Aleksandr Qrossheym

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Aleksandr Qrossheym
rus. Александр Альфонсович Гроссгейм
Aleksandr Qrossheym.jpg
Doğum tarixi 3 iyun 1888(1888-06-03)
Doğum yeri Dnepropetrovsk, Lixovka kəndi, Rusiya İmperiyası
Vəfat tarixi 12 aprel 1948 (59 yaşında)
Vəfat yeri Leninqrad, RSFSR, SSRİ
Dəfn yeri
  • Literatorski mostki[d]
Vətəndaşlığı Rusiya İmperiyası Rusiya İmperiyası
SSRİ SSRİ
Elm sahəsi Botanika
İş yeri
Təhsili
  • Moskva İmperator Universitetinin Fizika və Riyaziyyat fakültəsi[d]
Üzvlüyü SSRİ Elmlər Akademiyası

Aleksandr Qrossheym (rus. Александр Альфонсович Гроссгейм) — sovet botaniki, SSRİ EA akad. (1946, müxbir üzvü 1939), Az. SSR EA akad. (1945). SSRİ Dövlət mükafatı laureatı (1948).

Akademik fəaliyyəti[redaktə | əsas redaktə]

Tbilisi Botanika Bağında (1913-1926), Tbilisi Politexnik İn-tunda (1917-1930), Azərbaycan Dövlət Universitetində (1927-1946) işləmiş, Az. SSR EA Botanika İn-tunun təşkilatçısı və direktoru olmuşdur (1936-1947). Qafqaz florası və bitki örtüyünün tədqiqinə böyük töhfə vermiş görkəmli botanik, akademik Aleksandr Qrossheym 1927-ci ildən Bakıda elmi-pedaqoji fəaliyyətə başlamışdır. O, Azərbaycan Dövlət Universitetinin Ali bitkilərin morfologiyası və sistematikası kafedrasında dosent, professor və kafedra müdiri (1925-1946) vəzifələrində çalışmışdır. A. A. Qrossheym SSRİ EA-nın Zaqafqaziya filialının Azərbaycan şöbəsinin botanika bölməsinə rəhbərlik etmişdir (1932-1936). 1934-cü ildə Bakıda Botanika Bağının, 1936-1947-ci illərdə isə SSRİ Elmlər Akademiyasının filialı kimi yaradılmış Botanika İnstitutunun ilk direktoru olmuşdur. 1947 ildən SSRİ EA Botanika İn-tunun Qafqaz florası bölməsinə rəhbərlik etmiş və Leninqrad Dövlət Un-tində kafedra müdiri vəzifəsində çalışmışdır.

A.A.Qrossheym Qafqazın, o cümlədən, Azərbaycanın bitki ehtiyatları, bitkiçiliyi və florası üzrə geniş tədqiqat işləri aparmışdır. Onun təşəbbüsü ilə Respublikada qoruqlar, xüsusilə də Lənkəran və Muğan qoruqları, həmçinin Herbari fondu yaradılmış və herbari kolleksiyasının saxlanma metodikası və strukturu işlənib hazırlanmışdır. Əsas tədqiqatı Qafqazın florası, bitki örtüyü və bitki ehtiyatlarınin öyrənilməsinə həsr olunmuşdur. A.A.Qrossheymin elmi-tədqiqat fəaliyyətinin əsas istiqamətləri arasında floristik-sistematika mühüm yer tutur.[1] 300-dək yeni növ təsvir etmişdir. Akademikin çoxsaylı monoqrafiya və kitabları, həmçinin 200-dən çox elmi əsərinin yarısı Azərbaycanda işlədiyi dövrdə çap olunmuşdur. 4 cildlik "Qafqaz florası" (1928-1934), 3 cildlik "Azərbaycan florası" (1934-1936), "Qafqaz florasının analizi" (1936),"Qafqazın bitki ehtiyatları" (1946), "Qafqazın bitki örtüyü" (1948),"Qafqaz bitkilərinin təyinedicisi" (1949) və s. əsərlərin müəllifidir. Qrossheym örtülütoxumluların orijinal filogenetik sistemini irəli sürmüşdür.[2] Qırmızı Əmək Bayrağı ordeni və medallarla təltif edilmişdir.

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. http://botany.az/az/content/item/155
  2. Azərbaycan Sovet Ensiklopediyası, III cild, səh. 246-247