Plank zamanı

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search

Fizikada Plank zamanı () natural vahıdlər sistemində Plank vahidi kimi tanınan zaman vahididir. İşığın bir vakumda bir Plank uzunluğu məsafəni qət ediyi zamandır, təqribən [1] Bu vahid onu ilk dəfə istifadə edən alim- Maks Plankın şərəfinə Plank zamanı adlandırılmışdır.

Plank zamanı aşağıdakı düsturla hesablanır:[2]

Burada:

Plank sabiti (bəzən bu ifadədə ħ əvəzinə h da istifadə edilir)[1]

G- Qravitasiya sabiti

c-işığın vakumdakı sürəti

S- zamanın BS-dəki vahidi saniyədir.

Mötərizə içərisindəki iki rəqəm təxmini qiymətin standart xətasını ifadə edir.

Fiziki mənası[redaktə | əsas redaktə]

Plank zamanı qravitasiya sabiti G-in, xüsusi relyativistik sabit-işıq sürətini c-inkvant sabiti-Plank sabiti ħ-ın unikal kombinasıyasından ortaya çıxan sabit bir zaman vahididir. Çünkı Plank zamanı ölçü analizindən irəli gəlir.

1 Plank zamanı işıq sürəti ilə hərəkət edən bir fotonun bir Plank uzunluğundakı məsafəni qət etmə müddətidir. Nəzəri olaraq bu ölçülməsi mümkün olmayan ən kiçik zamandır.[3]

  1. 1,0 1,1 a b "Big Bang models back to Planck time". Georgia State University. 19 June 2005. 25 Mayıs 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi.
  2. CODATA Value: Planck Time – The NIST Reference on Constants, Units, and Uncertainty.
  3. "Planck Time"COSMOS - The SAO Encyclopedia of Astronomy. Swinburne University.