Narsissizm

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Narkiss suda öz əksinə baxarkən.

Narsissizm uzun müddətli şişirdilmiş öz əhəmiyyəti hissləri, həddindən artıq heyranlıq hissi və empatiya ilə mübarizə nümunəsi ilə xarakterizə olunan şəxsiyyət pozğunluğudur. Bu xəstəliyi olan insanlar tez-tez güc və müvəffəqiyyət əldə etmək və ya xarici görünüşləri haqqında xəyal quraraq çox vaxt sərf edirlər. Bu, əksər hallarda real həyatın öhdəsindən gəlmək üçün obsesif düşüncələrin və qeyri-sabit kimlik hissinin bir nümunəsidir. Səbəbləri isə təhqiramiz hallar və uşaqlıq travması ilə əlaqəli ola bilər. Belə narsisistik davranış, adətən, erkən yetkinlikdən başlayır və müxtəlif vəziyyətlərdə baş verir.

Narsissizmin səbəbləri məlum deyil, lakin müəyyən növ travmalarla əlaqəli olduğu ehtimal edilmişdir.Bu diaqnoz sözügedən şəxslə danışan bir tibb işçisi tərəfindən qoyulur. Bu vəziyyət maniya və maddə istifadəsi bağımlılığından fərqləndirilməlidir.

Narsissizmin müalicəsi yaxşı öyrənilməyib. Terapiya çətindir, çünki narsist insanlar ümumiyyətlə zehni narahatlığa baxmayaraq öz problemlərini simptom kimi qəbul etmirlər.Bu insanların başqa xəstəlikləri də ola bilər ki, bu da simptomları görməyi çətinləşdirir. İnsanların təxminən yüzdə birinin narsist olduğu ehtimal edilir. Kişilərdə qadınlara nisbətən daha tez-tez baş verir və tipik olaraq yaşlı insanlardan fərqli olaraq cavanlara təsir göstərir. Narsissizm ilk dəfə 1925-ci ildə psixoanalit Robert Waelder tərəfindən təsvir edilmişdir. Narsissizm termini 1968-ci ildə Heinz Kohut tərəfindən irəli sürülmüşdü.

Simptom və əlamətləri[redaktə | mənbəni redaktə et]

Öz

zlərinin "xüsusi " və ya "seçilmiş" olduqlarını düşünürlər,öz maraqları üçün başqalarını istifadə edirlər,başqalarının uğurlarını qısqanırlar, empati olmur,başqalarının hisslərinə və ehtiyaclarına qarşı biga-nədirlər, çox bəyənilmək istəyirlər,həmişə özlərini haqlı,başqalarını günahkar sayırlar, daim hərşeyi idarə(manupilyasiya) etməyə çalışırlar,özlərinin qüsursuz olduğunu düşünürlər,qüsurlarını qəbul etdirmək mümkün deyil.

Səbəbləri və müalicəsi[redaktə | mənbəni redaktə et]

Xəstəliyin tam səbəbi məlum olmasa da,ətraf mühit,sosial,genetik,neyrobioloji faktorların təsir etdiyi ehtimal edilir.

Əsas müalicə üsulu psixiatriya ilə olsa da,az adam müalicə üçün müraciət edir.Çünki narsistlər hərəkətlərini normal olduğunu hesab edirlər və xəstə olduqlarına inanmırlar.Bəzən isə başqa xəstəliklərə(maddə istifadəsi bağımlılığı,bipolar,depressiya və s.) görə həkimə müraciət edirl.

Etimologiyada Narsist[redaktə | mənbəni redaktə et]

Etimoloji rəvayətə görə, Eko adlı pəri ovçu Narsistə vurulur, ancaq ondan qarşılıq görə bilmir. Uzun müddətdən sonra Eko dərdindən və gözləməkdən ölür. Bunu görə Olimp ilahları Narsisti cəzalandırmaq qərarına gəlirlər. Günlərin birində Narsist su içmək istəyir və gölə tərəf əyiləndə özünü görərək özünə aşiq olur. Son nəticədə özünü uzun müddət izləyərək ölür.

Həmçinin bax[redaktə | mənbəni redaktə et]

İstinadlar[redaktə | mənbəni redaktə et]