Qarabağlı (Salyan)

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Qarabağlı
39°46′17″ şm. e. 48°58′06″ ş. u.
Ölkə Azərbaycan Azərbaycan
Rayon Salyan rayonu
Tarixi və coğrafiyası
Saat qurşağı
Qarabağlı xəritədə
Qarabağlı
Qarabağlı
Commons-logo.svg Vikianbarda əlaqəli mediafayllar

QarabağlıAzərbaycan Respublikasının Salyan rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd.

Tarixi[redaktə | əsas redaktə]

Rayon mərkəzindən 28 kilometr məsafədə yerləşən Qarabağlı kəndinin maraqlı tarixi var. Tarixi mənbələrdə göstərilir ki, Qarabağlı kəndi əsasən 1698-1700-cü illərdə Ağdam rayonunun Abdalgülablı kəndindən köçən ailələr tərəfindən formalaşmışdır. Bu fakt Qarabağlı kənd qəbristanlığında olan hicri tarixi ilə yazılmış baş daşlarında olan əski əlifba ilə yazılan yazılardan məlum olur. Sonradan 1900-1905-ci ildən Şamaxıdan Kolanı tayfalarının bir hissəsi qışlaqlarını burada salmışdır. 1948-ci ildə isə Stalinin əmri ilə Qərbi Azərbaycandan, yəni Ermənistanın Əzizbəyov rayonundan (keçmiş Dərələyəz mahalı, 18-ci əsrdə Qarababa adlanan sonralar Paşalı adlanan, əsasən Terp (Derp) və Tarp kəndləri) buraya 80-90 ailə köçürülmüş və burada onlara yaşayış evləri tikilmişdir.

1990-cı ilin yanvar ayının əvvəllərində 30-dan yuxarı sovet hərbi texnikaları Lənkərana hərəkət edərkən, Qarabağlı kəndi ərazisindən keçmək istəyən zaman, hamılıqla kənd ziyalıları və minlərlə kənd camaatı onları gül-çiçək dəstələri ilə qarşılayıb ordunu 2 həftə burada gözləməyə məcbur edilib. Lənkəranda ola biləcək insan qırğınının qarşısını almışlar.

Ərazi nümayəndələri[redaktə | əsas redaktə]

Soyadı adı Təyin olunduğu tarix Azad olunduğu tarix
Abdullayev Həsən Etibar oğlu fevral 2020 Hal-hazırda işləyir
Həsənov Ramin Möhtərəm oğlu iyul 2015 yanvar 2020
Əmirov Zaman Güzasəf oğlu aprel 2014 iyul 2015
Muradov İlham Qaytaran oğlu yanvar 2006 aprel 2014
Şükürov Pənah Əmiraslan oğlu fevral 2005 yanvar 2006
Ağayev Azər Xeyrəddin oğlu aprel 1999 fevral 2005
Rəhimov Sahib Rəhim oğlu iyun 1996 aprel 1999
Ağayev Qalib Babacan oğlu
Həsənov Abas Həsən oğlu
Novruzov Yaşar Şahsuvar oğlu
Əliqi Fəxrəddin Fərəc oğlu

Təhsil[redaktə | əsas redaktə]

15 sentyabr 2012-ci il tarixində rayonun Qarabağlı kəndində 480 şagird yerlik tam orta məktəb binasının açılıb. Ümumilikdə Qarabağlı inzibati vahidliyində 4 təhsil ocağı var. 1 və 2 saylı tam orta məktəb Qarabağlı kəndində yerləşir. Kolanı və Təzəkənd kəndlərində isə ümumi orta məktəb fəaliyyət göstərir.

İqtisadiyyatı[redaktə | əsas redaktə]

Qarabağlı kəndi ərazisində olan iri müəssisələrː

  1. "Salyan-OİL" LTD Qarabağlı kəndində yerləşən məntəqələri və neft qaz hasilatı quyuları
  2. "Samir Şirkəti" MMC şirkəti müxtəlif təyinatlı dükanlar. İşçi sayı 90 nəfər.
  3. "Samir" Şadlıq evi və "Samir" restoranı.
  4. "Qarabağlı, Təzəkənd, Kərimbəyli, Kolanı" İstehsal Kooperativi. Kənd təsərrüfatı məhsulları çörək və çörək məmulatları.
  5. "İlkin-N" MMC şirkəti Salyan rayon Qarabağlı kəndi. Müxtəlif növ xidmət sahələri, işçi sayı 350 nəfər.
  6. "Dərələyəz" Ticarət Mərəkəzi. Çörək sexi. İşçi sayı 22 nəfər.
  7. MM “Etibar" Kredit İttifaqı. Salyan rayon Qarabağlı kəndi.
  8. "Seymur Market" Toptan və pərakəndə satış mərkəzi
  9. 33 hektara yaxın fərdi sahibkarların qışlıq istixana kompleksləri 50-60 nəfər daimi, 250-300 nəfər mövsümü iş yeri.

29 Sentyabr 2015.Azərbaycanın neft və qaz hasilatı sektorunda fəaliyyət göstərən əməliyyat şirkətlərindən biri də «Salyan OYL» LTD şirkətidir. «Salyan OYL» Əməliyyat Şirkəti 15 oktyabr 1998-ci il tarixdə yaradılmışdır. Azərbaycan tərəfi ilə şirkət arasında bağlanmış «Azərbaycan Respublikasında Kürsəngi və Qarabağlı neft yataqlarının daxil olduğu blokun bərpası, kəşfiyyatı, işlənməsi və hasilatın pay bölgüsü haqqında» Saziş Milli Məclis tərəfindən 16 aprel 1999-cu il tarixdə ratifikasiya edilmişdir. Şirkət 1999-cu il 25 oktyabr tarixdə Ədliyyə Nazirliyindən qeydiyyatdan keçmişdir. Əvvəllər ARDNŞ-nin Ortaq Neft şirkəti ABŞ-ın Frontera Resourses və Delta-Hess şirkətləri ilə əməkdaşlıq etmişdir. Ümumiyyətlə bu ərazidə 45 ildən çoxdur ki, neft və qaz hasil edilir. Belə ki, burada ilk istismar quyusu 1961-ci ildə qazılıb. 1999-cu ilə kimi hasilat 400-500 ton təşkil edirdisə, Amerikanın Frontera Resourses şirkəti gələndən ilyarım sonra hasilat 900-950 tona çatmışdır. 2002-ci ildən isə Çin Milli Neft şirkəti ilə iş birliyi yaradılmışdır. Son 6 ayda ərazidə bir neçə quyu qazılmış və həmin müddətdə 212341 ton neft hasil edilmişdir. «Salyan OYL» LTD şirkətinin fəaliyyət dairəsinə Salyan rayonunun Kürsəngi, Qarabağlı və Kərimbəyli neft yataqları daxildir. Tərəfdaş şirkətlər və onların pay bölgüsü belədir: ADNŞ-50%, CNODC-25%, FAL-ÇİN-25%. «Salyan OYL» LTD «İlkin-N» MMC, «XXI-əsr», «Sevinc-96» kimi yerli şirkətlərlə işləyir. «Salyan OYL» şirkətinin fəaliyyətinə ictimai nəzarətin təşkili məqsədilə yaradılan yerli icma nümayəndələrinin, bələdiyyələrin və QHT-lərin daxil olduğu monitorinq qrupu belə qənaətə gəlib ki, şirkətin fəaliyyəti dövründə sutkalıq hasilat NQÇİ-in vaxtındakı 450 tondan 900-950 tona çatdırılmış və ərazidə sosial obyektlərin tikilməsi sahəsində xeyli iş görülmüşdür.

Kənddə quraşdırılmış sutəmizləyici qurğuların fəaliyyəti nəticəsində Qarabağlı kəndinin əhalisi isə gün ərzində 100 m³ sutəmizləmə gücünə malik 20 bulaq vasitəsilə təmiz içməli sudan istifadə edəcəklər. 30,89 kvadrat kilometr ərazisi olan Qarabağlı kəndinin əsas məşğuliyyəti əkinçilik və maldarlıqdır. Kənd sakinləri taxıl, kartof, üzüm, tərəvəz, bostan bitkilərindən bol məhsul əldə etmək üçün xeyli əziyyət çəkmişlər. İndi bu kənddə 2275 baş iribuynuzlu, 7100 baş xırdabuynuzlu mal-qara bəslənilir.

Qarabağlı ərazi vahidliyi üzrə.

Ərazi Əhalinin sayı nəfər Qurğunun gücü, m³/gün Bulaqların sayı
Qarabağlı 5187 100 26
Gomuşlu 1300 20 9

Rabitə qurğuları[redaktə | əsas redaktə]

Rabitə və informasiya xidmətlərinin yaxşılaşdırılması sahəsində müvafiq işlərin davam etdirilməsi Rayonda əhalinin genişzolaqlı İnternet xidmətinə olan tələbatı nəzərə alınaraq Qarabağlı kəndində 128 portluq yeni «DESLAM» avadanlığı quraşdırılmışdır. 2012-ci ildə kənddə internet istifadəçilərinin sayı 100-ü keçib. 2008-ci ildə inşa edilmiş elektron ATS-dən isə 256 nəfər bəhrələnə bilir.

Kənd təsərrüfatı[redaktə | əsas redaktə]

2017-ci ilə 350 hektar pambıq sahəsi 10 fermer tərəfindən əkilib. Yığım müddəti başlayandan 10 ton pambıq istehsal olunub. Pambıq yığımı 10 qəpikdən 12 qəpiyə qaldırılmışdır. Sahələrdə hər hektara 22-23 sentner məhsul gözlənilir. Qarabağlı kəndində hər il yeni istixana kompleksləri tikib istifadəyə verilir. 2017-ci ildə Qarabağlı kəndində hər birinin sahəsi bir hektar olmaqla 5 müasir tipli istixana kompleksi yaradılıb. Kənddə yeni “Kollektiv İstehsalat Təsərrüfatı” təsis edilib. Yığıncaq iştirakçılarına məlumat verilib ki, beş təsisçinin təsis etdiyi təsərrüfat Qarabağlı, Kərimbəyli, Təzəkənd və Kolanı kəndlərini əhatə edir, 1000 hektar torpaq sahəsi var.

Əhalisi[redaktə | əsas redaktə]

Səhiyyə xidməti[redaktə | əsas redaktə]

Qarabağlı Kənd həkim məntəqəsinin 15 nəfər tibb işçisi var. Rayon mərkəzindən 32 km aralıda yerləşir. Əhalisi 5236 nəfərdir. Gomuşlu Kənd həkim məntəqəsi. 8 nəfər işçisi var. Əhalisi 3216 nəfərdir. Kolanı Kənd tibb məntəqəsi. 2 nəfər tibb işçisi var. Əhalisi 1040 nəfərdir. Təzəkənd Kənd tibb məntəqəsi. 3 nəfər tibb işçisi var. Əhalisi 1857 nəfərdir.

Sosial medya foto və videolar[redaktə | əsas redaktə]

http://www.azerbaijanphoto.com/cgi-bin/site/main2.cgi?choice=thelast;l=0;id=27454;s=3864 https://www.facebook.com/pages/category/Community/SalyanRayonQarabagli-kendi-486532004721165 http://salyan.edu.gov.az/az/page/13123/57733 https://rakus.az/salyan-rayonu-qarabagli-kendinde-usaq-bagcasi-tikildi https://qafqazinfo.az/news/detail/salyanda-bey-ve-gelin-ses-verdi-video-277342 http://www.fhn.gov.az/index.php?aze/news/tedbir/2014/1/15/8935/3 http://belediyye.info/new/details/sirvan-regional-edliyye-idaresi-salyan-mekteblileri-ucun-aciq-ders-kecib--4586.htm https://azvision.az/news/223931/-bundan-sonra-hec-bir-seriala-cekilmeyecem--ramiz-novruz-.html https://agro.gov.az/az/news/istixanalarda-bitki-muehafize-tedbirleri-ve-elmi-teminat-moevzusunda-telim-kecirilib https://www.mys.gov.az/mtbuat/xbrlr/n/23064/salyan-rayonunda-ilk-df-ss-vern-gnclr-arasinda-secki-qaydalarinin-tbligi

Mədəniyyəti[redaktə | əsas redaktə]

Qarabağlı kəndində şəhid Bəxtiyar Ağayev adına Mədəniyyət evi və bir neçə klub fəaliyyət göstərir.

Təbii aləmi, təbiəti və iqlimi[redaktə | əsas redaktə]

Kəndin yerləşdiyi Kür qırağı Şirvan düzünün yarım səhra iqlimi buraya xarakterikdir.

Qarabağlı kəndi ilə Kərimbəyli kəndi arasında xalq arasında "Axmaz" gölü kimi tanınan şor sulu göl yerləşir. Bu əvvəllər Kür çayınıda daşqınalr zamanı yaranmışdır.

Bu göldə və ətrafındakı qamışlıq ərazilərdə müxtəlif növ balıq, çaqqal, qunduz, su mışı, tısbağa, vağ, qarabataq, qaşqaldaq, cüllüt, çöl ördəyi, qışlamaq üçün gələn köçəri quşlar və sair məskunlaşıb.

Görkəmli şəxsləri[redaktə | əsas redaktə]

Ruslan Mədət oğlu Rüstəmov - Sambo üzrə dəfələrlə Respublika və Dünya səviyyəli yarışların qalibi

Niyazi Əlikram oğlu Həsənov - İqtisad Universitetinin Biznes inzibatçılığı kafedrasında dosent.

Vaqif Tapdıq oğlu Qurbanov ADPU-nun "Azərbaycan dili və onun tədrisi metodikası kafedrası"nın dosenti.

Rauf Xalıq oğlu Ağamalıyev - 1979-cu ildə Azərbaycan Dövlət Universitetinin Tətbiqi riyaziyyat və kibernetika fakultəsinin dosenti

Sabir Bəhmən oğlu Əsədov - Coğrafiya üzrə fəlsəfə doktoru.

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

Xarici keçidlər[redaktə | əsas redaktə]