Qaraquş zəngçiçəyi

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search

Qaraquş zəngçiçəyi - (lat. Campanula karakuschensis Grossh.) Zəngçiçəyikimilər - (Campanulaceae Juss.) fəsiləsinə aid bitki növü.

IUCN Qırmızı Siyahısına görə növün kateqoriyası və statusu "Nəsli kəsilməyə həssas olanlar" kateqoriyasına aiddir – VU A2cd + 3c. Azərbaycanın nadir növüdür.[1][2]

Qısa morfoloji təsviri[redaktə | əsas redaktə]

Çoxillik, hündürlüyü 5-10 sm olan bitkidir. Kökümsovlardan yarpaqgövdə inkişaf edir. Gövdəsi kələ-kötür, dağınıq qövsşəkilli əyilən, yuxarıdan budaqlanandır, kökətrafı yarpaqları çoxsaylıdır, budaqlanandır, kökətrafı köhnə yarpaqlar bitkini bürüyür, yataq əmələ gətirir. Rozet yarpaqları kürəkvari və ya yumurtavaridir, kənarları iti dişcikli və ya təpəciklidir. Çiçəklərinin rəngi tünd –göydür. Tacı qıfvari-boruşəkillidir, xaricdən seyrək tükcüklərlə örtülmüşdür.[3]

Bioloji, ekoloji və fitosenoloji xüsusiyyətləri[redaktə | əsas redaktə]

İyun –iyul aylarında çiçək açır, sentyabrda toxum verir. Kserofit bitkidir. Orta dağ qurşağından subalp dağ qurşağına qədər quru, daşlı, çınqıllı yamaclarda və töküntülərdə rast gəlinir. Dekorativ bitkidir.[3][4]

Yayılması[redaktə | əsas redaktə]

Naxçıvanın dağlıq hissəsidir (Şərur rayonuQaraquş dağıKəngərli rayonu- Anabadgədik dağı ətrafı).[4]

Sayı və tendensiyası[redaktə | əsas redaktə]

Antropogeniqlim təsirlərinə məruz qalması populyasiyanın təbii ehtiyyatını məhdudlaşdırır. 

Məhdudlaşdırıcı amillər[redaktə | əsas redaktə]

Əhali tərəfindən soğanaqlarının və çiçəklərinin kütləvi toplanmasıdır.

Mühafizə tədbirləri[redaktə | əsas redaktə]

Arpaçay Dövlət Yasaqlığında yayıldığı ərazinin mühafizəsi üçün tədbirlər hazırlanmışdır. Reintroduksiyası tələb olunur. 

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. Azərbaycan Respublikasının Qırmızı Kitabı. Nadir və nəsli kəsilməkdə olan bitki və göbələk növləri, II nəşr, Bakı-2013
  2. http://redbook.az/?options=project&id=Qaraqu%C5%9F%20z%C9%99ng%C3%A7i%C3%A7%C9%99yi
  3. 3,0 3,1  Флора Азербайджан, 1961
  4. 4,0 4,1 Naxçıvan MR-in Qırmızı Kitabı, 2010