Nadirin Simindən ayrılması (film, 2011)

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Keçid et: naviqasiya, axtar
Nadirin Simindən ayrılması
Nadirin Simindən ayrılması (film, 2011).jpg
Orijinal ad: fars. جدایی نادر از سیمین / Codaiyi Nadir əz Simin
Rejissor: Əsgər Fərhadi
Əsərin müəllifi: Əsgər Fərhadi
Ssenari müəllifi: Əsgər Fərhadi
Prodüser: Əsgər Fərhadi
Rollarda: Leyla Hatəmi
Peyman Moaadi
Şəhab Hüseyni
Sarə Bayat
Sarina Fərhadi
Dil: farsca
Ölkə: Flag of Iran.svg İran
İl: 2011
Büdcəsi: $500,000
Gəliri: $3,100,000 (İran)
$9,181,000 (xaricdə)[1]

Nadirin Simindən ayrılması, (fars. جدایی نادر از سیمین‎) ssenari müəllifi və rejissoru Əsgər Fərhadi olan, 2011-ci ildə Qızıl Qlobus mükafatın qazanan və Leyla Hatəmi, Peyman Moaadi, Şəhab Hüseyni, Sarə BayatSarina Fərhadinin oynadığı İran dram filmi. Boşanmış bir orta sinif İranlı cüt və həyat yoldaşın yaşlı atası üçün alt sinif bir sorğu tutmasını izləyən çəkişmələri mövzu edinmektedir.61.Berlin Beynəlxalq Film Festivalında ən yaxşı film sahəsində Qızıl Ayı və ən yaxşı aktyor ilə ən yaxşı aktrisa sahələrində Gümüş Ayı qazandı, beləcə Qızıl Ayı qazanan ilk İran filmi oldu.[2] 2012 ildə 69.Qızıl Qlobus mükafatlarında ən yaxşı xarici dil film mükafatın qazandı.[3] Film həmçinin İran film seçimi şurası tərəfindən 2012 Oskar mükafatlarının, ən yaxşı xarici dil film mükafatında iştirak etmək üçün təqdim edilmişdir və Oskar mükafatını əldə etmişdir.[4][5]

Məzmun[redaktə | əsas redaktə]

Nadir və Simin 11 yaşındakı qızları Tirmə ilə birlikdə Tehranda yaşayırlar. Şəhərli orta sinif xarakterə sahib ailə dağılmaq üzrədir. Simin qızı Tirmənin İrandakı mövcud şərtlər altında böyüməsini istəmədiyi üçün əri və qızıyla birlikdə ölkəni tərk etmək istəyir. Ancaq Nadir eyni fikirdə deyil. Çünki ailəylə yaşayan və Alzheimer xəstəsi olan atası üçün nigarandır. Nadirin İranda qalmağa qərar verməsi, Siminin boşanma iddiası irəli sürməyinə səbəb olar.

Məhkəmə isə bütün problemlərini boşanmaya səbəb olacaq xüsusiyyətdə görmür və Siminin müraciətini geri qaytarır. Bunun üzərinə Simin, əri və qızından ayrılaraq valideynlərinin yanına gedir. Ardından Nadir yoldaşının tövsiyəsi ilə bankda çalışarkən atasıyla maraqlanması üçün şəhərin kasıb kəndçilərindən olan gənc və çox dindar bir qadın olan Raziyəni qulluqçu kimi evinə götürür. Ancaq bu işin ənənələrə zidd olduğundan əsəbi bir xasiyyətə sahib olan əri Hüccətin razılığını almadan Raziyə dərhal işi qəbul etmir. Raziyənin ailəsi bu işə möhtac vəziyyətdədir, odur ki, Raziyə ikinci uşaq ilə hamilə olduğuna baxmayaraq təklifi qəbul edir və işlədiyi yerə qızıyla birlikdə gedir.

Raziyə qısa zamanda Nadirin atasına qulluq etməsi səbəbindən narahat günlər keçirir. Nadirin atasının sidiyini tuta bilmir. Bu səbəbdən Raziyə "Dini çağrı mərkəzi"nə zəng vurur və yaşlı kişini təmizləməsinin günah olub-olmayacağını soruşur. Bunun günah olmamasını öyrənincə, yaşlı adamın üstünü təmizləyir.

Bir gün Tirmə evə qayındanda babasını yataq otağında yerdə, qolları yatağa bağlanmış və bihuş görür. Raziyə isə evdə yoxdur. Bir qədər əvvəl Nadir evdə yox ikən Simin hambalların zəhmət haqqını ödəmək üçün evdən pul götürmüşdü. Raziyə evə qayındanda Nadir onu atasını tək qoyub getməsindən ötür danlayır və evdən yox olan pulun oğurlamasında günahlandırır. Raziyə günahsız olduğunu iddia edir və həmişəlik çıxıb getməzdən əvvəl həmin gün ona düşən maaşı tələb edir. Çox əsəbiləşən Nadir Raziyəni evindən maaşsız qovur. Daha sonra Hüccətin bacısı Siminə zəng vurub Raziyənin uşağını itirdiyindən və hal-hazırda xəstəxanada olduğundan xəbər verir. Raziyə və yoldaşı uşağın salınmasının səbəbini Nadirin onu itələməsində görür və Nadiri məhkəməyə verirlər. Əgər məhkəmə Nadiri günahkar hesab etsə, cinayətdən ötəri bir ildən üç ilə qədər həbs cəzası ala biləcək. Nadir Raziyəni atasını qoyub getməkdə günahlandırır və onun hamilə olduğunu bilmədiyini söyləyir, Raziyə isə bunu inkar edir. Nadiri haqlı çıxaran bir ifadəni Tirmənin müəlliməsi verir, amma dərhal Hüccət tərəfindən hədələnir. Hüccət aqresif hərəkətləri səbəbindən məhkəmədən çıxarılınca, Raziyə onun depressiyada olduğunu və bu depressiyanı aradan qaldırmaq üçün dərmandan istifadə etdiyini söyləyir. Digər tərəfdən Nadir Raziyənin qızından öyrənir ki, qızın valideynləri həkimin qəbulunda olduğuna görə evdə deyillər. Bu xəbər və Hüccətin əsəbi davranışı Nadirə əslində Hüccətin Raziyəyə tətbiq edə bildiyi şiddət haqqında düşündürür.

Tirmə atasını qorumaq üçün səhv ifadə verir ki, Simin də qızının təhlükəsizliyindən narahatlıqlandığı üçün Raziyə və Hüccət ilə doğulmamış uşaqların itkisini qarşılamaq üçün maddi bir razılaşmaya gəlmək çalışır. Nadir isə Siminin bu hərəkətinə onun bu günahı qəbul edəcəyinə səbəb olacağından şiddətlə qarşı çıxır. Ancaq Raziyənin hamilə olduğunu bilmədiyi mövzusunda yalan danışdığını qəbul etməyi razı olur. Raziyəninsə əksinə Nadirin səbəb olduğu mövzusunda ciddi şübhələri vardır. Çünki daha əvvəl Nadirin atası itəndə küçələrdə onu axtararkən Raziyəni avtomobil vurmuş və ilk ağrılarını da o gecə yaşamışdır.

Sonunda Hüccətin borc verənləri də olmaqla hamı Raziyəylə Hüccətin evində toplaşır. Ancaq bu vəziyyətdən Nadir çox narahatdır və Raziyədən tələb edir ki, o, məhz Nadirin güc tətbiq etməsi nəticəsində uşağı itirdiyinə Qurana əl basaraq and içsin. Amma Raziyə Hüccətin israrlarına baxmayaraq bu günahın qızını təhlükəyə atacağını düşünərək heç cür and içə bilmir. Bu vəziyyət qarşısında Hüccət sanki dəli olur, baş-gözünü döyməyə başlayır və evdən ayrılır.

Daha sonrakı məhkəmə səhnəsində Nadir və Simin təkrar boşanma iddiasını verirlər. Geydikləri qara paltarlar, ehtimalla Nadirin atasının öldüyünü və onun yasını tutduğunu göstərir. Hakim cütlüyün verdiyi boşanma ərizəsini təsdiqləyir və Tirmədən valideynlərinin hansı biri ilə qalacağını soruşur. Qız ağlayaraq qərarını verdiyini, amma qərarını söyləyərkən ana və atasının eşikdə gözləməsini xahiş edir. Nadir və Simin Tirmənin qərarını bilmək üçün dəhlizdə gözləyərkən film bitir.

Film haqqında[redaktə | əsas redaktə]

"Boşanma" Berlində "Qızıl şir" qazanmaqla nəzərləri özünə cəlb edə bilmişdi. Film boşanmaq üçün məhkəməyə müraciət edən Simin və əri Nadirin işlərinə baxılması ilə başlayır. Boşanma səbəbi soruşulur. Səbəb isə Siminin İranı tərk etmək istəməsi, Nadirin isə onunla gəlmək istəməməsidir. Birinci səbəb də məhz Siminin (bir iranlı qadının) öz ölkəsini tərk etmək istəməsidir. Onun dilindən olmasa da simasından (rejissorun aktyor seçimi mükəmməldir) aşkar bezmə, azad olmaq çırpıntısı, mübarizəsi hiss olunur. Simin isə səbəbi konkret demir. Onu əri Nadir isə xanımı kimi güclü və mübariz deyil. Sıradan bir ər, ata və oğuldur. O da yorğundu, qaçmaq istəyir, lakin qorxur. Qula çevrilib və getmək istəməməsinə hər cür don geyindirir. Əsas səbəb isə ahıl yaşlı, xəstə atasıdır. Atasına olan sevgisi ona hər şeydən önəmlidi. Məhkəmənin onları boşamaması Siminin qarşısını ala bilməz. O nəyin bahasına olursa-olsun ölkədən getmək istəyir. O da bu mübarizəsinə görə hər şeyi, hətta öz qızından da keçməyə hazırdı. Nadir isə işləməlidir. Bunun üçün atasına baxıcı qadın tutur. Elə hər şey bu hadisədən sonra dramatikləşir. Maraqlı faktlardan biri də odur ki nə Nadir, nə də Simin namaz qılmırlar. Sondakı səhnələrin birində Qurana əl basma epizodu isə islam dəyərlərini yüksəldib.

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]