Qırmızı qarağat

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
<td_align="right"_width="40%">Cins:<td_align="left">Qarağat&action=edit&preload=Şablon:RedTaxLink/preload&editintro=Şablon:RedTaxLink/intro&preloadparams%5B%5D=<td%20align="right"%20width="40%">Cins:<td%20align="left">Qarağat}}, taksonun sistematikasını təsvir etməlidir [[]].
:
† 
(Qarağat]])[1]
???:
Qırmızı qarağat
Qırmızı qarağat
Redcurrant (Ribes rubrum) fruits.jpg
Elmi təsnifat
XƏTA: taksonomik şablon yoxdur{{
Cins:Qarağat
Cins:Qarağat
Cins:Qarağat
Cins:Qarağat
Cins:Qarağat
Beynəlxalq elmi adı

Qırmızı qarağat (lat. Ribes rubrum) — motmotukimilər fəsiləsinin qarağat cinsinə aid bitki növü.

Təbii yayılması[redaktə | mənbəni redaktə et]

Yabanı halda Asiyada və Avropanın kölgəli, rütubətli ərazilərində yayılmışdır.

Botaniki təsviri[redaktə | mənbəni redaktə et]

Kolun hündürlüyü 2 m-ə qədərdir. Yarpaqları 3-5 dilimli olub, uzunluğu 3-5 sm-dir. Çiçəkləri sarı-yaşılı rəngli, kasaşəkilli formalı, 5 sm uzunluğunda salxımlarda seyrək halda yerləşir. May ayında çiçəkləyir, meyvələri iyunda yetişir. Meyvələri qırmızı, turş, yumru, diametri 8–12 mm olan giləmeyvədir.

Ekologiyası[redaktə | mənbəni redaktə et]

Bitki bitmə şəraitinə az tələbkar, zərərverici və xəstəliklərə davamlıdır.

Azərbaycanda yayılması[redaktə | mənbəni redaktə et]

Quba-Qusar, Lənkəran və digər bölgələrdə həyətyanı sahələrdə becərilir.

İstifadəsi[redaktə | mənbəni redaktə et]

Yeyinti sənayesində marmelad, jele, kisel, cem, meyvə şirələri və digər konserv məmulatlarının istehsalında istifadə edilir. Qırmızı qarağatın giləmeyvələrində C vitamini vardır, mürəbbə hazırlanmasında da istifadə edilir. Meyvələrinin müalicəvi – dietik qidalanmada böyük əhəmiyyəti vardır. Onların tərkibində şəkər, üzvi turşular, mineral duzlar, giləmeyvələrində pektin maddələri vardır. Xalq təbabətində giləmeyvələri qədimdən zökəmə, qan dövranının bərpasında, baş ağrısında və yaraların sağaldılmasında istifadə edilir. Qırmızı qarağatın şirəsi soyuqdəymə xəstəliklərinə qarşı yaxşı vasitə hesab olunur.

Ədəbiyyat[redaktə | mənbəni redaktə et]

  • Tofiq Məmmədov, Elman İsgəndər, Tariyel Talıbov. Azərbaycanın nadir ağac və kol bitkiləri. Bakı: Elm, 2014, 380 səh.
  1. Cins:Qarağat
  2. Linnaeus C. Species Plantarum (lat.): Exhibentes plantas rite cognitas ad genera relatas. 1753.C. 1. səh. 200.