Qabil Əliyev (tarixçi)

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Qabil Əliyev
Qabil Əli oğlu Əliyev
Doğum tarixi 13 oktyabr 1956 (1956-10-13) (63 yaş)
Doğum yeri Merdinli, Füzuli rayonu, Azərbaycan Azərbaycan SSR, SSRİ SSRİ
Vətəndaşlığı Azərbaycan Azərbaycan
Milliyyəti azərbaycanlı
Atası Əli Əliyev
Elmi dərəcəsi tarix elmləri doktoru[d]
İş yeri
Təhsili Bakı Dövlət Universiteti

Qabil Əli oğlu Əliyev - 13 oktyabr 1956-cı il Füzuli rayonu, Merdinli kəndində anadan olmuşdur. Bakı Dövlət Universitetinin Türk və Qafqaz xalqları tarixi kafedrasında tarix elmləri doktoru, professor.

Həyatı[redaktə | əsas redaktə]

1956-cı il oktyabrın 13-də Füzuli rayonu Merdinli kəndində anadan olmuşdur. 1962-1972-ci illərdə həmin rayonun Yuxarı Seyidəhmədli kənd orta məktəbində təhsil almışdır.

Təhsil[redaktə | əsas redaktə]

1972-1977-ci illərdə Azərbaycan Dövlət Universiteti (indiki Bakı Dövlət Universiteti) tarix fakültəsinin əyani şöbəsində təhsil almış, ali məktəbi fərqlənmə diplomu ilə bitirmişdir. Tarixçi, tarix və ictimaiyyat müəllimi ixtisasını almışdır. "Bakı-Tiflis dəmir yolunun çəkilməsi və onun Azərbaycanın iqtisadi, sosial və mədəni həyatına təsiri (XIX əsrin 80-90-cı illəri)" mövzusunda tarix elmləri namizədi alimlik dərəcəsi almaq üçün təqdim etdiyi dissertasiyasını 21 may 1986-cı ildə müdafiə etmişdir "XIX-XX yüzilliyin başlanğıcında Şimali Azərbaycanda nəqliyyatın inkişafı" mövzusunda tarix elmləri doktoru alimlik dərəcəsi almaq üçün təqdim etdiyi dissertasiyasını 19 iyun 2003-cü ildə müdafiə etmişdir. Azərbaycan Respublikası Ali Attestasiya Komissiyasının 18 yanvar 1995-ci il tarixli qərarı ilə Türk və Qafqaz xalqları tarixi kafedrasının dosenti elmi adı (diplom DY № 0621) verilmişdir. Bakı Dövlət Universiteti Elmi Şurasının qərarı ilə 11 may 2005-ci ildən Türk və Qafqaz xalqları tarixi kafedrasında professor vəzifəsində çalışır.

Əmək fəaliyyəti[redaktə | əsas redaktə]

  • 1977-1981-ci illərdə təyinatla Füzuli rayonu Yuxarı Seyidəhmədli kənd orta məktəbində tarix, ictimaiyyat müəllimi vəzifəsində işləmişdir
  • 1981-ci ildən Azərbaycan Dövlət Universitetinin SSRİ tarixi (1917-ci il Oktyabr inqilabına qədərki dövr) kafedrasında müəllim, baş müəllim vəzifələrində çalışmışdır.
  • 1982-1985-ci illərdə universitetin aspiranturasında "Vətən tarixi" ixtisası üzrə təhsilini davam etdirmişdir.
  • 1992-ci ildən Bakı Dövlət Universitetinin Türk və Qafqaz xalqları tarixi kafedrasında baş müəllim, dosent, professor əvəzi vəzifələrində çalışmışdır.
  • Universitetdə pedaqoji fəaliyyətinin ilk illərində "Vətən tarixi" fənnindən praktik məşğələlər aparmış, mühazirə oxumağa başlamışdır.
  • 1989-cu ildən isə həmçinin "XIX-XX əsrin əvvəllərində Cənubi Qafqazda nəqliyyatın inkişafı" adlı ixtisas kursunu tədris etmişdir.
  • 1991-ci ildən Azərbaycan Respublikasında ali məktəb tarixində ilk dəfə "Qafqaz tarixi" fənnindən mühazirə kursu hazırlayıb tarix, şərqşünaslıq, regionşünaslıq (qafqazşünaslıq) ixtisaslarında təhsil alan tələblərə tədris etməyə başlamışdır.
  • 1994-cü ildə respublikada ilk dəfə "Qafqaz tarixi" fənnindən proqram hazırlayıb nəşr etdirmişdir.
  • Bu proqram Azərbaycan Pedaqoji Universitetində, Gəncə, Naxçıvan, Lənkəran universitetlərində "Qafqaz tarixi" fənninin tədrisi üçün əsas olmuşdur.
  • 1998-ci ildən ali məktəbin magistr pilləsində təhsil alan tələbələr üçün "Qafqazın qədim dövlət və cəmiyyətləri" mövzusunda ixtisas kursu hazırlayıb tədris edir. 2004-2005-ci illərdə "Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti" ensiklopediyasında AXC-nin qonşu dövlətlərlə diplomatik münasibətləri haqqında 20-dən çox məqalə çap etdirmişdir.

Beynəlxalq Konfranslarda iştirakı[redaktə | əsas redaktə]

  • Azərbaycan ali məktəb aspirantlarının V-VIII respublika elmi konfranslarında (1982-1985-ci illər)
  • Azərbaycan tarixi problemləri üzrə gənc tədqiqatçıların I-III respublika elmi konfranslarında (1991, 19921995-ci illər)
  • Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin 80, 81, 82, 83, 84, 85 illiyinə həsr olunmuş respublika elmi konfranslarında (1998-2003-cü illər)
  • Bakı Dövlət Universitetinin 80 illiyinə həsr olunmuş elmi konfransda (1998-ci il)
  • Heydər Əliyevin anadan olmasının 85-ci ildönümü münasibətilə Tarix fakültəsi əməkdaşlarının elmi-praktik konfransında (2008-ci il)
  • “Birinci dünya müharibəsi dövründə müsəlman qaçqınlara yardım haqqında”. // 2014-cü ilin iyun ayında “Birinci dünya müharibəsi və Azərbaycan” mövzusuna həsr olunmuş beynəlxalq elmi konfransda məruzə. AMEA Tarix İnstitutunun Elmi Əsərlərinin 2014-cü il xüsusi buraxılışı, səh.221-224.
  • Humanizm örnəyi: Azərbaycan xalqının Birinci dünya müharibəsi dövründə qaçqın, əsir və yaralılara yardımları haqqında. // 2014-cü ilin iyun ayında Azərbaycan Universitetinin təşkil etdiyi Heydər Əliyevin anadan olmasının 91 illiyinə həsr olunmuş respublika elmi konfransında məruzə. Bakı, Azərbaycan Universiteti nəşriyyatı, 2014,səh. s.45-51.
  • .“Birinci dünya müharibəsi dövründə müsəlman qaçqınlara yardım haqqında”. // 2015-ci ilin aprel ayında “Azərbaycanda və Şərqi Anadoluda türk-müsəlman əhaliyə qarşı soyqırımları (1914-1920-ci illər)” mövzusuna həsr olunmuş II beynəlxalq elmi konfransda məruzə. AMEA Tarix İnstitutunun Elmi Əsərlərinin 2015-ci il xüsusi buraxılışı, səh.177-182
  • 1917-1920-ci illərdə erməni silahlı dəstələrinin Qafqazın müsəlman əhalisinə qarşı soyqırımları (Böyük Britaniya arxiv materialları əsasında).” // 2015-cü ilin aprel ayında Azərbaycan Universitetinin təşkil etdiyi “Uydurma erməni soyqırımı: yalanlar, iftiralar. Türk-müsəlman soyqırımı: faktlar, həqiqətlər” mövzusunda II beynəlxalq elmi praktik konfransda məruzə. Bakı, 2015
  • Heydər Əliyev və Azərbaycanın Dünya Birliyinə inteqrasiyası.” // 2015-cü ilin iyun ayında “Azərbaycan tarixinin Heydər Əliyev epoxası” mövzusunda Azərbaycan Universitetinin təşkil etdiyi Heydər Əliyevin anadan olmasının 92 illiyinə həsr olunmuş beynəlxalq elmi praktik konfransda məruzə. Bakı, 2015
  • 1918-1920-ci illərdə Azərbaycan və Şərqi Anadoluda türk-müsəlman əhaliyə qarşı soyqırımlar Tarix İnstitutunun nəşr etdirdiyi sənədlərdə. // “Azərbaycanda və Şərqi Anadoluda türk-müsəlman əhaliyə qarşı soyqırımları (1914-1918-ci il-lər)” mövzusunda II beynəlxalq elmi konfransın materialları Bakı, Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyası Tarix İnstitutunun Elmi Əsərləri. Xüsusi buraxılış, №52, 53, 54, 55, 2015
  • Şimali Qafqazda dağlı xalqların bolşevik və denikinçi qüvvələrin qətl və qarətlərinə qarşı mübarizəsinə Cənubi Qafqaz respublikalarının yardımları. // “Azərbaycan və Şərqi Anadoluda türk-müsəlman əhaliyə qarşı soyqırımları (1914-1920)” mövzusuna həsr olunmuş III beynəlxalq elmi konfransın materialları. AMEA Tarix İnstitutunun elmi əsərləri. Xüsusi buraxılış. 2016, № 56, 57, 58, s.213-218
  • Şimali Qafqaz xalqlarına qarşı denikinçi və bolşevik qüvvələrin kütləvi qətl və qarətləri ilkin mənbələrdə. // Azərbaycan xalqının ümummilli lideri Heydər Əliyevin anadan olmasının 93 və hakimiyyətə qayıdışının 23-cü ildönümünə həsr olunmuş “Türk-müsəlman əhalisinə qarşı soyqırımlar tarixi mənbələrdə”mövzusunda III beynəlxalq elmi konfransın materialları. Bakı, Azərbaycan Universiteti nəşriyyatı, 2016, s.60-67
  • Multikulturalizmin Azərbaycan tarixində örnəkləri haqqında. // Heydər Əliyevin anadan olmasının 93 və hakimiyyətə qayıdışının 23-cü ildönümünə həsr olunmuş “Multikulturalizm Azərbaycanın dövlət siyasəti və cəmiyyətin həyat tərzidir” mövzusunda IV Beynəlxalq elmi konfransın materialları. Bakı, Azərbaycan Universiteti nəşriyyatı, 2016, s.51-56
  • Şimali Qafqaz xalqlarına qarşı denikinçi və bolşevik qüvvələrin kütləvi qətl və qarətləri ilkin mənbələrdə. // Azərbaycan xalqının ümummilli lideri Heydər Əliyevin anadan olmasının 93 və hakimiyyətə qayıdışının 23-cü ildönümünə həsr olunmuş “Türk-müsəlman əhalisinə qarşı soyqırımlar tarixi mənbələrdə”mövzusunda III beynəlxalq elmi konfransın materialları. Bakı, Azərbaycan Universiteti nəşriyyatı, 2016, s.60-67
  • 7 dekabr 2016-cı ildə “Qafqazda xristianlığın yayılması”adlı tezislə “Müstəqil Azərbaycanın 25 il ərzində keçdiyi tarixi yol” mövzusunda çıxış etmişdir.

Əsərləri[redaktə | əsas redaktə]

  • Qafqaz XVII əsrin I yarısında. - Bakı, "Tarix və onun problemləri", №1, 2004, s.16-20
  • Fədakar elm adamı. - Bakı, "Tarix və onun problemləri", №2, 2004, s.279-282, (prof.Ə.I.Muxtarova ilə birlikdə)
  • Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin Şimali Qafqaz Dağlı Xalqları Ittifaqı Respublikası ilə qarşılıqlı münasibətləri. - Bakı, "Bakı Universitetinin xəbərləri". Humanitar elmlər seriyası, №4, 2004, s.210-216
  • Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti: nəqliyyat. - Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti (AXC) Ensiklopediyası. I c., Bakı, «Lider nəşriyyat», 2004, s.62-64
  • Azərbaycan-Dağıstan ittifaqı. - AXC Ensiklopediyası. I c., Bakı, «Lider nəşriyyat», 2004, s.138
  • Azərbaycan dəmir yolu. - AXC Ensiklopediyası. I c., Bakı, «Lider nəşriyyat», 2004, s.138-139
  • Azərbaycan-Gürcüstan müqavilələri. - AXC Ensiklopediyası. I c., Bakı, «Lider nəşriyyat», 2004, s.143-144
  • Azərbaycanın Batum baş konsulluğu. - AXC Ensiklopediyası. I c., Bakı, «Lider nəşriyyat», 2004, s.183
  • Azərbaycanın Dağlılar Respublikasında diplomatik nümayəndəliyi. - AXC Ensiklopediyası. I c., Bakı, «Lider nəşriyyat», 2004, s.183
  • Azərbaycanın Gürcüstanda diplomatik nümayəndəliyi. - AXC Ensiklopediyası. I c., Bakı, «Lider nəşriyyat», 2004, s.184
  • Azərbaycanın Iranda diplomatik nümayəndəliyi. - AXC Ensiklopediyası. I c., Bakı, «Lider nəşriyyat», 2004, s.184-186
  • Azərbaycanın Kubanda və Donda diplomatik nümayəndəliyi. - AXC Ensiklopediyası. I c., Bakı, «Lider nəşriyyat», 2004, s.187-188
  • Azərbaycanın Zakaspidə konsulluğu. - AXC Ensiklopediyası. I c., Bakı,«Lider nəşriyyat», 2004, s.190-191
  • Azərbaycanla Dağlılar Respublikası arasında müqavilələr. - AXC Ensiklopediyası. I c., Bakı, «Lider nəşriyyat», 2004, s.191-192
  • Bakı-Batum dəmir yolu. - AXC Ensiklopediyası. I c., Bakı, «Lider nəşriyyat», 2004, s.196-197
  • Bakı-Dərbənd dəmir yolu. - AXC Ensiklopediyası. I c., Bakı, «Lider nəşriyyat», 2004, s.200
  • Dağıstan hökuməti. - AXC Ensiklopediyası. I c., Bakı, «Lider nəşriyyat», 2004, s.294-295
  • Don hökuməti. - AXC Ensiklopediyası. I c., Bakı, «Lider nəşriyyat», 2004, s.309
  • Ələt-Culfa dəmir yolu. - AXC Ensiklopediyası. I c., Bakı, «Lider nəşriyyat», 2004, s.336 24.
  • Xəzər hərbi donanması. - AXC Ensiklopediyası. II c., Bakı, «Lider nəşriyyat», 2005, s.21-22 (tarix elm.dok. M.Süleymanov ilə birlikdə)
  • Iranın Azərbaycanda diplomatik nümayəndəliyi. - AXC Ensiklopediyası. II c., Bakı, «Lider nəşriyyat», 2005, s.46-47
  • Krım hökuməti. - AXC Ensiklopediyası. II c., Bakı,«Lider nəşriyyat», 2005, s.90-91
  • Kuban respublikası. - AXC Ensiklopediyası. II c., Bakı,«Lider nəşriyyat», 2005, s.91
  • Qafqaz konfransı. - AXC Ensiklopediyası. II c., Bakı, «Lider nəşriyyat», 2005, s.111-112
  • Qantəmir Əlixan. - AXC Ensiklopediyası. II c., Bakı,«Lider nəşriyyat», 2005, s.115
  • «Quba məsələsi». - AXC Ensiklopediyası. II c., Bakı, «Lider nəşriyyat», 2005, s.155-156
  • Şimali Qafqaz Dağlı Xalqları Ittifaqı Respublikası. - AXC Ensiklopediyası. II c., Bakı, «Lider nəşriyyat», 2005, s.381-383
  • Transqafqaz dəmir yolu haqqında saziş. - AXC Ensiklopediyası. II c., Bakı, «Lider nəşriyyat», 2005, s.408-409
  • Zakaspi hökuməti. - AXC Ensiklopediyası. II c., Bakı, «Lider nəşriyyat», 2005, s.444
  • Qafqaz XVII əsrin ortaları və ikinci yarısında. - Bakı, «Tarix və onun problemləri», №3, 2005, s.12-18
  • Yeni tarix. Ümumtəhsil məktəblərinin 9-cu sinfi üçün dərslik. Bakı, «Əlfərül» nəşriyyatı, 2005, s.80-95, 102-103, (prof.T.T.Vəliyevlə birlikdə)
  • Yeni tarix. Ümumtəhsil məktəblərinin 10-cu sinfi üçün dərslik. Bakı, Çaşoğlu, 2005, s.14-26, 47-50, (prof.T.T.Vəliyevlə birlikdə)
  • Azərbaycan tarixi. Ümumtəhsil məktəbinin 10-cu sinfi üçün dərs vəsaiti. Bakı,"Abituriyent" jurnalının xüsusi buraxılışı, 2005, s.88-127, 152-171
  • Qafqaz tarixi (Ən qədim çağlardan bizim günlərədək). Bakalavr hazırlığıüçün proqram. Bakı, Bakı Universiteti nəşriyyatı, 2006, 64 s.
  • Qafqazın qədim dövlət və cəmiyyətləri. Magistr hazırlığı üçün proqram. Bakı, Bakı Universiteti nəşriyyatı, 2006, 20 s.
  • Qafqaz XVIII əsrin birinci yarısında. - Bakı, «Tarix və onun problemləri», №4, 2006, s.34-42
  • Xalq həyatının bilicisi. - Bakı, "Azərbaycan arxeologiyası və etnoqrafiyası", №1, 2007, s.5-8, (tarix elm.dok. M.N.Rəhimova ilə birlikdə)
  • Qafqazşünaslığa qiymətli töhfə. - Bakı, "Bakı Universitetinin xəbərləri". Humanitar elmlər seriyası, №3, 2007, s.209-211
  • Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin Gürcüstanla qarşılıqlı münasibətləri (1918-1920-ci illər). - Bakı, "Bakı Universitetinin xəbərləri". Humanitar elmlər seriyası, №4, 2007, s.66-72
  • Tarixi oçerk. - Azərbaycan etnoqrafiyası. Üç cilddə. I c., Bakı, "Şərq-Qərb", 2007, s.21-66, (akad.T.Ə.Bünyadov, akad.İ.Ə.Əliyev ilə birlikdə)
  • Heydər Əliyev və Müstəqil Dövlətlər Birliyi. - Heydər Əliyevin anadan olmasının 85-ci ildönümü münasibətilə Tarix fakültəsi əməkdaşlarının elmi-praktik konfransının materialları. Bakı, Bakı Universiteti nəşriyyatı, 2008, s.54-61
  • Qafqaz tarixi (Ən qədim çağlardan bizim günlərədək). Bakalavr hazırlığı üçün metodik göstərişlər. Bakı, Bakı Universiteti nəşriyyatı, 2008, 64 s.
  • “Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin Dağlı Respublikasına yardımları”. // “Geostrategiya” jurnalı, 2014-cü il, №4, səh.29-33.
  • “Erməni saxtakarlığının ifşası”. // Bakı Universitetinin Xəbərləri. Humanitar elmlər seriyası, 2014-cü il, №1, səh.198-200.
  • “Heydər Əliyevin irsinin öyrənilməsində “Tarix və onun problemləri” jurnalının rolu”. // “Tarix və onun problemləri” jurnalı, 2014-cü il, №2, səh.5-9.
  • İqtisadi tariximizi öyrənən elmi məktəb haqqında. // “Tarix və onun problemləri” jurnalı, 2014-cü il, №4, səh.34-39.
  • Sənədlər ifşa edir ... AMEA Tarix İnstitutunun nəşr etdiyi sənəd topluları haqqında. // “Geostrategiya” jurnalı, 2015-ci il, №2, səh.22-26.
  • Görkəmli elm adamı, pedaqoq və təşkilatçı. // “Şərəfli ömrün elm və təhsil naxışları. Xəlil İsmayıl-70”. Bakı: Mütərcim, 2015, s.55-58.
  • Qafqaz Monqol yürüşləri və Ağalığı dövründə mövzusu, əsas, mənbələr və öyrənilməsi vəziyyəti. Tarix və Onun problemləri N4 2016.

Kitabları və Monoqrafiyaları[redaktə | əsas redaktə]

  • Azərbaycan nəqliyyatı və iqtisadiyyatı (XIX əsr - XX əsrin ilk onillikləri). Monoqrafiya. Bakı, Elm, 2001, 244 s.
  • XIX-XX yüzilliyin başlanğıcında Şimali Azərbaycanda nəqliyyatın inkişafı. Dərs vəsaiti. Bakı, Bakı Universiteti nəşriyyatı, 1995, 115 s.
  • Yeni tarix. Ümumtəhsil məktəblərinin 9-cu sinfi üçün dərslik. Bakı, «Əlfərül» nəşriyyatı, 2005, s.80-95, 102-103, (prof.T.T.Vəliyevlə birlikdə)
  • Yeni tarix. Ümumtəhsil məktəblərinin 10-cu sinfi üçün dərslik. Bakı, Çaşoğlu, 2005, s.14-26, 47-50, (prof.T.T.Vəliyevlə birlikdə)
  • Azərbaycan tarixi. Ümumtəhsil məktəbinin 10-cu sinfi üçün dərs vəsaiti. Bakı, "Abituriyent" jurnalının xüsusi buraxılışı, 2005, s.88-127, 152-171
  • Şimali Qafqaz qədim dövrdə. – Bakı Dövlət Universitetinin 90 illik yubileyi münasibətilə Tarix fakültəsi əməkdaşlarının elmi-praktik konfransının materialları Bakı, Bakı Universiteti nəşriyyatı, 2009
  • Qafqaz tarixi (Ən qədim çağlardan XVIII əsrin sonunadək). Ali məktəblər üçün dərslik Bakı, Elm, 2009
  • Şimali Qafqazın Rusiya tərəfindən işğalının başlanması haqqında Bakı, “Bakı Universitetinin xəbər-ləri”. Humanitar elmlər seriyası, №4, 2010
  • Müəllimim haqqında bir neçə söz – Ə.P.Əliyevin “Azərbay- Can nefti dünya bazarında (XX əsrin 20-30-cu illəri)” adlı monoqrafiyasına ön soz və elmi reaktorluq Bakı, Elm,2011, 360 s.
  • H.V.İsakovun “Azərbaycan Respublikasının “Böyük İpək yolu”nun bərpasında iştirakı (1991-2005-ci illər)” adlı monqrafiyasının elmi reaktorluğu Bakı, “Şərq-Qərb” nəşriyyat evi, 2011
  • Azərbaycan tarixi. Ümumtəhsil məktəblərinin 9-cu sinfi üçün dərslik. Bakı, 2016, 200 səh. (Y.Mahmudlu, M.Abdullayev, L.Hüseynova, H.Cabbarovanın-həmmüəllifliyi ilə).

Həmçinin bax[redaktə | əsas redaktə]

Ramiz Məmmədov

İradə Hüseynova

Azad Rzayev

Mənbə[redaktə | əsas redaktə]

http://history.bsu.edu.az/az/content/qabil_li_olu_liyev_571

Xarici keçid[redaktə | əsas redaktə]

http://history.bsu.edu.az/az/content/qabil_li_olu_liyev_571

http://az.strategiya.az/old/index.php?m=xeber&id=19949

http://www.kaspi.az/az/az/stepan-saumyan-haqqinda-heqiqetler/

http://www.history.az/pdf.php?item_id=20100506041133183&ext=pdf