Orta Atlantika silsiləsi

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Keçid et: naviqasiya, axtar
Pangea animation 03.gif
Atlantic Oceanic-Crust.jpg

Şimali-Atlantika silsiləsi — nəhəng Orta-Okean silsiləsinin tərkib hissəsinə daxildir. Bu silsilə Tektonik plitələrin toqquşması nəticəsində meydana gəlmişdir. Atlantik okeanın dibində Şimali Amerika plitəsi ilə Avrasiya plitəsi, Afrika plitəsiCənubi Amerika plitəsi arasında yerləşir.

Açılışı[redaktə | əsas redaktə]

Atlantik okeanın dibi ilə silsilənin mövcudluğu Metyu Fonteyn Mori tərəfindən 1850 ildə irəli sürülür. Silsilə ilk dəfə 1872-ci ildə «Çelencer» gəmisi vastəsi ilə aşkarlanır. Belə ki, Transatlantik teleqraf kabel xətti çəkilişi zamanı aşkarlanır[1]. 1925-ci il araşdırmaları ilə tam olaraq təstiqlənir.[2]

Dünya okeanının 1950-ci il araşdırmaları onu göstərir ki, bu hissədə seysmikliyin yüksəkliyi müəyyənləşir. Üstəlik Şimali-Atlantika silsiləsinin Orta-Okean silsiləsinin bir hissəsi olması müəyyənləşir. Bu isə Hərəkət edən materiklər nəzəriyyəsini irəli sürən Alferd Venegerin fikirini təstiqləyirlər.

Silsilənin tərkibi[redaktə | əsas redaktə]

Silsilənin uzunluğu 18 min km təşkil edir:

Orta Atlantika silsiləsi[redaktə | əsas redaktə]

Şimali Atlantika silsilə:

Cənubi Atlantika silsiləsi:

Geologiya[redaktə | əsas redaktə]

Orta Atlantika silsiləsi litosfer tavalarının toqquşması nəticəsində Trias dövründə formalaşmışdır.

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. Redfern, R.; 2001: Origins, the Evolution of Continents, Oceans and Life, University of Oklahoma Press, ISBN 1-84188-192-9, p. 26
  2. Alexander Hellemans and Brian Bunch, 1989, Timeline of Science, Sidgwick and Jackson, London

Həmçinin bax[redaktə | əsas redaktə]