Qabon

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Keçid et: naviqasiya, axtar
Qabon Respublikası
République Gabonaise
Qabon
Qabon gerbi
Gerbi
Şüar: Union, Travail, Justice
Himn: La Concorde
Qabon xəritədə yeri
Paytaxt
və ən böyük şəhər
Librevil
Rəsmi dillər fransız
Hökumət Prezident respublikası
• Prezident
Əli Bonqo Ondimba [ 16.X.2009 ]
• Baş nazir
Daniel Ona Ondo [27.I.2014 ]
Yaranması 17 avqust 1960
Sahəsi
• Ümumi
267,667 km2 (103,347 sq mi)
Əhali
• Təxmini  (2015)
1 700 min (151-ci yer)
• Siyahıya alma (1.XII.2003)
1517 min
• Sıxlıq
63/km2 (163.2/sq mi)
ÜDM (AQP) 2014 təxmini
• Ümumi
34 280 milyon (117-ci)
• Adambaşına
21 600 (79-cu)

Qabon (République Gabonaise) — mərkəzi Afrikada bir dövlətdir. Paytaxtı Librevill şəhəridir. Fransanın keçmiş müstəmləkəsidir. Afrika qitəsində ən zəngin və stabil dövlət sayılır.

Qabon ərazisində dünyada ən iri qalındərili tısbağalar populyasiyası aşkar olunub.

Tarix[redaktə | əsas redaktə]

Müstəmləkə dövrü[redaktə | əsas redaktə]

Qabona ilk əhalisi ehtimalla pigme ' lərdir . 1471 - 1473 illəri arası : Portuqaliyalılar Qabon sahillərinə çatdı. 17. əsr və 18. əsrin başı : Avropalılar zənci ticarətiylə birlikdə fil dişi və ebony ticarətinə yönəldi. 1843 ili: Fransa qəti olaraq Qabon ' a yerləşdi.Şimal şərqdən gələn Franglar məhəlli xalqı püskürdərək yerlərini aldı. 1849 ili: Libreville azad edilmiş kölələr tərəfindən quruldu ( Libreville sərbəst şəhər mənasını verər. ) 1875 ili: Savorgnan də Brazza Ogoue'yi kəşf etdi. 1886 ili: Qabon bir Fransız müstəmləkəsi oldu. Sonra Fransız Kongosu ilə birləşdi. 1888 - 1904 illəri arası : Qabon Fransız Ekvatorial Afrika ' sına bağlı bir müstəmləkə oldu.

Müstəqillik dövrü[redaktə | əsas redaktə]

1956-cı il : Müstəmləkə özerkleşti. 1958 ili: Qabon Respublikası elan edildi. 1960 ili: Respublika rəsmi olaraq müstəqilliyinə qovuşdu. 1961 - 1967 illəri arası : Leon M ' Ba prezidentliyinə gətirildi ( 1964-cü ildə Fransa onun iqtidarda kalabilmesini təmin etmək üçün müdaxilə etdi) . 1967-ci ildə Omar Bongo iqtidara gəldi və tək partiyaya söykənən olaraq ölkəni idarə etməyə başladı. 1990-cı ildə çox partiyalı həyata keçildi və 1991-ci ildə konstitusiya dəyişikliyiylə Partiyalar Aktı qəbul edildi. 1992-ci ildə Omar Bongo yenidən prezidentliyinə seçildi

Fiziki-coğrafi xarakteristika[redaktə | əsas redaktə]

İqlimi tropik; hava hər zaman isti və nemlidir.Dar sahil düzənlikləri ; tepelikli daxili qisim ; şərq və şimalda ağacsız böyük düzənliklər tapılar.

İqtisadiyyat[redaktə | əsas redaktə]

2011 ildə Qabonda neft hasilatı 12,2 mln.tona çatdı. Qabon Afrikanın ən inkişaf etmiş və zəngin ölkəsidir. Ölkənin inkişaf etməkdə olan iqtisadiyyatının əsasını mədənçilik meydana gətirər. Dünyanın dördüncü böyük manqan yataqlarına sahib olan ölkədə neft və uran yataqları da iqtisadiyyata çox böyük qatqı təmin edər. Dağ-qazma və neft xaricində digər əhəmiyyətli fəaliyyət keresteciliktir . Kənd istehsal ümumiyyətlə dolanacaq vasitəsi səviyyədə davam etdirilər.

25 Mart 2011 tarixində Gabon'da imzalanan, 17/5/2012 tarixli və 6311 saylı Qanunla təsdiqlənməsi uyğun olan əlavə "Türkiyə Respublikası Hökuməti və Qabon Respublikası Hökuməti arasında turizm sahəsində Əməkdaşlıq Sazişi" nın təsdiqi; Xarici İşlər Nazirliyinin 6/7/2012 tarixli və HUM / 5605340 saylı yazısı üzərinə, 31/5/1963 tarixli və 244 saylı Qanunun 3-cü maddəsinə görə , Nazirlər Assambleyası 24/7/2012 tarixində qərarlaşdırılmışdır.

5 il müddət ilə viza əməliyyatları qaldırılmışdır

Din[redaktə | əsas redaktə]

Katoliklər: 46,3 % , Protestantlıq : 33,1 % ( başlıca : Pentakostalizm ) , Animizm : 9,3 % , İslam : 8,8 %.

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

Xarici keçidlər[redaktə | əsas redaktə]