Şri-Lankanın dövlət quruluşu

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Şri Lanka Demokratik Sosialist Respublikası
sinhal ශ්‍රී ලංකා ප්‍රජාතාන්ත්‍රික සමාජවාදී ජනරජය  (sinh.)
tam. இலங்கை சனநாயக சமத்துவ குடியரசு  (tamil.)
Şri Lanka
Şri Lanka bayrağı
Bayrağı
Şri Lanka gerbi
Gerbi
Şüar: Esteghlâl, âzâdi, jomhoori-ye Eslâmi
İstiqlal, Azadlıq, İslam Respublikası
Şri Lanka xəritədə yeri
Paytaxt Şri Cayavardenepura Kotte[1][2]
Ən böyük şəhər Kolombo
Rəsmi dillər Sinhal, Tamil
Dövlət başçıları
Maithripala Sirisena
Sahəsi
• Ümumi
65,610 km2 (25,330 sq mi) (122-ci)
• Su (%)
4.4
Əhali
• Təxmini  (2010)
20,860,000[3] (56-cı)
• Sıxlıq
308.5/km2 (799.0/sq mi)
Valyuta Şri-Lanka rupisi (LKR)
Saat qurşağı +5:30
Telefon kodu 94
İnternet domeni .lk, .ලංකා, .இலங்கை

Şri-Lankanın dövlət quruluşu - 1978-ci ildə qəbul edilmiş Konstitusiyaya əsasən hüquqi-siyasi, inzibati, iqtisadi və ictimai münasibətlər sistemi.

Dövlət quruluşu[redaktə | əsas redaktə]

Şri-Lanka dualist formada idarəetmə üsuluna malik respublikadır. Milli bayram günü olan müstəqillik günü (1948) 4 fevralda qeyd olunur. Şri-Lanka Konstitusiyası 1978-ci ilin sentyabr ayından qüvvədədir.

İnzibati bölgüsü[redaktə | əsas redaktə]

Şri-Lanka 3-cü dərəcəli dairə katibliklərini özündə birləşdirən 25 dairədən ibarət 9 əyalətə (Mərkəzi, Şərqi, Qərbi, Cənubi, Şimali, Şimal-Mərkəzi, Şimal-Qərbi, Sabaraqamuva və Uva) bölünür [4] .

Şri-Lankanın inzibati ərazi bölgüsü

Dövlət başçısı[redaktə | əsas redaktə]

Şri-Lanka Respublikasının Konstitusiyasının, milli müstəqilliyinin və ərazi bütövlüyünün təminatçısı, hüquqi dövlətin və Hökumətin başçısı, eyni zamanda silahlı qüvvələrin ali baş komandanı - Prezident ümumi və birbaşa seçkilərdə 6 illik müddətə seçilir.

Mövcud Konstitusiya və qanunlar çərçivəsində vəzifəsini həyata keçirən Prezident ali qanunverici orqan qarşısında məsuliyyət daşıyır.Parlament üzvlərinin 2/3 hissəsinin dəstəyi və Ali Məhkəmənin razılığı ilə dövlət başçısına qarşı impiçment elan edilə bilər.

Prezident öz növbəsində Parlamentin sessiyasını təxirə salmaq və yaxud ləğv etmək, ali qanunverici orqanı zəruri hallarda (Parlamentin ən azı bir illik fəaliyyətindən sonrakı müddət ərzində) buraxmaq və erkən seçkilər təyin etmək, habelə əfv fərmanı imzalamaq səlahiyyətinə malikdir.

Baş nazir və Nazirlər Kabinetinin üzvləri, diplomatik nümayəndəliklərin başçıları, habelə bir sıra yüksək vəzifəli şəxslər dövlət başçısı tərəfindən təyin edilir.

Qanunvericilik hakimiyyəti[redaktə | əsas redaktə]

225 nəfərdən ibarət birpalatalı Parlamentdir. Parlamentin üzvləri özünəməxsus proporsional sistem əsasında (hər hansı bir dairədə qalib gəlmiş partiya əlavə yer qazanır) ümumi və birbaşa səsvermə yolu ilə 6 illik müddətə seçilirlər.

Qanunvericilik hakimiyyətinin Konstitusiya ilə nəzərdə tutulmuş əsas elementlərini ehtiva edən bir çox vəzifələrlə (illik dövlət büdcəsinin müzakirəsi və təsdiqi, beynəlxalq müqavilələrin ratifikasiyası) yanaşı, qanunları qəbul etmək və imzalamaq səlahiyyəti yalnız Parlamentə məxsusdur.

İcraedici hakimiyyət[redaktə | əsas redaktə]

Parlament qarşısında kollektiv məsuliyyət daşıyan və ölkədə icra hakimiyyətini həyata keçirən Hökuməti Prezident formalaşdırır. Dövlət başçısının müavini - Baş nazir bir qayda olaraq hakim partiyanın rəhbəridir və nazirliklərə ümumi nəzarəti, habelə Nazirlər Kabineti ilə dövlət başçısı arasında əlaqələndiricilik funksiyasını həyata keçirir. Qalın mətn== Məhkəmə hakimiyyəti == İngilismüsəlman hüquq sistemlərinin elementlərini özündə birləşdirən Şri-Lankada məhkəmə hakimiyyəti, ölkənin ən yüksək məhkəmə instansiyası sayılan Ali Məhkəmə, həmçinin Apelyasiya və aşağı instansiya məhkəmələri tərəfindən həyata keçirilir.

Mənbə[redaktə | əsas redaktə]

  • Пузанов И. И. Жемчужина океана // Вокруг Азии / И. И. Пузанов; Художник М. Чубасов. — М.: Географгиз, 1957. — С. 165-367. — 368, [32] с. — 50 000 экз. (в пер.)
  • Поляркин В. А. Цейлон. — М.: Географгиз, 1959. — 56 с. — (У карты мира). (обл.)
  • Бонифатьева Л. И., Ершов Ю. А. Цейлон: Географический очерк / Л. И. Бонифатьева, Ю. А. Ершов; Отв. ред. В. Г. Яковлев. — М.: Географгиз, 1962. — 192, [16] с. — 6 000 экз. (в пер.)
  • Краснодембская Н. Г. От Львиного острова до Обители снегов / Н. Г. Краснодембская. — М.: Наука, 1983. — 112 с.
  • Бонифатьева Л. И., Сучков И. В. Шри-Ланка / Л. И. Бонифатьева, И. В. Сучков. — М.: Мысль, 1985. — 112 с. — (У карты мира). (обл.)
  • Нокс Р. Историческая повесть о Цейлоне: XVII век = An historical relation of Ceylon: XVIIth century / Роберт Нокс / Переводчик: Н. Г. Краснодембская. — СПб.: Петербургское востоковедение, 2007. — 284 с. — 1 000 экз. — ISBN 5-85803-341-7. (в пер.)

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. "Sri Lanka at a Glance". Sri Lanka Board of Tourism. http://srilanka.travel/index.php?route=information/information&information_id=46. İstifadə tarixi: 21 August 2011.
  2. "Sri Lanka: Parliament History". The Official Website of the Government of Sri Lanka. 24 November 2011. http://www.priu.gov.lk/Parliament/ParliamentHistory.html. İstifadə tarixi: 17 July 2011.
  3. "Country Profile: Sri Lanka". World Bank. http://data.worldbank.org/country/sri-lanka. İstifadə tarixi: 29 April 2012.
  4. http://www.statistics.gov.lk/abstract2010/chapters/chap1/AB1-1.pdf%7Cwork=Statistics Statistical Abstract 2010|publisher=Department of Census & Statistics, Sri Lanka|archiveurl=http://www.webcitation.org/6DnMy4q2F%7Carchivedate=2013-01-19