Neva deltası

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search


Neva deltası 1705-ci ilin planında

Neva deltasıNeva çayının mənsəbində yerləşə delta. Burada Sankt-Peterburq şəhərinin tarixi hissəsi burada yerləşir. Artıq XX əsrin əvvəllərinə kimi bütünlüklə inşa edilən bölgədir.

Tarrixi[redaktə | əsas redaktə]

Deltada şəhər salınmasına qədər ərazi bütünlüklə qollarla parçalanmış, bataqlıqlaşmış ərazidən ibərət idi. Deltada bir çox xalqlar məskun olmuşdur. Burada finlərə məxsus Kalininka kəndi vardı. Ətrafında isə Avtovo (fin), Niençans (isveç) kəndləri mövcud idi.

Burada şəhərin inşa edilməsinə 1703-cü ildə başlanılçışdır. Bir çox adalar bu zaman adlandırılır və bütünlüklə tikinti ərazisinə çevrilir. İri adalarda əsasən saraylar inşa edilirdi (Dovşan, Yeni Hollandiya). Ən iri adalarda sənaye müəsisələri, yaşayış binaları inşa edilirdi.

Şəhərə adalar lazım olduqda ərazilərdən kanallar çəkilirdi.

Neva deltası 1903-cü il planında

XIX əsrin birinci yarısında Neva deltası süni şəkildə kanallar vastəsi ilə böyüdülürdü[1]. I Pyotr şəhəri bir dəniz şəhəri olaraq görürdü. Tikinti içləri buna uyğun aparılırdı. Kanallar şəhərin həmdə mümkün yanğınlardan qorumasına xidmət edə bilərdi. Məsələn 1736—1737-ci illər yanğını zamanı şəhər bütünlüklə yana bilərdi. Bataqlıqları melorasiyaya cəlbinə imkan verirdi.

Adaların bir qismi (Kamennı adasıKirov adaları) XXI əsrin əvvəllərində rekreasiya zonasına verilmişdir.

Deltanın xüsusiyyətləri[redaktə | əsas redaktə]

1980-ci illərin məlumatına görə Leninqraddan 86 çay qolu və ümumi uzunluğu 300 km olan kanallar axır. Neva deltasının ümumi sahəsi 83 km² yaxındır.

Nevann altı qolu vardır ki, onların eni 100-600 m arasında dəyişir. Bəzi hissələrdə bu qolların eni 1 km çatır. Onların ümumi uzunluğu 46,5 km-dir.

Sankt-Peterburq şəhərində suyun səviyəsi həmişə dəyişkəndir. Ancaq bu yaz gursululuğu ilə əlaqədar olaraq baş vermir. Buna səbəb Ladoqa gölünün təbii tənzinləyici olmasıdır. Şəhərdə suyun qalxmsına səbəb Fin körfəzində baş verən fırtına qabarmalarıdır. Bu hadisə sayəsində qum çay mənsəbinə çökdürülür.

Su basmalardan qorunmaq məqsədi ilə şəhərdə xüsusi nəzarət xidməti fəaliyyət göstərir. Onların əsas vəzifəsi suyun səviyəsinin monitorinqini keçirməkdir. Neva deltası turistik baxımından seçilir. Burada kanallarda teplaxodla gəzinti vardır.

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. Мосты и набережные Ленинграда / фот. В. П. Мельников, сост. П. П. Степнов. — Л.: Лениздат, 1991. — С. 10. — 319 с. — 22 000 экз. — ISBN 5-289-00690-7.