Abdal
 | Bu məqalə adının Abdal (kənd) olaraq dəyişdirilməsi təklif olunur. Müzakirə səhifəsindəki əlaqəli müzakirəyə nəzər yetirə və fikirlərinizi bildirə bilərsiniz. Lütfən müzakirədə qərar çıxana qədər məqalə adını dəyişdirməyin və bu şablonu səhifədən çıxarmayın. |
| Abdal | |
|---|---|
| 39°51′54″ şm. e. 46°55′15″ ş. u.HGYO | |
| Ölkə | |
| Region | Qarabağ iqtisadi rayonu |
| Rayon | Ağdam rayonu |
| Tarixi və coğrafiyası | |
| Mərkəzin hündürlüyü | 707 m |
  Abdal | |
Abdal — Azərbaycan Respublikasının Ağdam rayonunun Gülablı kənd inzibati ərazi dairəsində kənd.[1]Dağ yamacındadır.[2]
Tarixi
[redaktə | vikimətni redaktə et]1905–1918-ci illərdə kəndə erməni silahlı qüvvələri tərəfindən basqınlar olub və xeyli sayda insan öldürüb və işgəncələrə məruz qalıb.[3]Abdal kəndi 1992-ci il sentyabrın 4-də Ermənistan ordusu tərəfindən işğal olunmuş, 20 noyabr 2020-ci ildə Dağlıq Qarabağ atəşkəs bəyanatının şərtlərinə əsasən Azərbaycan Silahlı Qüvvələri kəndə daxil olmuş, kənd işğaldan azad olunmuşdur.
Toponimikası
[redaktə | vikimətni redaktə et]ABDAL — Yuxarı Qarabağın Vərəndə nahiyəsində kənd adı. İndi Ağdam rayonunun Abdal kəndi. Kənddə Harun bulağı,Damcıbulaq, Bəybulaqı,Cam-Cam bulağı,Bala kəkriz,Salamlar kəhriz və.s bulaqlar və kəhrizlər var.
Laçın qəsəbəsinin qədim adı Abdallar, Laçın rayonu ilə Ordubad rayonu arasında Abdaldağ, Xocavənd rayonunda Bəhrəmli kəndi ərazisində Abdallar qışlağı, Ordubad və Tovuz rayonlarında Abdal dağ adları, orta əsrlərdə İrəvan əyalətində Abdal, Abdallar-Ulya, Abdaloğlu, Gürcüstanın Bolnisi rayonunda Abdallı, Şimali Qafqazın Ter əyalətində Abdaldağ toponimləri mənşəcə eynidir. Eramızın 1 minilliyinin 1 yarısında Orta Asiyada mövcud olmuş Abdal tayfa nümayəndələri müxtəlif istiqamətlərə köçmüş və onların müəyyən hissəsi Cənubi Qafqaza gəlmişdir. Albaniyada ermənicə yazılışda Heptal formasında bu tayfanın yaşadığını VII əsr alban tarixçisi Moisey Kalankatlı yazmışdır. Abdal adlı tayfa başqırdlarda, qazaxlarda və türkmənlərdə də vardır. Cənubi Qafqazda Abdallı kənd adlarının bəziləri Qızılbaşların (XV əsr) Şamlı tayfasının Abdallı qolunun məskunlaşması ilə bağlıdır.[4]
Tarixi mənbələrdə Abdal tayfalarından bir neçəsi 16-cı əsrin əvvəllərində buradan Kür-Araz ovalığına əsasəndə Cavad qəzasına (indiki Salyan rayonunun Qarabağlı kəndi) ərazisinə yerləşmişlər və həmin kəndin əsasını qoyanlardan olmuşlar.
Həmçinin bax
[redaktə | vikimətni redaktə et]İstinadlar
[redaktə | vikimətni redaktə et]- ↑ Azərbaycan Respublikasının Dövlət Statistika Komitəsi. "İnzibati ərazi bölgüsü təsnifatı, 2024" (PDF) (az.). stat.gov.az. 28 fevral 2024. 14 mart 2024 tarixində arxivləşdirilib (PDF). İstifadə tarixi: 5 aprel 2024.
- ↑ "Azərbaycan toponimlərinin ensiklopedik lüğəti". İki cilddə. I cild. Bakı, "Şərq-Qərb", 2007.
- ↑ "Ağdam Ağrıları — Baxşeyiş Abbasoğlu, "Şuşa" nəşriyyatı, 2003-cü il" (PDF). 25 iyul 2012 tarixində orijinalından (PDF) arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 16 oktyabr 2011.
- ↑ B. Budaqov, Q. Qeybulayev. Yuxarı Qarabağın Toponimləri
Xarici keçidlər
[redaktə | vikimətni redaktə et]- Ağdamın Abdal və Gülbalı kəndlərində getmiş döyüşlər haqqında video — Youtube.com
- ""Ağdam və mən": Abdal-Gülablı - I hissə". www.youtube.com. İstifadə tarixi: 22 fevral 2025.
- "Ağdam rayonunun Abdal kəndi". azertag.az. İstifadə tarixi: 22 fevral 2025.
- "Müdafiə Nazirliyi işğaldan azad olunmuş Ağdam rayonunun Abdal və Gülablı kəndlərinin videogörüntülərini yayıb". azertag.az. İstifadə tarixi: 22 fevral 2025.
