Mərkəzi Afrika Respublikası

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Keçid et: naviqasiya, axtar
Mərkəzi Afrika Respublikası
République centrafricaine
Ködörösêse tî Bêafrîka
MAR
MAR gerbi
Gerbi
Şüar: "Unité, Dignité, Travail"  (fransızca)
"Birlik, ləyaqət, iş"
Himn: "La Renaissance" (fransızca)
"E Zingo" (Sango Dili)
"İntibah"(azərbaycanca)
MAR xəritədə yeri
Paytaxt
və ən böyük şəhər
Bangi
4°22′N 18°35′E / 4.367°N 18.583°E / 4.367; 18.583
Rəsmi dillər fransız dili,sanqo dili
Etnik qruplar qbaya -31%,banda -27%, sara -13%,mbum -7%, mbaka -4%, yakoma -4%
Hökumət Respublika
Faustin-Archange Touadéra
Simplice Sarandji
Yaranması
• Fransadan
13 avqust 1960
Sahəsi
• Ümumi
622,984 km2 (240,535 sq mi) (45-ci yer)
• Su (%)
1,5
Əhali
• Təxmini  (2014)
4,709,000 [1] (119-ci yer)
• Siyahıya alma (8.XII.2003)
4,987,640
• Sıxlıq
78/km2 (202.0/sq mi) (221-cü yer)
ÜDM (AQP) 2016 təxmini təxmini
• Ümumi
3.206 milyard[2]
• Adambaşına
656[2]
ÜDM (nominal) 2016 təxmini təxmini
• Ümumi
1.782 milyard[2]
• Adambaşına
364[2]
İİİ (2014) 0.350
aşağı · 187-ci yer
Valyuta MAR frankı (XAF)
Saat qurşağı +1
Telefon kodu 236
İnternet domeni .cf
Mərkəzi Afrika Respublikasının İnzibati bölgüsü

Mərkəzi Afrika Respublikası (fr. République Centrafricaine) yerli dillərin birində (Ködörösêse tî Bêafrîka) — Mərkəzi Afrikada dövlət. 6 ölkə - Kamerun, Çad, Sudan, Cənubi Sudan, Konqo Demokratik Respublikası, Konqo Respublikası ilə həmsərhəddir. Dənizə çıxışı yoxdur. Paytaxtı Banqi şəhəridir.

Coğrafiyası[redaktə | əsas redaktə]

Ölkə dənizə yüksəkliyi 600 metr olan bir platonun üzərindədir. Xüsusilə ölkənin şimal bölgələrinin yerləşdiyi 216.000  km²-lik bir sahədə Çad hövzəsi içərisində yerləşir. Ölkənin şimal-şərq bölgəsində yerləşən Bongo sıradağlarında ən yüksək nöqtə 1.330 m olduğu halda, Kamerun sərhədinə yaxınlığında olan Yade sıradağlarıda ölkənin 1.420 m-lik ən yüksək nöqtəsi olaraqan Ngaoui Dağı var. Ən alçaq yeri isə 335 metr ilə Ubangi çayıdır.

Ölkənin ümumilikdə sahib olduğu 5.203 km sərhədin 797 km-i Kamerun, 1.197 km-i Çad, 1.577 km-i Demokratik Konqo Respublikası, 467 km-i Konqo Respublikası, 483 km-i Sudan və 682 km-i isə Cənubi Sudan ilədir.

Əhali[redaktə | əsas redaktə]

2008-ci ilin məlumatlarına görə ölkədə bir qadının orta hesabla 5 uşaq dünyaya gətirdiyi Mərkəzi Afrika Respublikasında, bu göstəricilərinə görə doğum nisbətinin yüksək olduğu ölkələrdən biridir. Ölkə daxilində qadınların orta ömrü 43 olduğu halda, kişilərdə 44-dür.

Ölkənin tropik yağışlı meşələrinin və quru çöllərinin olduğu bölgələrdə demək olar ki heç kim yaşamır. Əhalinin böyük əksəriyyəti su sahələrin, çayların sahillərində yaşayırlar.

Mərkəzi Afrika Respublikası gənc əhaliyə sahib olub, 2016-cı ilin təxmini məlumatlarına görə 60,25%-i 0-24 yaş aralığındadır. Ölkənin yalnız 3,47%-i 65 yaş və daha yaşlıdır.

0-14 yaş: 40.27% (kişi 1,114,727 / qadın 1,102,809)
15 -24 Yaş: 19.98% (kişi 553,264 / qadın 547,308)
25 -54 Yaş: 32.24% (kişi 888,304 / qadın 887,348)
55 -64 Yaş: 4.04% (kişi 101,306 / qadın 120,964)
65 Yaş və üzəri: 3.47% (kişi 74,516 / qadın 116,711)

Şəhərdə yaşayanların nisbəti 2015-ci ilin məlumatlarına görə 40% olan ölkədə, əhalinin illik artım nisbəti 2016-cı ilin təxmini məlumatlarına görə 2,12% səviyyəsindədir.

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. (2009) "World Population Prospects, Table A.1" Nəşr edən: United Nations (PDF). İstifadə tarixi: 2009-03-12.
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 "Central African Republic". International Monetary Fund. http://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2012/01/weodata/weorept.aspx?pr.x=96&pr.y=12&sy=2009&ey=2012&scsm=1&ssd=1&sort=country&ds=.&br=1&c=626&s=NGDPD%2CNGDPDPC%2CPPPGDP%2CPPPPC%2CLP&grp=0&a=. İstifadə tarixi: 2012-04-18.