Naqqa balığı

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Keçid et: naviqasiya, axtar
Naqqa balığı
Naqqa balığı
Elmi təsnifat
Aləmi: Heyvanlar
Tip: Xordalılar
Yarımtip: Onurğalılar
Sinifüstü: Balıqlar
Sinif: Sümüklü balıqlar
Yarımsinif: Şüaüzgəcli balıqlar
Dəstə: Naxayabənzərlər
Fəsilə: Naxakimilər
Növ: Naxa
Elmi adı
Silurus glanis,Line
Mühafizə statusu
Status iucn3.1 VU.svg en:Vulnerable species
Həssas növlər
Vulnerable (IUCN 3.1)
Areal
Silurus glanis distmap.png

Wikispecies-logo.svg
Vikinnövlərdə
təsnifat

Commons-logo.svg
Vikianbarda
şəkil

ÜTMS 163992
NCBI {{{1}}}

Naqqa — (lat. Silurus glanis). Naxakimilər fəsiləsinin bir nümayəndəsidir.

Yayılması[redaktə | əsas redaktə]

Şimal Buzlu okeanına tökülən çaylardan başqa Avropanın su hövzələrində yaşayan geniş yayılmış balıqdır.Aral hövzəsində də yaşayır.Xəzərdə Volqanın deltasında,xüsusən onun aşağı hissəsində çoxsaylıdır.Azərbaycanda Kür və Araz çaylarında,onların qollarında,su anbarlarında,Əyriçayda,Qumbaşıda,Kiçik Qızılağac və seyrək hallarda Böyük Qızılağac körfəzlərində yayılmışdır.

Morfoloji əlamətləri[redaktə | əsas redaktə]

Başı üstdən aşağı yastılanmışdır.Kiçik bel üzgəci ön hissədə az qala qarın üzgəclərinin üstündə yerləşir.Alt çənəsi bir qədər irəli çıxır.Rəngi tünd,qarnı bir qədər açıqdır.Naqqaların uzunluğu 70-100 sm, kütləsi 3,7-10,5 kq, bəzi fərdlərin isə uzunluğu 250 sm-ə, kütləsi 100 kq-a çatır.

Yaşayış yeri və həyat tərzi[redaktə | əsas redaktə]

Naqqa balığı şirin suda yaşayan balıqdır. 80 il yaşaya bilir.Naqqa yarımkeçici balıqdır. Dənizdə, əsasən sahilə yaxın ərazilərdə çayların Xəzərə tökülən hissələrində 15-20 m, bəzən 50 m-dək dərinliklərdə yayılmışdır KürAraz çaylçaylarının aşağı və orta hissələrində, Mingəçevir su anbarında, kürətrafı göllərdə yaşayan naqqa yerli populyasiyalar əmələ gətirir.Suyun temperaturu 18-20°C olduqda yarımkeçici naqqalar kütləvi şəkildə Kür çayına girir, 5°C-dən aşağı temperaturda isə bu balıqlar qidalanmır və qeyri - aktiv həyat tərzi sürürlər.Payız aylarında dənizdə yaşayan naqqaların bir çoxu Kürün aşağı hissələrinə daxil olaraq oradakı çökəkliklərdə qışlayırlar.Naxa tipik yırtıcıdır.Yarımaylıq körpələr onurğasızlarçömçəquyruqlarla qidalanırlar.Yayın sonundan naxanın əsas qidasını balıq təşkil edir.

Çoxalması[redaktə | əsas redaktə]

Cinsi yetişkənlik hər iki cinsdə eyni vaxtda, 3-4 yaşında olur, bu zaman erkək və dişi fərdləri bir-birindən fərqləndirmək çətindir.Əvvəllər ovda 25 yaşlı naqqalara da təsadüf etmək olurdu. Hər bir dişi balığın verdiyi kürünün miqdarı 40- 450 min ədədə qədər olur. Naqqalar mayın əvvəlindən başlayaraq iyula qədər, suda temperatur 18-22,5 °C olduqda kürü tökürlər.Kürülər iridir,diametri 3-6 mm-ə qədər olur.İnkubasiya dövrü 3-5 gün çəkir.Təzə çıxmış sürfələrin uzunluğu 7 mm-dək olur.[1]

Təsərrüfat əhəmiyyəti[redaktə | əsas redaktə]

Əvvəlki illərdə naqqalar Azərbaycanın balıq ovunda əhəmiyy ətli yer tuturdu. Son illərdə onların ovu kəskin şəkildə azalmışdır.

Ədəbiyyat[redaktə | əsas redaktə]

  1. Azərbaycanın heyvanlar aləmi. Onurğalılar, III cild. Bakı: Elm, 2004, s. 127.
  2. Əbdürrəhmanov Y.Ə. Azərbaycan faunası (Balıqlar), VII, cild, Bakı, Elm, 1966, .
  3. Abbasov H.S ,Hacıyev R.V.İxtiologiya. Bakı,2007,səh .

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. Əsgerov F.S., Zaytsev Y.Y., Qasımov R.Y., Quliyev Z.«Biomüxtəliflik: Xəzərin əsrarəngiz balıqları» “Bəşər-XXI” nəşriyyatı, Bakı, 2003,  səh66.

Həmçinin bax[redaktə | əsas redaktə]

Ağbaş siyənək

İrigöz siyənək

Zaqafqaziya ilişgəni