Panteon (Roma)

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Keçid et: naviqasiya, axtar
Panteon
Pantheon
Pantheon at day.JPG
Ölkə Flag of Italy.svg İtaliya
Şəhər Parisin gerbi Roma
Sifarişçi Mark Vipsani Aqrippa, Adrian
Tikilmə tarixi 118-128
Üslubu Qədim Roma memarlığı
Vəziyyəti kilsə kimi fəaliyyət göstərir
Rəsmi adı: Historic Centre of Rome, the Properties of the Holy See in that City Enjoying Extraterritorial Rights and San Paolo Fuori le Mura
Tipi Mədəni
Kriteriya i,ii,iii,iv,vi
Təyin edilib 1980
İstinad nöm. 91
Dövlət İtaliya
Region Avropa
Panteon Roma xəritəsində
Panteon
Panteon
Dehio 1 Pantheon Floor plan.jpg
Məbədin planı
Commons-logo.svg Panteon Wikimedia Commonsdа

Panteon (yun. Πάνθεον, πάντεζ — bütün və θεόζ — tanrı lat. Pantheon) — Bütün allahlara həsr edilmiş məbəd, Qədim Roma memarlığının görkəmli abidəsi[1]

Panteon e.ə. II əsrdə qədim Roma memarlığının intibah dövründə, imperator Adrianın zamanında, Mark Vipsani Aqripp tərəfindən hələ iki əsr öncə inşa olunmuş Panteonun yerində ucaldılmışdır. Bunu üzərindəki latın yazısı "М. AGRIPPA L F COS TERTIUM FECIT" də sübut edir.

Panteonun kərpic və beton potondası diametri 43 m-dən bir qədər çox olan yarım sferik künbəzlə (antik dövrün ən böyük mühəndis nailiyyətlərindən sayılır) örtülüdür. Klassik aydınlığı, daxili mühitinin bütöv kompozisiyası, bədii obrazlılığı ilə seçilir. İstisna edilmir ki, inşasında dövrünün mahir memarlarından sayılan dəməşqli Apollodor iştirak etmişdir.

Bu butpərəst məbədi 1 noyabr 609-cu ildən kilsəyə çevrilərək bu günümüzə kimi qorunmuş və yaxşı vəziyyətdə saxlanılmışdır. Məhs buna görə də 1 noyabr katolik və protestantlar tərəfindən bütün müqəddəslər günü kimi qeyd olunur.

Panteonda İtaliyanın bir çox məşhur adamları: Rafael, kral Viktor II EmmanuelI Umberto dəfn edilmişdir. Damında olan yarıq Panteonun özəl xüsusiyyətlərindəndir.

Şəkillər[redaktə | əsas redaktə]

Ədəbiyyat[redaktə | əsas redaktə]

  • Falk Spirallo Reiseführer Rom, Auflage 2007
  • Rom, DuMont Reiseverlag, Auflage 2006

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. Azərbaycan Sovet Ensiklopediyası, VII cild. Bakı, 1983. səh.451