Pii aymağı

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Pii aymağı
Пии аймағы
Khakassia Beyskiy rayon.png
Bayraq[d]
Bayraq[d]
52°50′ şm. e. 90°26′ ş. u.
Ölkə Rusiya Federasiyası, Xakasiya
Tabesində Xakasiya
Başçı Yuriy Kurlayev
Tarixi və coğrafiyası
Əsası qoyulub 1924
Sahəsi 4.536 km²
Əhalisi
Əhalisi 18.386 nəfər
beya19.ru
Xəritəni göstər/gizlə
Pii aymağı xəritədə
Pii aymağı
Pii aymağı
Vikianbarın loqosu Vikianbarda əlaqəli mediafayllar

Pii və ya Bəy aymağı (xakasca:Пии аймағы/ Pii aymağı) — Rusiya Federasiyasının Xakasiya Respublikasında rayon səviyyəsində adminstrativ orqan. Mərkəzi Bəy kəndidir.[1] Kəndin əhalisinin sayı 5.247 nəfərdir.

Sözün kökü[redaktə | mənbəni redaktə et]

Xakas dilində Pii olaraq deyilən, ruscaya Bəy olaraq keçmiş olan sözün anlamı bəy mənasındadır. Adını çay adından almışdır.

Tarix[redaktə | mənbəni redaktə et]

Pii aymağı 4 aprel 1924-cü ildə qurulmuşdur. İlk dəfə olaraq Beyska ərazisi 1884-cü ildə Yenisey quberniyasının Beyskoy volostu, 1924-cü ildən isə Beysk mahalına inzibati vahid statusu qazandırdı.

Rayon, Yenisey vilayət İcraiyyə Komitəsinin 4 aprel 1924-cü il tarixli əmri ilə Bay və Yəhudiya volostlarının, Kaptyrevskaya'nın üç kəndi və Novo-Mixaylovski volostunun səkkiz kəndi olaraq meydana gəldi. Beisky rayonu, Yenisey əyalətinin Minusinsk mahalına daxil idi.

1 oktyabr 1933-cü ildə rayon ləğv edildi, Əskizski, Minusinski və Ermakovski rayonları arasında yaşayış məntəqələri paylandı.

1935-ci ildə Bay bölgəsi Askiz və Minusinsk bölgələrindən ayrıldı. 1963-cü ildə rayon Altay mahalına birləşdirildi. 1965-ci ildə rayon Xakass Muxtar Vilayətinin müstəqil inzibati bir rayonu olaraq ayrıldı. 26 Sentyabr 2002 bir bələdiyyə, daha sonra isə bir bələdiyyə statusu aldı.

Rayon ərazisində 284 qəbristanlıq, 3 Orxon-Yenisey yazılı dil abidəsi qorunmuş, Böyük Vətən Müharibəsi zamanı həlak olmuş əsgər-soydaşlarımız üçün 23 obelisk quraşdırılmışdır (4412 nəfər cəbhəyə getmiş, 1268 nəfər geri qayıtmışdır), qırmızı partizanlara 2 abidə, 5 xatirə lövhəsi. Regional qəzet Sayanskaya Zorya nəşr olunur və yerli bir televiziya studiyası işləyir (TV Bei)

Coğrafiya[redaktə | mənbəni redaktə et]

Bəy və ya Pii aymağı Xakasiyanın cənub-şərqindədir. Ashıs, Altay, Ağban Piltiri, Taştıp aymaqları ilə çevrələnmişdir. Sahəsi 4.536 km²-dir. Sahəsinə görə VII sırada yerləşir.

Adminstrativ bölgü[redaktə | mənbəni redaktə et]

28 yaşayış məskəni vardır, bunlardan 11-i kənd yerləridir. Adminstrativ bölgüləri bunlardır:

  • Pii (Bəy) kəndi
  • Ulu Nonıp kəndi
  • Bondarev kəndi
  • Kirbi kəndi
  • Kuybışev kəndi
  • Novo Yenisey kəndi
  • Novo Troitsk kəndi
  • Salba kəndi
  • Tabat kəndi

Əhali[redaktə | mənbəni redaktə et]

2015-ci ildə həyata keçirilmiş siyahıyaalmaya görə, bölgənin əhalisinin sayı 18.386 nəfərdir.[2]

Həmçinin bax[redaktə | mənbəni redaktə et]

İstinadlar[redaktə | mənbəni redaktə et]

  1. "Бейский район". beya19.ru. 2022-06-01 tarixində arxivləşdirilib.
  2. "GKS". /www.gks.ru. 2015-08-06 tarixində orijinalından arxivləşdirilib.