Pirin

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Pirin
Şəkil
Ən yüksək nöqtəsi Vixren, (2914,3 m)
Yerləşməsi Bolqarıstan
Eni 40 km
Sahəsi 1210 km²
Əsas silsiləsi Rilo-Rodop massivi
Süxurları qranit, mərmər
Koordinatları


Pirin — Bolqarıstanın cənub-qərbində yerləşən dağ massivi. Pirin dağları Struma və Mesta çayları arasında yerləşir. Silsilənin uzunluğu 75 km, ən yüksək zirvəsi isə Vixrendir (2914 m). Pirin- ölkənin ən yüksək dağ silsiləsindən biridir. Pirində 45 dən çox hündürlüyü 2600 m və daha yüksək olan zirvələr var. Dağ massivinin təxmini sahəsi 1201 km²-dir.[1]

Relyefi[redaktə | əsas redaktə]

Kremenskit gölü
Sinanişkoto gölü
Samodivskit gölü

Buzlaşma dövrü ərazinin relyefinə yetərincə böyük təsir göstərmiş və dağlar daha dik, qayalı forma almışdır. Pirin vadilərində çoxlu göllər meydana gəlmiş və ən böyüyü Popovdur. Massiv daha çox qranitmərmərdən təşkil olunub.

Pirin üç hissəyə bölünür - Şimal, Orta və Cənub. Şimali Pirin daha böyük ərazini əhatə edir. Ən yüksək zirvə Vixren məhz bu bölgədədir. Orta Pirin Todorova Polyana ilə Popovi Livadi yəhərləri arasında yerləşir. Cənubi Pirin isə Popovi Livadi yəhərindən Parilskat yəhərinə qədər uzanır. Cənubi Pirin Orta Pirinə nisbətən daha böyük ərazini əhatə etəsədə daha alçaq relyefə malikdir.

İqlimi[redaktə | əsas redaktə]

Pirində aralıq dənizi iqliminin dağlıq tipi üstünlük təşkil edir. Ərazinin iqlimin formalaşmasına daha çox qərb və cənub-qərb küləkləri təsir edir. Dağlıq bölgədə şərti olaraq üç iqlim qurşağı ayrılır: Dağ ətəyi ( 1000 m qədər), orta dağlıq (1000 m-dən 1600 metrə qədər), və yüksək dağlıq (1600 m-dən yuxarı). Yağıntıların illik səviyyəsi 600–1000 mm arasında dəyişir. Yağıntıların əsas hissəsi noyabr-dekabr ayalarında düşür. Qış aylarında qar örtüyü yetərincə çox olur.

Flora və faunası[redaktə | əsas redaktə]

2000 metr yüksəkliyə qədər meşə qurşağı yerləşib. Meşələrin aşağı qurşağın tərkibi palıd, vələsfıstıq ağaclarından, yüksək qurşaqda isə şam ağacları üstünlük təşkil edir. Daha yüksək ərazilər isə dağ çəmənliklərindən ibarətdir. Ərazinin yüksək hissəsində Pirin Milli Parkı yaradılıb. Park Unesko tərəfindən qorunma altına alınıb. Aralıq dənizi iqliminin təsiri ilə bölgə zəngin heyvan və bitki aləminə malikdir. Pirində bəzi nadir bitki geniş yayılıb, məsələn edelveys və pirin laləsi. Alp çəmənliklər qoyun və iri buynuzlu heyvanların otarılma sahələridir.[2]

Pirin ərazisində Bolqarıstanın ən yaşlı ağacı bitir. Baykuşeva şamı adlı bu ağacın yaşı 1300 ildir.

Turizm[redaktə | əsas redaktə]

Pirin alpinistlərin sevimli yeridir. Asan və çətin marşurutlara malik bu ərazidə dağ-xizək idmanı ilə də məşğul olmaq mümkündür. Pirində Bansko və Sandanski kurortları məşhurdur.

Həmçinin bax[redaktə | əsas redaktə]

Vikianbarda Pirin ilə əlaqəli mediafayllar var.

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

Ədəbiyyat[redaktə | əsas redaktə]

1. „Вихрен“, Душков, Добри, 1984, стр. 3

2. „ПИРИН Речник и Пътеводител“ Николай Даутов, София , 2008, стр.278

3. „Очите на Пирин“, Ненов, Тодор, 1969