Odessa körfəzi

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Odessa körfəzi
ukr. Одеська затока
Воронцовский маяк, Одесса
Voronsov mayakı, Odessa
Üst akvatoriyası Qara dəniz
Ölkə Flag of Ukraine.svg Ukrayna
Region Odessa vilayəti
Rayon Odessa/Liman rayonu 
Tip Körfəz
Dərin yeri 14 m
Orta dərinliyi 9 m
Duzluluğu 10-17
Odessa körfəzi (Ukrayna)Lua error in Module:Location_map at line 349: The degree value "046.5255/30.7545" provided for longitude is not valid.


Odessa körfəzi — Qara dənizin şimal-qərb hissəsində,  Odessa vilayətinin ərazisində yerləşən körfəz.

Yerləşməsi[redaktə | əsas redaktə]

Körfəz Odessa şəhərinin şimal-şərq və mərkəzi hissələrini və qismən Liman rayonunun ərazisini yuyur. Körfəz şimal-şərqdən cənub-qərbə doğru uzanır. Coğrafi baxımdan körfəz şimaldan Şimali Odessa burnu ilə, cənubda isə Böyük Fontan burnu ilə sərhədlənir. Alternativ coğrafi sərhəd isə Şimali Odessa burnundan cənuba Lanjeron burnuna qədər uzanır. Körfəzin şimal-qərbi hissəsində ayrıca Kuyalniski və Xadjibeyski limanları mövcuddur. Odessa portu bu körfəzdə yerləşir.

Xarakteriskası[redaktə | əsas redaktə]

Böyük Fəvvarə burnunda süni çimərliklərin yuyulması

Eni təxminən 9 km, dərinliyi şimal-şərq hissəsində 5 metr, cənub-qərb — 14 metrdir. Sahilin giriş hissəsi yüksəkdir, yarğan formalıdır. Sahillər əsasən abraziya-uçqun mənşəlidir. Körfəzin digər hissələri tədricən alçalır. Sahil və körfəzin dibi qumludur. Duzluluq yayada 15,2 ‰ , qışda 15,6 ‰ olur. Körfəz  Dnepr, ДнестраTuna çaylarının təsiri altındadır. Ona görə də duzluq sahildə  ayrı-ayrı dövrlərdə 10 ‰ - dən 17 ‰ arasında tərəddüd edə bilər. Küləkli havalarda isə 18 ‰[1] olur. Digər dövrlərdə isə duzluluq  5-7 ‰ olur[2].

Sahilin ilkin təbii konturları yetərincə dəyişilib. Buna səbəb sahil boyu tikilmiş liman, hidrotexniki, sahil qoruyucu tikililər və süni çimərliklər olmuşdur.

İqlimi[redaktə | əsas redaktə]

Odessa körfəzi digər ətraf dəniz əraziləri kimi kontinental iqlimlə xarakterizə olunur. Suyun temperaturu yayda +19,9, qışda +2,2 dərəcə olur. Şaxtalı aylarda sahil ərazilər donur. Donma dövrü —  yanvardan  martın ortalarına qədərdir. Buzun maksimal qalınlığı  — 68 sm-dir.  Donma günlərinin sayı  0 - 95, sərt qış günləri 66-96, adətən, — 27-58, yumşaq qış günləri isə — 8-51 arasında dəyişir[3].

Şəkillər[redaktə | əsas redaktə]

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. Зайцев Ю. П. Экологическое состояние шельфовой зоны Чёрного моря у побережья Украины (обзор) // Гидробиол. журн. — 1992. — 28, № 4. — С. 3-18.
  2. Гаркавая Г. П., Богатова Ю. И., Берлинский Н. А., Гончаров А. Ю. Районирование Украинского сектора северо-западной части Чёрного моря (по гидрофизическим и гидрохимическим характеристикам) // Экологическая безопасность прибрежной и шельфовой зон и комплексное использование ресурсов шельфа / В. А. Иванов и др. — Севастополь, 2000. — С. 9-24.
  3. Оползни северо-западного побережья Чёрного моря: их изучение и прогноз / И. П. Зелинский. — Киев: Наукова думка, 1993. — 227 с.