Akvamarin

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Akvamarin

Akvamarin — mavi və ya yaşılımtıl mavi rəngli berillin bir növü. Parlaq rəngi və yaxşı işlənə bilməsinə görə bəzək və zinət əşyalarında istifadə edilir. Az tapıldığı üçün qiymətli daşlar siyahısına daxildir.

Kimyəvi xassələri[redaktə | əsas redaktə]

Kimyəvi formulu Be3Al2Si6O18-dir. Sərtliyi 7,5-8 arasıdır.

Etimologiyası[redaktə | əsas redaktə]

Aquamarin latın sözü olub "aqua marina" - dəniz suyu deməkdir. Onun belə adlandırılmasına səbəb dəniz suyu rəngində olmasıdır. Onun şəffaf yaşılımtıl-mavi rəngi orta əsrlərdən diqqət çəkmişdir. Qədim Romada onu dənizçilərin himayəçi daşı hesap edir və kapitan namizədlərinə uğur üçün bu daşı hədiyyə edirdilər. Akvamarin mart ayının uğulu daşıdır. Eyni zamanda himayəçisi su olan balıq bürcünün uğurlu daşlarından hesap edilir.

Tarix[redaktə | əsas redaktə]

Akvamarin qədim dövrlər üçün tipik deyil. Qiymətli daşların işlənməsi mümkün olmadığından bu dövrdə daha çox qiymətli metallar dəbdəydi. Akvamarindən hazırlanmış ilk zərgərlik nümunələri XVIII əsrlərə aid hesap edilir. Bu dövrdə geniş yayılmış Rokoko üslubunda açıq rəngli, parlaq daşlardan istifadə edilirdi ki, bunlardan biri də akvamarin idi. Lakin akvamarindən hazırlanmış ən möhtəşəm zərgərlik nümunələri 20-ci əsrin birinci yarısına təsadüf edir. Bu dövrdə digər parlaq daşlara (almaz, yaqut, zümrüd və s.) nisbətən daha ucuz olduğuna və parlaq rənglərinə görə akvamarin zərgərlikdə geniş istifadə edilmişdir. Akvamarin təkcə zərgərlikdə istifadə edilmirdi. XVI əsrdə avropada ondan eynəklər üçün linzalar hazırlanırdı. Ən böyük akvamarinlərdən biri İngiltərə kraliçasının tacını bəzıyir.

Əmələ gəlməsi və istifadəsi[redaktə | əsas redaktə]

Əsasən ABŞ-da Braziliyada və Rusiyada çıxarılır. Ən keyfiyyətli akvamarinlər Rusiyyanın şimalından çıxarılır. Lakin Braziliyadan çıxarılan sarı, yaşıl rəngli akvamarinlər alıcıların diqqətini daha çox çəkir. Bu günə qədər ən böyük akvamarin 1910-cu ildə Brazilyadan çıxarılıb. Onun ağırlığı 110 kq.-dan artıq olub (520.000 karat).

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]