Yəmən

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Keçid et: naviqasiya, axtar
Yəmən Respublikası
الجمهوريّة اليمنية
Yəmən
Yəmən gerbi
Gerbi
Himn: «Vahid Respublika»
Yəmən xəritədə yeri
Paytaxt
və ən böyük şəhər
Sana
Rəsmi dillər Ərəb dili
Hökumət Prezident respublika
Abd Rabbuh Mansur al Hadi
Birlik
22 may 1990
Sahəsi
• Ümumi
527,970 km2 (203,850 sq mi) (50-ci)
Əhali
• Təxmini  (2016)
27 milyon (49-cu)
• Siyahıya alma (16.XII.2004)
19 684 603
• Sıxlıq
51/km2 (132.1/sq mi)
Valyuta Yəmən rialı
Telefon kodu 967
İnternet domeni .ye

YəmənƏrəbistan yarımadasının cənubunda yerləşən dövlət. Yarımadanın ikinci böyük dövlətidir. Əhalisi 30,2 milyon nəfərdir .[1] Asiyanın cənub-qərbində yerləşən Yəmən Qırmızı dənizHind okeanı akvatoriyasını birləşdirən Bab-əl-Məndab boğazı yaxınlığındadır. Buna görə strateji baxımdan ölkə ərazisi çox yararlı hesab olunur. Yəmənin ərazisi 528 min kvadrat kilometr, paytaxtı Səna şəhəridir. Ölkədə təhlükəsizliklə bağlı situasiya çox gərgindir. Bir sıra ölkələrin hökuməti Yəməni səyahət üçün təhlükəli ölkələr siyahısına daxil edib. Buna səbəb isə turistlərin oğurlanmasıdır.[2]

Dini vəziyyət[redaktə | əsas redaktə]

Yəmən Ərəb Respublikası müsəlman ölkəsidir. Əhalisinin əksəriyyətini sünni müsəlmanlar təşkil edir, lakin Səudiyyə Ərəbistanı ilə sərhəd bölgələrdə şiə müsəlmanlar da yaşayırlar.

İqtisadiyyat[redaktə | əsas redaktə]

Yəmən iqtisadiyyatı əkinçilikheyvandarlığa əsaslanır. İşləyən əhalinin 71.5%-i əkinçiliklə məşğul olur. Taxıl, pambıq, xurma, banan, darı, qəhvə, müxtəlif növ meyvə və tərəvəzlər əsas əkinçilik məhsullarıdır. 1992-ci ildə 820 min ton taxıl, 80 min ton paxlalı bitkilər, 320 min ton meyvə və 560 min ton tərəvəz istehsal olunmuşdur. Eyni ildə ölkədə təqribən 100 min baş dəvə, 1 milyon 200 min baş inək, 3 milyon 850 min baş qoyun və 2 milyon 250 min baş keçi vardı. 1991-ci ilə 86 min ton balıq və digər dəniz məhsulları ovlanmışdır. Şimali Yəməndə ildə orta hesabla 65 min ton duz istehsal olunur. Cənubi Yəməndə neft və təbii qaz hasil olunur. Yəmən bunlardan başqa önəmli bir təbii sərvətə sahib deyildir. 1992-ci ildə neft hasilatı 69 milyon barel olub. 1993-cü ildə açıqlanan neft ehtiyyatları 2 milyard 10 milyon barel, təbii qaz ehtiyyatları isə 430 milyard m³-u idi.[3]

Vətəndaş müharibəsi[redaktə | əsas redaktə]

Yəməndə vətəndaş müharibəsi 2004-cü ildə alovlanıb. İmam Əbdül Malek əl-Husinin (عبدالمالک حوثی) başçılıq etdiyi şiə üsyançıları rəsmi Sananın siyasətinə qarşı üsyan qaldırıblar. Bundan sonra şimaldakı Saad əyalətində döyüşlər başlayıb. Üsyançıları isə İran və "Hizbullah" tərəfindən dəstəklənirlər[4].

2012-ci il fevral ayının 27-də Səna şəhərində Yəmənin yeni Prezidenti Əbdürəba Hadinin (عبد ربه هادي) təntənəli inaqurasiya mərasimi keçirilmişdir.

Xarici siyasəti[redaktə | əsas redaktə]

Yəmən Respublikası 26 iyun 2014-cü ildə tarixində Ümumdünya Ticarət Təşkilatının tamhüquqlu üzvü olmuşdur.[5]

Həmçinin bax[redaktə | əsas redaktə]

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

Həmçinin bax[redaktə | əsas redaktə]