Qiymətli daşlar

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search

Qiymətli daşlar - təbiətdə nadir tapılan, gözəl xarici görünüşə malik minerallar.

Qiymətli daşlar ta qədimdən insanları cəlb etmiş, bu daşlara maraqlı xüsusiyyətlər uydurulmuş, onların müalicəvi əhəmiyyətinə inanmışlar. Məsələn, sapfirin ilanı öldürməsinə, heliotropun insanı gözə görünməz etməsinə, ametisti dilin altına qoyanda sərxoşluqdan qoruduğuna inanmışlar. Qədim Roma yazıçı və alimi Böyük Pliniy (bizim eranın 23-79-cu illər) özünün " Təbiətin tarixi" əsərində aqat haqqında yazırdı ki, bəzən aqatda Apollon və doqquz muzanı görmək mümkündür, həm də onları "süni yolla ayırmaqla yox, təbiət elə rəng vermişdir ki, hər muzanın öz xüsusiyyətlərini təbii olaraq ayrılıqda görmək olar".

Orta Asiya alimi Biruni (973 -1050-ci illər) yazırdı: " Əgər ilanın qarşısında zümrüdü saxlasan, onun gözündən yaş axacaq, və o kor olacaqdır. Bu faktı çoxları təcrübələrinə görə təsdiq edir...".

Daşlar haqqında qədim kitablarda –"lapidariya"larda insanların ilkin məlumatları çox primitiv olmuş, inanca əsaslanmışdır. Bütün bunlara baxmayaraq, elə orada bəzi elmi fikirlərin cücərtilərini görmək olar. Misal üçün, almazı dayanıqlığın və cəsarətin, qorxmazlığın, bədbəxtliyə üstün gəlməyin simvolu kimi görürdülər. İndi bir çox insanlara məlumdur ki, almaz ən bərk metalları belə aşılaya bilir. Kvarsın əvvəllər gizli və sehrli enerjiyə malik olmasına inanırdılar. İndi biz bilirik ki, kvarsa mexaniki güc tətbiq etdikdə, onda elektrik gərginliyi yaranır ki, kvarsın bu xüsusiyyətinə görə elektrotexnikada istifadə edilir. Eləcə də kəhrəba qoruyucuları, rubinli lazeri xatırlatmaq olar.

Qədim ölkə və xalqlarda qiymətli daşların rənglərinə üstünlük verilirdi. Məsələn, Hindistanda qırmızı rəngli qiymətli daşlara üstünlük verilirdisə, qədim Misirdə yaşıl və mavi rəngli daşlara daha çox üstünlük verilirdi.

Doğulduğumuz ayın daşları[redaktə | əsas redaktə]

Yəqin ki, bir çox insanlar "Doğulduğumuz ayın daşları", "Həftənin günlərinin daşları", "Bürclərin daşları" haqda eşidib. Bu siyahı ta qədimdə Şərqdə tərtib olunmuş, sonralar Avropaya yayılmışdır. Bu siyahı zaman içində müxtəlif xalqlarda yenidən tərtib olunmuş, bəzi savadsız əlavələr edilmişdir. Bunun nəticəsində müxtəlif versiyalar yaranmışdır. Nəhayət ki, son zamanlarda Beynəlxalq yüvelirlər assosiyası xüsusi araşdırmalardan sonra ilkin siyahını tərtib etmişlər. Müxtəlif aylarda anadan olan insanlar üçün talisman-daşların siyahısı isə aşağıdakılar kimi təsdiqlənib: Yanvar –qranat; fevral –ametist; mart –akvamarin; aprel –almaz; may –zümrüd; iyun –mirvari; iyul –yaqut; avqust –xrizolit; sentyabr –sapfir; oktyabr –opal; noyabr –topaz; dekabr –firuzə.

Əsrlər keçdikcə qiymətli daşların daha dəyərli xüsusiyyətləri meydana çıxdı. Məsələn, onlardan ən qiymətlisi olan almaz, müasir zamanda nəinki közəllik daşı kimi, eyni zamanda texniki daş kimi daha qiymətlidir. Elektronika, optika, radiotexnika, hərbi işlər, dəqiq mexanika və başqa sahələrdə qiymətli daşlar gözəlliklərinə görə yox, daha çox öz fiziki xüsusiyyətlərinə görə dəyərləndirilirlər. İnsanda 7 ana çakra var. Bu çakraların hər birinin isə öz xüsusi daşı və özünə uyğun rəngi var. Məsələn, adi bir insan gəlir və onun diqqətini yaşıl rəngli malahit daşı çəkirsə, ondan xoşu gəlirsə deməli o insanın ürəyində hansısa bir problem var və bu onun orqanizminin enerjisinin o daşı tələb etməsindən ortaya çıxır. Məsələn, baş ağrıları, yuxusuzluqla bağlı problemi olanlar isə həmişə bənövşəyi rəngli ametist daşına yönəlir. Bəzi daşlar da var ki, onların enerjisi çox ağırdı, onlar gün ərzində 3 saatdan artıq istifadə olunmamalıdır. Məsələn, pirit daşını enerjisi çox yüksək olduğu üçün 3 saatdan artıq üzərimizdə saxlamamalıyıq. Əks halda baş ağrıları, yorğunluq yarada bilər. Belə bir fikir var ki, daşların təkcə insanlarla deyil göy cisimləri ilə də enerji əlaqəsi mövcuddur. Hətta buna uyğun olaraq hər bürcün öz daşları müəyyənləşdirilib. Astrologiyada 4 ünsür bürclər var – od, torpaq, hava, su. Məsələn, od ünsürlü ( qoç, şir, oxatan) bürclərin daşları - brilliant, rubin, sapfir; torpaq ünsürlü ( buğa, qız, oğlaq) bürclərin - nefrit, əqiq, lazurit, firuzə, malaxit; hava ünsürlü ( əkizlər, tərəzi, dolça) bürclərin daşları - ametist, topaz, zümrüd, sitrin; su ünsürlü (xərçəng, əqrəb, balıq) bürclərin isə - zümrüd, opal, ay daşı, hematit daşları daha təsirlidirlər. Satışda olan daşların 80%-i Rusiya, Braziliya, Hindistan, BƏƏ, Yəmən, Çexiya, Avstriya və başqa ölkələrdən gətirilir. Azərbaycanda isə müalicəvi əhəmiyyəti olan, əsasən də duz tərkibli daşlar çıxarılır. Məsələn, Naxçıvanda çıxarılan duz tərkibli mineral daşlar var ki, onlar müalicə üçün istifadə olunur. Bundan başqa Daşkəsəndə də daşlar çıxarılır. Daşlardan ev dizaynında istifadə edən zaman isə diqqətli olmaq lazımdır. Elə daşlar ola bilər ki, rəng və estetik baxımdan dizaynınızı tamamlasın, lakin enerjisi sizə uyğun olmasın. Məsələn Ay daşı var ki, o aydan gəlib, metoerittərkibli hesab olunur. Onun enerjisi müsbətdir, onu gündəlik istifadə etdikdən sonra gecə ay işığının düşdüyü yerə qoysaq daşın enerjisini dəyişdiyini hiss edə bilərik. Ametist, əqiq daşı ev dizaynı üçün daha uyğundur. Ümumiyyətlə, ametist daşının evdə olmağı çox yaxşıdır. Bu daş enerjini neytrallaşdırır. Onu evdə elə yerləşdirmək lazımdır ki, evə girdiyimiz anda onu görək. Bu bizi rahatlaşdıracaq, stressi azaldacaq, mənfi enerjini özünə çəkəcək. Hər daşın fərqli təmizlənmə metodu var. Elə daş var ki, adi axar su ilə təmizlənir, bunun da vaxtları var. Eləsi var bir saat, eləsi də var daha çox suyun altında qalmalıdır. Bəzi daşlar torpağa basdırılaraq təmizlənir, bəziləri günəş işığı ilə, bəzisi isə ay işığı ilə təmizlənir. Bunu daşı alan zaman mütləq soruşmaq lazımdır. Qeyd edək ki, mineral daşların xüsusiyyətləri kimi qiymətləri də müxtəlifdir. Ən qiymətli daş hesab edilən brilyantı bu siyahıda opal, qırmızı zümrüd, jade kimi daşlar izləyir. Rəng və litoterapiya sahəsində bəzi mütəxəssisləri hesab edirlər ki, talisman-daşı və müalicə daşını seçərkən onun rənginə də nəzər salmaq lazımdır, çünki onun insana müsbət təsiri daha da effektiv ola bilər. Hər bir daşın insana təsiri başqa-başqadır, amma rənglə birləşmiş daşların ümumi xüsusiyyətləri də çoxdur. Qırmızı rəng orqanizmə həyacan gətirir, fəaliyyətini aktivləşdirir, dözümlüyü artırır və ovqatına müsbət təsir göstərir.Yaponlar inanırlar ki, qırmızı rəng pis qüvvələrdən və fəlakətdən, xəstəliklərdən və bədbəxtlikdən qoruyur. Qədim Hindistanda – bu işıq və istilik mənbəyidir. Şərq təbabətinə görə qırmızı rəng küləkdən və nəmişlikdən irəli gələn xəstəlikləri müaləcə edir. Qırmızı rəngin təsiri qandövrün və ürək fəaliyyətini yaxşıllaşdırır, “qanı qovur”, dərinin bəzi xəstəliklərini müalicə edir. Qırmızı daşlar: yaqut, qırmızı süleymandaşı, şpinel, qırmızı turmalin, qırmızı yəşəm, mərcan, rodonit və s. Narıncı rəng təhkimlilikdən azad edir, bir-birinə qarşı təmkinli olmaqda psixoloji kömək edir, iradəni möhkəmləndirir. Hesab edilir ki, narıncı rəng əsəb və əzələ toxumlarını bərpa qabiliyyətini verir. Bu, dalaq xəstəliyində, ağ ciyər sistemində, həzmin yaxşıllaşdırmasında effektlidir. Narıncı daşlar: narıncı sirkon-qiasint, sardoniks, serdolik, narıncı opal, narıncı sapfir, bəzi yəşəmlər və s. Sarı rəng – canlandırır, gözə və əsəb sisteminə stimullaşdırıcı təsir göstərir, beyin fəaliyyətini aktivləşdirir. Sarı rəngi seyr etmək daxili harmoniyanı yaradır. Hesab edilir ki, sarı rəng bütün orqanizmin təmizlənməsinə təsir göstərir, bir sıra dəri xəstəlikləri müalicə edir, iştah gətirir, yuxusuzluğu müalicə edir. Sarı daşlar: xrizoberilin növləri, rutil kvars-tüklü kvars, serdolik, sarı topazın növləri və turmalin, sitrin, kəhrəba, yəşəm. Yaşıl rəng – təbiətin öz rəngi, ölməzliyin rəngidir. Bu rəng orqanizmin qoruyucu funksiyalarını artırır, ruhi əhvala sakitləşdirici təsir göstərir, ürəkdə aritmiyani aradan qaldırır, arterial təzyiqi stabilləşdirir, görmə qabilliyətinə müsbət təsir göstərir. Ümumilikdə yaşıl rəngin təsiri orqanizmdə sülh duyğusu və tarazlıq (müvazinət), təravət duyğusu, sərinlik, təhlükəsizlik yaradır. Yaşıl daşlar: yeşim, zümrüd, malaxit, nefrit, zəfər daşı və s. Mavi – ünsiyyət, həyacanlılıq rəngidir.Mavi çalarlar yüngüllük, təmizlik təsiri bağışlayır. Mavi daşlar: mavi topaz, sirkonun növləri, firuzə,cəsarət daşı və s. Göy rəng bədənin gücünü artırır, sinir sistemini bərpa etməyə kömək edir, düşüncələri konsentrasiya etmək qabiliyyətini artırır, infeksiyalara qarşı mübarizə aparmaqda kömək edir. Müalicəvi təsiri boğaz, bağırsaq, müxtəlif ciyər xəstəliklərində effektlidir. Göy daşlar: sapfir, lapis lazurit, göy turmalin, azurit və s. Bənövşəyi rəng – filosof və şairlərin rəngidir, həyat tərzinin həqiqətini dərk etmək rəngidir. Bənövşəyi rəng sinir sistemini sakitləşdirir, bütün psixi və əsəb pozulması zamanı istifadə edilə bilər. Hesab edilir ki, bu revmatizmə, beyin sirkələnməsinə, böyrək xəstəliklərinə kömək göstərir.Bənövşəyi rəngi tətbiq etmək və yaratmaq effektivliyini artırarkən insanın mənəvi inkişafına təsir edəcəyinə inanılır. Bənövşəyi daşlar: ametist, çaroit, flüorit. Qara – tutğun gecenin gözlənilməzliklərini özündə cəmləşdirən rəngdir. İbtidai insan üçün bu rəng çürük, qaranlıq, ölüm və pisliyin rəmzi idi. Amma qara rəngin müsbət rolu da var – qorxunu aradan qaldirmaq, cəsarəti özündə tərbiyə etməkdir. Qara daşlar:şəvə, dəvə gözü, qara turmalin, hematit, morion və s. Ağ – xeyir, uğur, xəstəliklərdən sağalmaq, təmizlik, mənəviyyət rəngidir. Ağ rəng güc və enerji verir, əhval-ruhiyyəni düzəldir, şənlik və təntənəni yaradır, bakirəliyi və yüksək mənəviyyətini simvollaşdırır. Hesab edilir ki, ağ rəng mərkəzi sinir sisteminə terapevtik təsiri edir, bədəni təmizləyir, gərginliyi götürür. Ağ daşlar: opalın növləri, xalsedonun növləri, kaxolonq və s. Hər daşdakı rənglərin və rənglərin qarışığı təkrarolunmazdır. Onlar əmələ gəldikləri zaman daxil olan qatışıqdan rənglənirlər. Rənglərin palitrasını nəzərdən keçirdikdə məlum olur ki, təbiətdə bənövşəyi və mavi rənglər çox azdır, yaşıl isə çoxdur. Rəngi və uyğun daşları hər bir şəxs əksər hallarda şüursuz olaraq seçir, lakin bu təəccüblü dəqiqliklə baş verir. Rəngin sayəsində bir insanın xüsusi vəziyyətdə özünü necə hiss etdiyini digər insanlara aşkarcasına biruzə etdirir. Qeyd etmək lazımdır ki, rəngli daşın gözəlliyi psixologiyaya, düşüncələrə və yaradıcılığa təsir göstərir. [1] Kvarsın şəffaf növü olan "Dağ bülluru" – müalicəvi məqsəd üçün iki tərəfli ucu olan və ya şəffaf piramida şəklində istifadə edilir. Onu gümüş üzükdə, çeçələ barmaqda və ya zəncirlə boyunda ürək səviyyəsində asılmış şəkildə gəzdirmək olar. Büllur demək olar ki, bütün orqanizmi müalicə edir: əsasən limfa sistemini və maye balans pozğunluğunu (bədən boşluqlarında su yığımını və s.). orqanizmdə istilik balansını normallaşdırır, şaxtaya qarşı müqavimət yaradır, temperatur dəyişikliyi nəticəsində təzyiqi qeyri - stabil olan insanlar üçün xeyirlidir. Diş, sümük ağrılarına və digər bədəndə olan bəzi xəstəliklərə köməyi olur. Onu gəzdirənlərə həyat enerjisi verir, yaddaş və nitqi yaxşılaşdırır. Serdolik kimi kristalın regenerasiya və soyuduculuq xüsusiyyətlərinə görə yanıq vaxtı istifadə edilir. Şar şəkilli bülluru yaranın üstündə elə tuturlar ki, günəşin ultrabənövşəyi şüaları birbaşa yaranın üzərinə düşür və bakteriyaları məhv edir, yara tez sağalır.

Mənbə[redaktə | əsas redaktə]

Həmçinin bax[redaktə | əsas redaktə]

  • https://artnews.az/mineral-daslarin-insanlara-tesiri/