radio galaxy nuclei (ing.) // The Astrophysical Journal LettersIOP Publishing, 2006. — Vol. 642. — P. 96–112. — ISSN 2041-8205; 2041-8213doi:10.1086/500658arXiv:astro-ph/0512600
  7. http://nedwww.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nDistance?name=NGC+5128
  8. "NGC/IC Verilənlər bazası". NGC (İngiliscə).
  9. ""Qara dəlik"lərin "ata"sı tapıldı. milli.az". 2013-03-17 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2011-06-29.

Xarici keçidlər[redaktə | mənbəni redaktə et]