Neolit

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Keçid et: naviqasiya, axtar

Neolit (və ya "yeni daş dövrü") — təqribən 11-12 min il əvvəl başlanan tarixi dövr. Bu termini ilk dəfə ingilis bioloqu və arxeoloqu Con Labbok (1834-1913) özünün 1865-ci ildə işıq üzü görmüş "Tarixöncəsi zamanlar" (ing. Pre-historic Times) kitabında işlətmişdir.

Daş dövrünün sonu hesab olunan neolit dövrü ən azı Yaxın Şərqdə əkinçiliyin və heyvandarlığın yayılması ilə müşahidə olunur. Müxtəlif insan tipləri aradan çıxıb öz yerlərini vahid insan tipinə, bu günkü insanın birbaşa sələfinə verdilər. Bu dövr həm də keramikanın meydana çıxması ilə xarakterizə olunur. İnsan həyatına balıqçılıq və toxuculuq daxil oldu. İnsan geniş ərazilərə yayıldı, şəhərlər əmələ gəldi. Neolitin sonunda metal əmək alətləri və silahlar meydana çıxdı. Peşəkar ordunun yaradılması və istifadəsi də neoliti səciyyələndirən cəhətlərdən biridir.

Bu dövrü səciyyələndirən digər xüsusiyyətlər aşağıdakılardır:

  • "Neolit inqilabı" baş verdi, insanların məşğuliyyət sahələri içərisində əsas yeri istehsal təsərrüfatına daxil olan əkinçilik və maldarlıq tutdu;
  • daşların deşilməsi və cilalanması üsulları mənimsənildi;
  • toxuculuq yarandı və saxsı qablar hazırlanmasına başlandı;
  • əhali oturaq həyata keçməyə başladı.