Seneqal

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Keçid et: naviqasiya, axtar
Seneqal Respublikası
République du Sénégal
Seneqal bayrağı Seneqal gerbi
Bayrağı Gerbi
Şüar: "Un Peuple, Un But, Une Foi" (fr.)
"Bir xalq, bir məqsəd, bir etiqad"
Himn: Pincez Tous vos Koras, Frappez les Balafons
Seneqal – xəritədə yeri
Paytaxt Dakar
Böyük şəhərlər Dakar-3 520 min ( 2015-ci il ).
Rəsmi dil Fransız
Prezident Maki Sall [ 2.IV.2012 ]
Baş nazir Mohamed Dionne [ 4.VII.2014 ]
Yaranması
 - Fransadan 4 aprel 1960
 - Mali Federasiyasindan çıxması 20 avqust 1960
Ərazi
• Ümumi
• Su sahəsi (%-lə)

196 190 km² (87-ci yer)
2,1
Əhali
• Təxmini sayı (2015)
• Siyahıyaalma (19.XI.2013)
Əhali sıxlığı

14 milyon nəfər (72-ci yer)
13 508 715 nəfər
71 nəfər/km²  (137-ci yer)
ÜDM (AQP)
  • Cəmi (2014)
  • Adam başına

$33,6 milyard  (119-cu yer)
$2 300  (199 yer)
ÜDM (nominal)
  • Cəmi (2008-cu yer)
  • Adam başına

$$13 350 milyard
$$1 066
İnsan inkişafı indeksi (2008) 0,502  (orta) (153-cü)
Pul vahidi KFA frankı (XOF)
İnternet domeni .sn
Telefon kodu +221

SeneqalAfrikanın qərbində dövlət. Seneqal Afrikaın qərbində Seneqal çayinin cənubunda yerləşir. Ölkə şimaldan Mavritaniya, şərqdən Mali, cənubdan QvineyaQvineya Bisau ilə həmsərhəddir. Bundan başqa ölkənin daxilində doğru uzanan Qambiya dövləti ilə sərhədi var. Şərq sahilərini isə Atlantik Okeanının suları yuyur.

Coğrafiya[redaktə | əsas redaktə]

Senegal carte.png

.

Seneqal

Seneqalın Atlantik Okeanı ilə sahil xəttinin uzunluğu 531 km-dir. Sərhəd xəttinin uzunluğu Qambiya ilə 740 km, Mavritaniya ilə 813 km, Mali ilə 419 km, Qvineya ilə 330 km və Qvineya Bisau ilə 338 km təşkil edir.

Senegal ən yüksək zirvəsi (Adsız) - 581 m. Ərazisinin çox hissəsinin landşaftı düzdür, yalnız cənub hissəsində yüksəklir. İqlim Subtropikdir. Orta temperatur yanvar təxminən 23 °C, iyul ayında isə 28 °C -dir.

Şəhərlər[redaktə | əsas redaktə]

Şəhər Əhali(2005)
Dakar 2.145.193
Touba 475.755
Thiès 240.152
Kaolack 181.035
M'Bour 170.875
Saint-Louis 165.038
Rufisque 154.975
Ziguinchor 153.456

Əhali[redaktə | əsas redaktə]

Əhalisi - 15,1 milyon nəfərdir (yanvar 2014 hesabatına görə). Şəhər əhalisi - 42% (2008-ci il hesabına görə). İllik artım tempi - 2.7% (məhsuldarlıq səviyyəsi - qadın başına 4,8 doğum).

Orta yaşam həddi - 59 il (57 - kişilər və 61 - qadınlar).

Qeyri-immun çatışmazlığı virusu (HİV) - 1% (2007-ci il hesabatına görə).

Etnik qruplar: 20 etnik qrup, onlardan ən böyüyü volof (43%), Fulani (24%) və serer (15%) var. Ağlar (əsasən Fransız dili) - 1%.

Təhsil səviyyəsi - 51% kişi, 29% -ni qadınlar (2002 görə).

Rəsmi dili - əhalinin 20% danışdığı Frasız dilidir. Milli dil kimi Ərəbcə (Hasaniye), Balanta-ganzha və başqa dillərdən istifadə edilir.

Din - Müsəlmanlar 94%, Xrisyianlar 5%, yerli inanclar 1% təşkil edir. Xristianların böyük əksəriyyəti - katolikdir, bundan başqa baptistlər, adventistlər, pentikostallar var.

Seneqalın təxminən 12 milyon əhalisi var və əhalinin təqribi 60 %-ni cavan insanlar təşkil edir. Əhalinin 95 %-i müsəlmandır.

Tarix[redaktə | əsas redaktə]

Seneqambiya[redaktə | əsas redaktə]

1982-ci ilin fevralında Seneqal Qambiya ilə birlikdə Seneqambiya Konfederasiyası yaradır. Bu zaman ərazicə və əhali sayına görə kiçik olan Qambiya özünün hökumətinə, müstəqil maliyyə və xarici siyasətinə malik olur. Konfederasiya daxilində xarici siyasətin koordinasiya ediməsi, silahlı qüvvələrin, xüsusi xidmətin və nəqliyyat infrastrukturunun birləşdirilməsi nəzərdə tutulmuşdu. Sonradan Qambiya konfederasiyanın idarə edilməsində rolunun artırılmasını tələb etməyə başladı. Fikir ayrılıqlarına görə konfederasiya 1989-cu ildə fəaliyyətini dayandırdı. Sonrakı dövrdə hər iki dövlətin münasibətləri gərgin olaraq qalır.

Mədəniyyət[redaktə | əsas redaktə]

Ouakam məscidi

Xarici keçidlər[redaktə | əsas redaktə]

Həmçinin bax[redaktə | əsas redaktə]