Qərdaya

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Qərdaya
Ghardaia.jpg
32°29′ şm. e. 3°40′ ş. u.
Ölkə
Tarixi və coğrafiyası
Əsası qoyulub 1048
Sahəsi
  • 590 km²
Mərkəzin hündürlüyü 572 m
Saat qurşağı
Əhalisi
Əhalisi
  • 120.000 nəf. (2005)
Rəqəmsal identifikatorlar
Poçt indeksi 47000
Xəritəni göstər/gizlə
Qərdaya xəritədə
Qərdaya
Qərdaya
Vikianbarın loqosu Vikianbarda əlaqəli mediafayllar

Qərdaya (ərəb. غرداية) — Əlcəzairin mərkəzi hissəsinin şimalında şəhər, eyniadlı vilayət və rayonun inzibati mərkəzi. 2005-ci ilin məlumatına görə, əhalisi 120 min nəfərdir.[1]

Coğrafiya və iqlim[redaktə | mənbəni redaktə et]

Şəhər Böyük Səhranın şimal kənarında, Mzab vəhasında yerləşir. Kəskin kontinental iqlimə görə, Qərdaya gecə 0 ° C-dən gündüz +46 ° C-ə qədər temperaturun düşməsi ilə xarakterizə olunur. Qum fırtınaları martdan may ayına qədər müşahidə olunur. Bununla belə, bəzən məsələn, 2008-ci ilin oktyabrında uzun sürən yağışlar nəticəsində daşqınlar baş verir.[2]

Tarixi[redaktə | mənbəni redaktə et]

Mzab vahəsində yerləşən Qərdaya 1048-ci ildə Uarqladan, sünnilərin dini təqiblərindən qaçan ibadi qaçqınları tərəfindən qurulmuşdur.[1] Orta əsrlərdə burada ağ və qırmızı kərpic ilə tikilmiş tikililər mövcuddur.[3] Onların bir çoxundan bu gün də yaşayış binası kimi istifadə olunur.

XVI əsrdən 1830-cu illərə qədər Osmanlı imperiyasının bir hissəsi olan şəhər daha sonra Fransanın hakimiyyəti altına keçmişdir. 187 -ci ildə Uarqlada Buşişinin başçılıq etdiyi Fransa əleyhinə üsyan Qərdayaya da sıçramışdır.[4]

Şəhər 1962-ci ildən müstəqil Əlcəzairin bir hissəsidir.

İqtisadiyyat[redaktə | mənbəni redaktə et]

Qərdayanın iqtisadiyyatı kənd təsərrüfatına əsaslanır, burada əsasən xurma yetişdirilir.[1] Şəhər həmçinin, xalça və parçalar istehsalı yeridir.[5]

Şəhərin öz hava limanı var.

İstinadlar[redaktə | mənbəni redaktə et]

  1. 1 2 3 "Ghardaïa" (ingilis). LookLex Encyclopaedia. 2012-08-10 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2011-03-24.
  2. "Deadly floods hit Algerian oasis" (ingilis). BBC News. 2008-10-02. 2013-07-18 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2011-03-24.
  3. "Ghardaïa" (ingilis). Britannica Online Encyclopedia. 2018-09-26 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2011-03-24.
  4. Benjamin Claude Brower. A desert named peace: the violence of France's empire in the Algerian Sahara, 1844–1902. New York: Columbia University Press. 2009. 143. ISBN 0231154925.  (ing.)
  5. Harris, Nathanuel. Atlas of the world's deserts. New York: Taylor & Francis. 2003. 33. ISBN 1579583105.  (ing.)

Xarici keçidlər[redaktə | mənbəni redaktə et]