Əhali sıxlığına görə ölkələrin siyahısı

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
2018-cı ilin ölkələr üzrə əhali sıxlığı (hər km² adambaşı) göstəriciləri

Əhalinin dinamikası onun təbii artımını, doğum və ölüm göstəricilərinin fərqini müəyyən edir. Cəmiyyətin uzunmüddətli tarixi inkişafı əhalinin çox zəif artımı ilə xarakterizə olunur ki, bu da məhsuldar qüvvələrin inkişaf səviyyəsi ilə izah olunur. Demoqraflar əhalinin artım templərinin dəyişməsini 4 mərhələyə ayırırlar. Birinci mərhələ üçün yüksək doğum və nisbətən aşağı ölüm səciyyəvidir. Təbii artım bu mərhələdə kifayət qədər yüksəkdir. Bəzən bu mərhələni demoqrafik inqilab adlandırırlar. İnkişafda olan ölkələrin çoxunda vəziyyət demoqrafik keçidin bu mərhələsinə uyğun gəlir. Məhz bu demokrafik partlayış adlanır. Bu ölkələrdə hər qadına 3-4 uşaq düşür.

İkinci mərhələ çoxuşaqlı ailələrdən az uşaqlı ailələrə keçid kimi səciyyələndirilir. Burada ölüm göstəriciləri də azalır. Ancaq doğumun sürətlə azalması təbii artımın aşağı düşməsinə gətirib çıxarır. Son dövrlər bir çox Şərqi Avropa və MDB dövlətlərində əhalinin artım tempi aşağı düşmüş və hətta əhali sayının azalması müşahidə olunmaqdadır.

Üçüncü mərhələ üçün ölümün yüksəlməsi və doğumun tempinin azalması səciyyəvidir. Bu mərhələdə təbii artımın zəifləməsi nəzərə çarpacaq dərəcədədədir. Bu mərhələdə bəzi ölkələr demoqrafik siyasət həyata keçirmişlər. Ancaq bəzi ölkələrdə bu siyasət hələ də öz nəticəsini verməmişdir.

Dördüncü mərhələdə doğum və ölüm göstəriciləri bir–birinə yaxınlaşır, əhalinin yüksək artım tempi aşağı düşür. Bu dövrü dünyanın ayrı-ayrı regionları müxtəlif cür keçirmişlər.

Sosioloqlar belə müəyyən etmişlər ki, insan bioloji varlıq kimi 100-140 il yaşaya bilər. Ancaq faktiki olaraq müxtəlif sosial-iqtisadi və ekoloji amillərin təsiri nəticəsində insan bu yaşdan çox az yaşayır. Ancaq son dövrlər insan ömrünün uzanması müşahidə olunur. Belə ki, 1950-ci ildə dünyada insanların orta ömür müddəti 50 il idisə, 2004-cü ilin statistikasına əsasən 66,7 il müəyyən olunmuşdur. Dünya əhalisinin orta ömür müddəti artsa da, ümumilikdə regionlar üzrə fərq çox böyükdür. Önəmli fərq isə inkişaf etmiş və zəif inkişaf etmiş ölkələr arasında qeydə alınmışdır - 28 yaş. Qadın və kişilərin orta ömür müddəti arasında da nəzərəçarpacaq fərq vərdır. Belə ki, doğulan zaman oğlan uşaqları qız uşaqlarında çox olsa da (100 qıza 104-107 oğlan) 15 yaşdan sonra onlar arasındakı fərq bərabərləşməyə başlayır, sonrakı yaş strukturunda da qadınların sayı üstünkük təşkil edir. Buna bir çox amillər təsir göstərir. Hazırda Nepaldan başqa bütün ölkələrdə qadınlar kişilərdən çox yaşayır.

Dünya əhalisinin etnik tərkibi uzun sürən tarixi prosesin nəticəsidir. Əhali etnik birliklərdən (tayfa, qohum tayfa, xalq və millətlərdən) ibarətdirlər. Tarixi dövr ərzində bir sıra xalqlar tarix səhnəsindən silinmiş (finikiyalılar, karfagenlilər), bəzilərinin minilliklərlə tarixi var (misir, yunan, çin), bəziləri isə bu yaxınlarda formalaşmışlar (ingilislər XVI, ruslar XVII-XVIII, almanlar XIX əsr). Etnik birliyin əsas əlamətləri dil, ərazi, mədəniyyət, etnik şüurun ümumiliyidir. Yer kürəsində 3-4 min xalq var, bunlardan çoxu azsaylıdır. Sayı 100 mln nəfərdən çox olan xalqlar (çin, hind, ərəb, türk, rus, benqal, yapon) dünya əhalisinin 65%-ni təşkil edir.

Aşağıda əhali sıxlığına görə azalan xətt üzrə dövlətlərin cədvəli verilmişdir.

Yer Dövlət Ərazi  km²-lə Əhali Əhali km² görə
1 Flag of Monaco.svg Monako 2 30.586 15.293
2 Flag of Singapore.svg Sinqapur 693 4.701.069 6.783
3 Flag of the Vatican City.svg Vatikan 0,44 829 1.884
4 Flag of Maldives.svg Maldiv adaları 298 395.650 1.328
5 Flag of Malta.svg Malta 316 406.771 1.287
6 Flag of Bahrain.svg Bəhreyn 665 738.004 1.110
7 Flag of Bangladesh.svg Banqladeş 143.998 156.118.464 1.084
8 Flag of Barbados.svg Barbados 431 285.653 663
9 Flag of the Republic of China.svg Çin Respublikası 35.980 23.024.956 640
10 Flag of Mauritius.svg Mavriki 2.040 1.294.104 634
11 Flag of San Marino.svg San-Marino 61 31.477 516
12 Flag of South Korea.svg Cənubi Koreya 98.480 48.636.068 494
13 Flag of Nauru.svg Nauru 21 9.267 441
14 Flag of Rwanda.svg Ruanda 26.338 11.055.976 420
15 Flag of the Netherlands.svg Niderland 41.526 16.783.092 404
16 Flag of Tuvalu.svg Tuvalu 26 10.472 403
17 Flag of Lebanon.svg Livan 10.400 4.125.247 397
18 Flag of the Marshall Islands.svg Marşall adaları 181 65.859 364
19 Flag of India.svg Hindistan 3.287.590 1.173.108.018 357
20 Flag of the Comoros.svg Komor adaları 2.170 773.407 356
21 Flag of Israel.svg İsrail 20.770 7.353.985 354
22 Flag of Burundi.svg Burundi 27.830 9.863.117 354
23 Flag of Haiti.svg Haiti 27.750 9.719.932 350
24 Flag of Belgium (civil).svg Belçika 30.528 10.423.493 341
25 Flag of Japan.svg Yaponiya 377.835 126.804.433 336
26 Flag of the Philippines.svg Filippin 300.000 99.900.177 333
27 Flag of Sri Lanka.svg Şri-Lanka 65.610 21.513.990 328
28 Flag of Grenada.svg Qrenada 344 107.818 313
29 Flag of El Salvador.svg Salvador 21.040 6.052.064 288
30 Flag of Vietnam.svg Vyetnam 329.560 89.571.130 272
31 Flag of Saint Vincent and the Grenadines.svg Sent-Vinsent və Qrenadin 389 104.217 268
32 Flag of Saint Lucia.svg Sent-Lüsiya 616 160.922 261
33 Flag of Jamaica.svg Yamayka 10.991 2.847.232 259
34 Flag of the United Kingdom.svg Böyük Britaniya 244.820 62.348.447 255
35 Flag of Trinidad and Tobago.svg Trinidad və Tobaqo 5.128 1.228.691 240
36 Flag of Germany.svg Almaniya 357.021 82.282.988 230
37 Flag of Pakistan.svg Pakistan 803.940 184.404.791 229
38 Flag of Liechtenstein.svg Lixtenşteyn 160 35.002 219
39 Flag of Nepal.svg Nepal 140.800 28.951.852 206
40 Flag of the Dominican Republic.svg Dominikan Respublikası 48.730 9.823.821 202
41 Flag of Antigua and Barbuda.svg Antiqua və Barbuda 443 86.754 196
42 Flag of Seychelles.svg Seyşel adaları 455 88.340 194
43 Flag of Italy.svg İtaliya 301.230 58.090.681 193
44 Flag of Luxembourg.svg Lüksemburq 2.586 497.538 192
45 Flag of Saint Kitts and Nevis.svg Sent-Kits və Nevis 261 49.898 191
46 Flag of North Korea.svg KXDR 120.540 22.757.275 189
47 Flag of Switzerland.svg İsveçrə 41.290 7.623.438 185
48 Flag of Andorra.svg Andorra 468 84.525 181
49 Flag of Sao Tome and Principe.svg San-Tome və Prinsipi 1.001 175.808 176
50 Flag of Nigeria.svg Nigeriya 923.768 152.217.341 165
51 Flag of Tonga.svg Tonqa 748 122.580 164
52 Flag of The Gambia.svg Qambiya 11.300 1.824.158 161
53 Flag of Kuwait.svg Küveyt 17.820 2.789.132 157
54 Flag of the Federated States of Micronesia.svg Mikroneziya 702 107.154 153
55 Flag of Uganda.svg Uqanda 236.040 33.398.682 141
56 Flag of the People's Republic of China.svg ÇXR 9.596.960 1.330.141.295 139
57 Flag of Thailand.svg Tailand 514.000 67.089.500 131
58 Flag of Malawi.svg Malavi 118.480 15.447.500 130
59 Flag of the Czech Republic.svg Çexiya 78.866 10.201.707 129
60 Flag of Moldova.svg Moldova 33.843 4.317.483 128
61 Flag of Denmark.svg Danimarka 43.094 5.515.575 128
62 Flag of Indonesia.svg İndoneziya 1.919.440 242.968.342 127
63 Flag of Cape Verde.svg Kabo-Verde 4.033 508.659 126
64 Flag of Guatemala.svg Qvatemala 108.890 13.550.440 124
65 Flag of Kiribati.svg Kiribati 811 99.482 123
66 Flag of Poland.svg Polşa 312.685 38.463.689 123
67 Flag of Syria.svg Suriya 185.180 22.198.110 120
68 Flag of Cyprus.svg Kipr 9.251 1.102.677 119
69 Flag of France.svg Fransa 547.030 64.768.389 118
70 Flag of Portugal.svg Portuqaliya 92.391 10.735.765 116
71 Flag of Togo.svg Toqo 56.785 6.587.239 116
72 Flag of Slovakia.png Slovakiya 48.845 5.470.306 112
73 Flag of Hungary.svg Macarıstan 93.030 9.992.339 107
74 Flag of Albania.svg Albaniya 28.748 2.986.952 104
75 Flag of Cuba.svg Kuba 110.860 11.477.459 104
76 Flag of Ghana.svg Qana 239.460 24.339.838 102
77 Flag of Armenia.svg Ermənistan 29.800 2.966.802 100
78 Flag of Turkey.svg Türkiyə 780.580 77.804.122 100
79 Flag of Slovenia.png Sloveniya 20.273 2.003.136 99
80 Flag of Austria.svg Avstriya 83.870 8.214.160 98
81 Flag of Dominica.svg Dominika 754 72.813 97
82 Flag of Azerbaijan.svg Azərbaycan 86.600 8.303.512 96
83 Flag of Serbia.svg Serbiya 77.474 7.344.847 95
84 Flag of Romania.svg Rumıniya 237.500 21.959.278 92
85 Flag of Spain.svg İspaniya 504.782 46.505.963 92
86 Flag of Bosnia and Herzegovina.svg Bosniya və Herseqovina 51.129 4.621.598 90
87 Flag of Costa Rica.svg Kosta-Rika 51.100 4.516.220 88
88 Flag of Malaysia.svg Malayziya 329.750 28.274.729 86
89 Flag of North Macedonia.svg Şimali Makedoniya 25.713 2.072.086 81
90 Flag of Greece.svg Yunanıstan 131.940 10.749.943 81
91 Flag of Egypt.svg Misir 1.001.450 80.471.869 80
92 Flag of Cambodia.svg Kamboca 181.040 14.453.680 80
93 Flag of Benin.svg Benin 112.620 9.056.010 80
94 Flag of Ethiopia.svg Efiopiya 1.104.300 88.013.491 80
95 Flag of Croatia.svg Xorvatiya 56.542 4.486.881 79
96 Flag of Myanmar.svg Myanma 676.578 53.414.374 79
97 Flag of Eswatini.svg Esvatini 17.363 1.354.051 78
98 Flag of East Timor.svg Şərqi Timor 15.007 1.154.625 77
99 Flag of Ukraine.svg Ukrayna 603.550 45.415.596 75
100 Flag of Qatar.svg Qətər 11.437 840.926 74
101 Flag of Sierra Leone.svg Syerra-Leone 71.740 5.245.695 73
102 Flag of Morocco.svg Mərakeş 446.550 31.627.428 71
103 Flag of Honduras.svg Honduras 112.090 7.989.415 71
104 Flag of Jordan.svg İordaniya 92.300 6.407.085 69
105 Flag of Kenya.svg Keniya 582.650 40.046.566 69
106 Flag of Brunei.svg Bruney 5.770 395.027 68
107 Flag of Iraq.svg İraq 437.072 29.671.605 68
108 Flag of Georgia.svg Gürcüstan 69.700 4.600.825 66
109 Flag of Ireland.svg İrlandiya 70.280 4.622.917 66
110 Flag of Tunisia.svg Tunis 163.610 10.589.025 65
111 Flag of Samoa.svg Samoa 2.944 192.001 65
112 Flag of Côte d'Ivoire.svg Kot-d'İvuar 322.460 21.058.798 65
113 Flag of Bulgaria.svg Bolqarıstan 110.910 7.148.785 64
114 Flag of Lesotho.svg Lesoto 30.355 1.919.552 63
115 Flag of Senegal.svg Seneqal 196.190 12.323.252 63
116 Flag of Uzbekistan.svg Özbəkistan 447.400 27.865.738 62
117 Flag of the United Arab Emirates.svg BƏƏ 83.600 4.975.593 60
118 Flag of Burkina Faso.svg Burkina-Faso 274.200 16.241.811 59
119 Flag of Mexico.svg Meksika 1.972.550 112.468.855 57
120 Flag of Lithuania.svg Litva 65.200 3.545.319 54
121 Flag of Tajikistan.svg Tacikistan 143.100 7.487.489 52
122 Flag of Ecuador.svg Ekvador 283.560 14.790.608 52
123 Flag of Montenegro.svg Monteneqro 13.812 666.730 48
124 Flag of Fiji.svg Fici 18.270 875.983 48
125 Flag of Eritrea.svg Eritreya 121.320 5.792.984 48
126 Flag of Iran.svg İran 1.648.195 76.923.300 47
127 Flag of Belarus.svg Belarus 207.600 9.612.632 46
128 Flag of Nicaragua.svg Nikaraqua 129.494 5.995.928 46
129 Flag of Afghanistan.svg Əfqanıstan 647.500 29.121.286 45
130 Flag of Palau.svg Palau 459 20.879 45
131 Flag of Yemen.svg Yəmən 527.970 23.495.361 45
132 Flag of Tanzania.svg Tanzaniya 945.087 41.892.895 44
133 Flag of Panama.svg Panama 78.200 3.410.676 44
134 Flag of Guinea-Bissau.svg Qvineya-Bisau 36.120 1.565.126 43
135 Flag of Guinea.svg Qvineya 245.857 10.324.025 42
136 Flag of Cameroon.png Kamerun 475.440 19.294.149 41
137 Flag of South Africa.svg CAR 1.219.912 49.109.107 40
138 Flag of Colombia.svg Kolumbiya 1.138.910 44.205.293 39
139 Flag of Madagascar.svg Madaqaskar 587.040 21.281.844 36
140 Flag of Latvia.svg Latviya 65.200 2.217.969 34
141 Flag of Liberia.svg Liberiya 111.370 3.685.076 33
142 Flag of the United States.svg ABŞ 9.826.675 310.232.863 32
143 Flag of Djibouti.svg Cibuti 23.200 740.528 32
144 Flag of the Democratic Republic of the Congo.svg KDR 2.345.410 70.916.439 30
145 Flag of Zimbabwe.svg Zimbabve 390.580 11.651.858 29,8
146 Flag of Venezuela.svg Venesuela 912.050 27.223.228 29,8
147 Flag of Estonia.svg Estoniya 45.226 1.291.170 28,5
148 Flag of Kyrgyzstan.svg Qırğızıstan 198.500 5.508.626 27,8
149 Flag of Mozambique.svg Mozambik 801.590 22.061.451 27,5
150 Flag of Laos.svg Laos 236.800 6.368.162 26,9
151 Flag of Brazil.svg Braziliya 8.511.965 201.103.330 23,6
152 Flag of Peru (state).svg Peru 1.285.220 29.907.003 23,3
153 Flag of Equatorial Guinea.svg Ekvatorial Qvineya 28.051 650.702 23,2
154 Flag of the Bahamas.svg Baham adaları 13.940 310.426 22,2
155 Flag of Chile.svg Çili 756.950 16.746.491 22,1
156 Flag of Sweden.svg İsveç 449.964 9.074.055 20,1
157 Flag of Uruguay.svg Uruqvay 176.220 3.510.386 19,9
158 Flag of the Solomon Islands.svg Solomon adaları 28.450 559.198 19,7
159 Flag of Vanuatu.svg Vanuatu 12.200 221.552 18,2
160 Flag of Bhutan.svg Butan 38.394 699.847 18,2
161 Flag of Zambia.svg Zambiya 752.614 13.460.305 17,9
162 Flag of Sudan.svg Sudan 1.886.068 22.633.510 16,4
163 Flag of Somalia.svg Somali 637.657 10.112.453 15,9
164 Flag of New Zealand.svg Yeni Zelandiya 268.680 4.252.277 15,8
165 Flag of Paraguay.svg Paraqvay 406.750 6.375.830 15,7
166 Flag of Finland.svg Finlandiya 338.145 5.255.068 15,5
167 Flag of Argentina.svg Argentina 2.766.890 41.343.201 14,9
168 Flag of Algeria.svg Əlcəzair 2.381.740 34.586.184 14,5
169 Flag of Norway.svg Norveç 323.802 4.676.305 14,4
170 Flag of Belize.svg Beliz 22.966 314.522 13,7
171 Flag of Papua New Guinea.svg Papua-Yeni Qvineya 462.840 6.064.515 13,1
172 Flag of South Sudan.svg Cənubi Sudan 619.745 8.260.490 13,3
173 Flag of Niger.svg Niger 1.267.000 15.878.271 12,5
174 Flag of the Republic of the Congo.svg Konqo Respublikası 342.000 4.125.916 12,1
175 Flag of Saudi Arabia.svg Səudiyyə Ərəbistanı 2.149.690 25.731.776 12,0
176 Flag of Mali.svg Mali 1.240.192 13.796.354 11,1
177 Flag of Angola.svg Anqola 1.246.700 13.068.161 10,5
178 Flag of Turkmenistan.svg Türkmənistan 488.100 4.940.916 10,1
179 Flag of Oman.svg Oman 309.500 2.967.717 9,6
180 Flag of Bolivia.svg Boliviya 1.098.580 9.947.418 9,1
181 Flag of Russia.svg Rusiya 17.075.200 143.030.106 8,4
182 Flag of Chad.svg Çad 1.284.000 10.543.464 8,2
183 Flag of the Central African Republic.svg MAR 622.984 4.844.927 7,8
184 Flag of Gabon.svg Qabon 267.667 1.545.255 5,8
185 Flag of Kazakhstan.svg Qazaxıstan 2.724.900 15.460.484 5,7
186 Flag of Libya.svg Liviya 1.759.540 6.461.454 3,7
187 Flag of Guyana.svg Qayana 214.970 748.486 3,5
188 Flag of Canada.svg Kanada 9.984.670 33.759.742 3,4
189 Flag of Botswana.svg Botsvana 600.370 2.029.307 3,4
190 Flag of Mauritania.svg Mavritaniya 1.030.700 3.205.060 3,1
191 Flag of Iceland.svg İslandiya 103.000 308.910 3,0
192 Flag of Suriname.svg Surinam 163.270 486.618 3,0
193 Flag of Australia.svg Avstraliya 7.686.850 21.515.754 2,8
194 Flag of Namibia.svg Namibiya 825.418 2.128.471 2,6
195 Flag of Mongolia.svg Monqolustan 1.564.116 3.086.918 2,0
Yer (QrenlandiyaAntarktidasız) 132 774 000 6 768 123 509 51,0

Xarici keçidlər[redaktə | əsas redaktə]

Həmçinin bax[redaktə | əsas redaktə]