Seneqal

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Keçid et: naviqasiya, axtar
Seneqal Respublikası
République du Sénégal
Seneqal
Seneqal gerbi
Gerbi
Şüar: "Un Peuple, Un But, Une Foi" (fr.)
"Bir xalq, bir məqsəd, bir etiqad"
Himn: Pincez Tous vos Koras, Frappez les Balafons
Seneqal xəritədə yeri
Paytaxt
və ən böyük şəhər
Dakar
14°40′N 17°25′W / 14.667°N 17.417°W / 14.667; -17.417
Rəsmi dillər Fransız
Hökumət Qarışıq respublika
Maki Sall [ 2.IV.2012 ]
Mohamed Dionne [ 4.VII.2014 ]
Müstəqillik
4 aprel 1960
• Mali Federasiyasindan çıxması
20 avqust 1960
Sahəsi
• Ümumi
196,190 km2 (75,750 sq mi) (87-ci yer)
• Su (%)
2,1
Əhali
• Təxmini  (2015)
14 milyon (72-ci yer)
• Siyahıya alma (19.XI.2013)
13 508 715
• Sıxlıq
71/km2 (183.9/sq mi) (137-ci yer)
ÜDM (AQP) 2014 təxmini
• Ümumi
33,6 milyard (119-cu)
• Adambaşına
2 300 (199)
ÜDM (nominal) 2008-cu yer təxmini
• Ümumi
$13 350 milyard
• Adambaşına
$1 066
İİİ (2008) Increase 0.502
aşağı · 153-cü
Valyuta KFA frankı (XOF)
Telefon kodu 221
İnternet domeni .sn

SeneqalAfrikanın qərbində dövlət. Seneqal Afrikaın qərbində Seneqal çayinin cənubunda yerləşir. Ölkə şimaldan Mavritaniya, şərqdən Mali, cənubdan QvineyaQvineya Bisau ilə həmsərhəddir. Bundan başqa ölkənin daxilində doğru uzanan Qambiya dövləti ilə sərhədi var. Şərq sahilərini isə Atlantik Okeanının suları yuyur.

Coğrafiya[redaktə | əsas redaktə]

Senegal carte.png

.

Seneqal

Seneqalın Atlantik Okeanı ilə sahil xəttinin uzunluğu 531 km-dir. Sərhəd xəttinin uzunluğu Qambiya ilə 740 km, Mavritaniya ilə 813 km, Mali ilə 419 km, Qvineya ilə 330 km və Qvineya Bisau ilə 338 km təşkil edir.

Senegal ən yüksək zirvəsi (Adsız) - 581 m. Ərazisinin çox hissəsinin landşaftı düzdür, yalnız cənub hissəsində yüksəklir. İqlim Subtropikdir. Orta temperatur yanvar təxminən 23 °C, iyul ayında isə 28 °C -dir.

Şəhərlər[redaktə | əsas redaktə]

Şəhər Əhali(2005)
Dakar 2.145.193
Touba 475.755
Thiès 240.152
Kaolack 181.035
M'Bour 170.875
Saint-Louis 165.038
Rufisque 154.975
Ziguinchor 153.456

Əhali[redaktə | əsas redaktə]

Əhalisi - 15,1 milyon nəfərdir (yanvar 2014 hesabatına görə). Şəhər əhalisi - 42% (2008-ci il hesabına görə). İllik artım tempi - 2.7% (məhsuldarlıq səviyyəsi - qadın başına 4,8 doğum).

Orta yaşam həddi - 59 il (57 - kişilər və 61 - qadınlar).

Qeyri-immun çatışmazlığı virusu (HİV) - 1% (2007-ci il hesabatına görə).

Etnik qruplar: 20 etnik qrup, onlardan ən böyüyü volof (43%), Fulani (24%) və serer (15%) var. Ağlar (əsasən Fransız dili) - 1%.

Təhsil səviyyəsi - 51% kişi, 29% -ni qadınlar (2002 görə).

Rəsmi dili - əhalinin 20% danışdığı Frasız dilidir. Milli dil kimi Ərəbcə (Hasaniye), Balanta-ganzha və başqa dillərdən istifadə edilir.

Din - Müsəlmanlar 94%, Xrisyianlar 5%, yerli inanclar 1% təşkil edir. Xristianların böyük əksəriyyəti - katolikdir, bundan başqa baptistlər, adventistlər, pentikostallar var.

Seneqalın təxminən 12 milyon əhalisi var və əhalinin təqribi 60 %-ni cavan insanlar təşkil edir. Əhalinin 95 %-i müsəlmandır.

Tarix[redaktə | əsas redaktə]

Seneqambiya[redaktə | əsas redaktə]

1982-ci ilin fevralında Seneqal Qambiya ilə birlikdə Seneqambiya Konfederasiyası yaradır. Bu zaman ərazicə və əhali sayına görə kiçik olan Qambiya özünün hökumətinə, müstəqil maliyyə və xarici siyasətinə malik olur. Konfederasiya daxilində xarici siyasətin koordinasiya ediməsi, silahlı qüvvələrin, xüsusi xidmətin və nəqliyyat infrastrukturunun birləşdirilməsi nəzərdə tutulmuşdu. Sonradan Qambiya konfederasiyanın idarə edilməsində rolunun artırılmasını tələb etməyə başladı. Fikir ayrılıqlarına görə konfederasiya 1989-cu ildə fəaliyyətini dayandırdı. Sonrakı dövrdə hər iki dövlətin münasibətləri gərgin olaraq qalır.

Mədəniyyət[redaktə | əsas redaktə]

Ouakam məscidi

Xarici keçidlər[redaktə | əsas redaktə]

Həmçinin bax[redaktə | əsas redaktə]