Python (proqramlaşdırma dili)

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Python
Python logo and wordmark.svg
Yaradılma tarixi 20 fevral 1991[2]
Fayl sonluğu .py, .pyc, .pyd, .pyo, .pyw və ya .pyz
Sonuncu versiyası
Təsirlənib C[3], C++[4], Perl, Java, Lisp, Haskell[5], APL, ICON
Əməliyyat sistemi kross-platforma[6]
python.org​ (ing.)
Commons-logo.svg Vikianbarda əlaqəli mediafayllar

Python dili - müxtəlif paradiqmaları dəstəkləyən proqramlaşdırma dilidir, 1991-ci ildə Guido van Rossum tərəfindən yaradılmışdır. Python dilinin sintaksisi digər dillərə nisbətən aydın və anlaşıqlıdır.

Python tam dinamik tiplidiravtomatik yaddaş idarəetmə xüsusiyyətinə malikdir. Perl, Ruby, Scheme, Smalltalk, və Tcl dillərinə oxşarlıq göstərir.

Proqramlaşdırma fəlsəfəsi[redaktə | əsas redaktə]

Python müxtəlif paradiqmaları dəstəkləyən proqramlaşdırma dilidir. Obyekt yönümlü proqramlaşdırma, struktur proqramlaşdırma, funksiyonal proqramlaşdırma bunlara misal ola bilər.

İstifadəsi[redaktə | əsas redaktə]

Python script dili kimi veb və desktop mühitlərində geniş istifadə olunur. Böyük şirkətlər Google, Yahoo və s python dilindən geniş istifadə edirlər. Python böyük araşdırma mərkəzlərində də (məsələn: CERN kimi) geniş istifadə olunur və elmi hesablamalar üçün çoxlu kitabxanalara malikdir. Bunlara misal olaraq NumPy, SciPy və Matplotlibi göstərmək olar.

Sintaksisi[redaktə | əsas redaktə]

Pythonun sintaksisi öyrənmək üçün çox sadədir.

Salam Dünya[redaktə | əsas redaktə]

Pythond 2.7-də klassik "Salam Dunya" proqramı:

print "Salam Dünya"

Python 3.x-da

print("Salam Dünya")

Dəyişənlər[redaktə | əsas redaktə]

C++ və ya Java kimi dillərdən fərqli olaraq dəyişənləri initializə etməyə gərək yoxdur. Dəyişənə qiymət vermək üçün sadəcə dəyişən adı, = işarəsi və dəyişən qiymətini yazmaq lazımdır. Məsələn, var adlı dəyişənə 56.89 qiymətinin verilməsi:

var = 56.89

Şərhlər[redaktə | əsas redaktə]

Pythonda şərhlər # işarəsi vasitəsi ilə yaradılır. Məsələn:

# bu şərhdir
# proqrama heç bir təsiri yoxdur

Pythonda birdən çox misralıq şərhləri yoxdur. Ancaq alternativ olaraq, üç dırnaq və yaxud üç apastrofdan istifadə olunur.

Bloklar[redaktə | əsas redaktə]

C-yə bənzər dillərdən fərqli olaraq, Python-da bloklar intendasiya (tablar və ya boşluqlar) vasitəsi ilə qurulur. Məsələn, sadə if bloku:

if var == 5:
    var += 6
    print(var)

Funksiyalar[redaktə | əsas redaktə]

Funksiyalar def vasitəsi ilə qurulur. Sintaksis belədir:

def funksiya_adı(arqumentlər):
    funksiya_bədəni

Məsələn, salam adlı funksiya bir argument götürür və Salam ad yazır:

def salam(ad):
    print("Salam", ad)

Funksiyaların çağırılması isə sadədir:

funksiya_adı(parametirlər)

salam funcsiyasının "İlham" parametri ilə çağırılması:

salam("İlham")
#Terminalda Salam İlham yazır

Obyekt yönlü proqramlaşdırma[redaktə | əsas redaktə]

Python əsas xüsusiyyətlərindən biri obyekt yönlü olmasıdır. Obyectlər klaslar vasitəsi ilə yaradılır. Polifomism və enkapsulyasiya digər dillərə nisbət daha sadədir. Belə ki, obyektləri poliformasiya edərkən hansı eləmentlərin köçürüləcəyini kontrol etmək olmur. Bundan başqa Pythonda obyekt elementləri yalnız iki halda olabilir: açıq və ya gizli. Bunun nəticəsi olaraq Pythonda obyektlərlə işləmək daha asandır.

Tiplər[redaktə | əsas redaktə]

Tip İzahı Misal
str Sətir tipi
'Sətir tipi', "Sətir tipi"
bytes Bitlər ardıcıllığı
b'ASCII bit'
list Sonradan dəyişə bilər, tərkibində müxtəlif tiplər ola bilər
[10,"Python", True]
tuple Sonradan dəyişdirilə bilmir, tərkibində müxtəlif tiplər ola bilər
(10,"Python", True)
dict Açar və dəyər cütlüyündən ibarət qrup
{'bir':1, 'on':10}
int tamam ədəd
45
float həqiqi ədəd
50.2345
complex Kompleks ədəd
5+4j
bool Doğru və ya Yanlış dəyərləri
True, False
set Sıralanmamış çoxluq, tərkibində duplikat ola bilməz
set([10,"Python", True])

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]