Şri-Lanka

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Keçid et: naviqasiya, axtar
Şri Lanka Demokratik Sosialist Respublikası
sinhal ශ්‍රී ලංකා ප්‍රජාතාන්ත්‍රික සමාජවාදී ජනරජය  (sinh.)
tam. இலங்கை சனநாயக சமத்துவ குடியரசு  (tamil.)
Şri Lanka
Şri Lanka bayrağı
Bayrağı
Şri Lanka gerbi
Gerbi
Şüar: Esteghlâl, âzâdi, jomhoori-ye Eslâmi
İstiqlal, Azadlıq, İslam Respublikası
Şri Lanka xəritədə yeri
Paytaxt Şri Cayavardenepura Kotte[1][2]
6°56′N 79°52′E / 6.933°N 79.867°E / 6.933; 79.867
Ən böyük şəhər Kolombo
Rəsmi dillər Sinhal, Tamil
Dövlət başçıları
Maytripala Sirisena[ 9.I.2015 ~]
Yaranması 4.II.1948
Sahəsi
• Ümumi
65,610 km2 (25,330 sq mi) (122-ci)
• Su (%)
1,9
Əhali
• Təxmini  (2016)
20,8 milyon (2016-cı il,təxmini)[3] (57-ci)
• Siyahıya alma (20.III.2012)
20 359 439
• Sıxlıq
317/km2 (821.0/sq mi)
ÜDM (AQP) 2015 təxmini
• Ümumi
223 milyard (63-cü)
• Adambaşına
10 600 (135-ci)
Valyuta Şri-Lanka rupisi (LKR)
Saat qurşağı +5:30
Telefon kodu 94
İnternet domeni .lk, .ලංකා, .இலங்கை
Şri Lanka

Şri Lanka, (Seylon)(Seylonca: ශ්‍රී ලංකා, Tamilcə: இலங்கை) rəsmi adı Şri Lanka Demokratik Sosialist Respublikası — Hind okeanında yerləşən dövlət. Cənubi Asiyada, Hindistanın 31 kilometr cənubunda və Hind Okeanında olan bir ada ölkəsidir. 1972-ci ildən əvvəl Seylon olaraq bilinirdi. Hind Okeanının İncisi olaraq da adlandırılan ölkədə təxminən 21 milyon adam yaşayır.

Hökumət qüvvələri ilə Tamil İlam Azadlıq Pələngləri (digər adı ilə Tamil pələngləri) arasında baş verən vətəndaş müharibəsi 1983-ci ildən bu yana davam edir. Tamil pələngləri adanın şimalında və şərqində Tamil İlam adında müstəqil dövlət qurmaq üçün mübarizəsi 2009-ci ildə hökumət qüvvələrinin zəfəri ilə nəticələndi.

Coğrafiyası[redaktə | əsas redaktə]

Ümumilikdə 1,340 kilometrlik sahil xəttini malikdir. Dekabr və Mart ayları arasında tropik və şimal-şərq bölgəsi musson yağışlarının təsiri altında qalan iqlimi, İyun və oktyabr ayları arasında da cənub-qərb bölgəsi musson yağışlarının təsiri altında qalır. 2,524 metr yüksəkliyində olan Pidurutalagala dağı ölkənin ən yüksək nöqtəsidir. Təbii qaynaqları arasında əhəng daşı, qrafit, mineral qumlar, filizlər, fosfatlar, gil və hidro enerji yer alır. Ölkədə baş verən əsas təbii fəlakətlər qasırğa və burulğanlardır.

Dini vəziyyət[redaktə | əsas redaktə]

Şri Lankada buddiizm dövlət dini kimi hələ birinci minillikdən əvvəl III əsrdə təsdiq olunub. Hal-hazırda buddizm txeravad formasında əhalinin 70 faizini əhatə edir. Üç böyük budda təriqəti geniş yayılıb: siam, amarapura, ramanna. Ölkənin ən böyük xalqı olan sinhalın çoxu buddistdir. Şri Lankanın 15 faiz əhalisi şivaizm formasında induizmə etiqad edir. İnduizm tamilərin böyük əksəriyyəti arasında geniş yayılıb. Ölkədə müəyyən qədər müsəlman (əhalinin 7 %) da yaşayır. Mavrlar (ərəblərin və hind-müsəlman tacirlərin nəsilləri), eyni zamanda burada yaşayan malaylar, əfqanlar, bəlucilər islam dininə etiqad edirlər. Ölkədə kifayət qədər xristianlar (8 %) da vardır. Bəzi sinhal və tamilər, eləcə də bürqerlər xristiandırlar. Xristianların əksəriyyəti katoliklərdir(1 mln. nəfər). Protestanlar da vardır ki, onların 42 min nəfəri anqilkan, 24 min nəfəri metodistlərdir. Bununla yanaşı cənubi Hindistan kilsəsinin tərəfdarları (6 min nəfər), yeddinci günün adventistləri, qurtuluş ordusunun tərəfdarları (5 min nəfər), reformatorlar (4 min nəfər), baptistlər (3 min nəfər), presviterianlar və başqaları da vardır. Şri Lankanın qədim əhalisi veddalardır, onlardan öz qədim ənənələrinə sadiq olan yalnız 3 min nəfər qalmışdır.

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. "Sri Lanka at a Glance". Sri Lanka Board of Tourism. http://srilanka.travel/index.php?route=information/information&information_id=46. İstifadə tarixi: 21 August 2011.
  2. "Sri Lanka: Parliament History". The Official Website of the Government of Sri Lanka. 24 November 2011. http://www.priu.gov.lk/Parliament/ParliamentHistory.html. İstifadə tarixi: 17 July 2011.
  3. "Country Profile: Sri Lanka". World Bank. http://data.worldbank.org/country/sri-lanka. İstifadə tarixi: 29 April 2012.

Həmçinin bax[redaktə | əsas redaktə]