Litva
Koordinatlar: 55°35′0″N 24°7′0″E / 55.58333°N 24.11667°E
| Litva Respublikası Lietuvos Respublika Litva | |
|---|---|
|
| |
|
Himn: Tautiška giesmė (Milli nəğmə) | |
|
| |
| Paytaxt və ən böyük şəhər | Vilnüs-546min sakin ( 2009-cu il) |
| Rəsmi dillər | Litva dili |
| Etnik qruplar | Litvalılar-84%;polyaklar-6,6%;ruslar-5,8%;belaruslar-1,2%. |
| Hökumət | Parlament respublikası |
| Dalya Qribauskayte[12.VII.2009 ~] | |
| Alqirdas Butkyaviçüs [22.XI.2012 ~] | |
| Rusiya İmperiyasından müstəqillik | |
• Müstəqilliyin elanı | 16 fevral 1918 |
• 1-ci Sovet işğalı | 15 iyun 1940 |
• 2-ci Sovet işğalı | 1944 |
• Aİ-yə qəbul | 1 may 2004 |
| Sahəsi | |
• Ümumi | 65,300 km2 (25,200 sq mi) (123-cü yer) |
• Su (%) | 1,35 |
| Əhali | |
• Təxmini (2015) | 2 980 min[1] (138-ci yer) |
• Siyahıya alma (2011) | 3 053 804[2] |
• Sıxlıq | 53/km2 (137.3/sq mi) (120-ci) |
| ÜDM (AQP) | 2013 təxmini |
• Ümumi | 67,4 milliard (86-cı) |
• Adambaşına | 22 600 (65-ci) |
| ÜDM (nominal) | 2008 təxmini |
• Ümumi | 47 304 milyon |
• Adambaşına | 14 086 |
| İİİ (2008) |
0.869 çox yüksək · 43-cü |
| Valyuta | Avro (€) (EUR) |
| Saat qurşağı | ŞAV (UTC+2) |
• Yay (DST) | ŞAYV (UTC+3) |
| Telefon kodu | 370 |
| İnternet domeni | .lt |
Litva (lit. Lietuva), rəsmi adı Litva Respublikası (lit. Lietuvos Respublika) — Avropada, Baltik dənizinin şərq sahilində dövlət. Şimalda Latviya, cənub-şərqdə Belarus, cənub-qərbdə Polşa və Rusiyanın Kalininqrad bölgəsiylə həmsərhəddir. 2004-cü ildən NATO-nun və Avropa İttifaqının üzvüdür.
Mündəricat
Tarix[redaktə | əsas redaktə]
| Tarixdə bir hadisə o birisinin ardınca gəlir, bir yerdə onlar bütöv bir zəncir təşkil edirlər. Keçmişin səhvləri gələcək nəsillərə təsir edir. Əgər dövlət müstəqilliyini itirirsə, sonralar o ya bərpa olunur, ya da birdəfəlik dünya xəritəsindən silinir, xalq isə məhv olur. |
Bunu Litvanın İntibah dövrünün tətqiqatçılarından biri, fəlsəfə doktoru, professor Bronislav Qenzelis belə təstiq edir.
Siyasət[redaktə | əsas redaktə]
- Litva Polyaklarının Seçimi, lider: V.Tomaşevski.
- Liberal və Mərkəzçilik İttifaqı, lider: A.Zuokas.
- Liberal - Demokrat Partiyası, lider: V.Mazuronis.
- Litva Sosial - Demokrat Koalisiyası,lider: A.M.Brazauskas.
Əhali[redaktə | əsas redaktə]
1 yanvar 2012-ci il tarixinə olan rəsmi məlumata əsasən Litva əhalisi 3199,8 min nəfər idi.[3] Onlardan 2142,8 min nəfəri şəhərlərdə, 1057 min nəfəri isə kəndlərdə yaşayırdı.[3] 1 mart 2014-cü il tarixinə olan rəsmi məlumata əsasən isə ölkə əhalisi 2 milyon 939 min 431 nəfər təşkil edir.[1]
Din[redaktə | əsas redaktə]
2011-ci ilin senzi göstərmiş ki, əhalinin 77,2%-i Roma katolikləridir.[4]
Ərazi[redaktə | əsas redaktə]
Ümumi ərazisi 65,300 kv. km olan Litva inzibati cəhətdən 6 dairə, 44 rayona bölünür.
Şəhərlər[redaktə | əsas redaktə]
- Vilnüs – 560,2 min
- Kaunas – 373,7 min
- Klaypeda – 191,6 min
- Panevejis – 116,8 min
- Şyaulyay – 132,7 min
- Yonava – 34,4 min
- Kedaynyay –
- Majeykyay –
- Mariyampole -
- Utena – 33,9 min
Tanınmış idmançılar[redaktə | əsas redaktə]
- Arvidas Sabonis, Basketbol, Jalgiris (Kaunas).
- Sarunas Jasikevicius, Nyu-Orlean, ABŞ.
İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]
- ↑ 1,0 1,1 Lietuvos Statistikos Departamentas: Gyventojų skaičius . Požymiai: statistiniai rodikliai ir mėnuo
- ↑ Lietuvos Statistikos Departamentas: İšankstiniai 2011 metų gyventojų surašymo rezultatai pagal apskritis ir savivaldybes
- ↑ 3,0 3,1 Lietuvos Statistikos Departamentas: Lietuva skaičiais 2012
- ↑ Department of Statistics to the Government of the Republic of Lithuania. "GYVENTOJAI PAGAL TAUTYBĘ, GIMTĄJĄ KALBĄ IR TIKYBĄ". https://osp.stat.gov.lt/documents/10180/217110/Gyv_kalba_tikyba.pdf.. 15 March 2013.
Xarici keçidlər[redaktə | əsas redaktə]
Həmçinin bax[redaktə | əsas redaktə]
| Litva mövzularda | ||
|---|---|---|
|
Gerb • Bayraq • Himn • Dövlət quruluşu • Konstitusiya • Parlament • İnzibati bölgü • Coğrafiya • Şəhərlər • Paytaxt • Əhali • Dillər • Tarix • İqtisadiyyat • Valyuta • Mədəniyyət • Din • Kinematoqraf • Ədəbiyyat • Musiqi • Bayramlar • İdman • Təhsil • Elm • Nəqliyyat • Turizm • Poçt (tarixi və markaları) • İnternet • Silahlı qüvvələr • Xarici siyasət
| ||
| Avropa ölkələri | ||
|---|---|---|
| Albaniya • Almaniya • Andorra • Avstriya • Azərbaycan • Belarus • Belçika • Bolqarıstan • Bosniya və Herseqovina • Böyük Britaniya • Çexiya • Danimarka • Ermənistan • Estoniya • Finlandiya • Fransa • Gürcüstan • Xorvatiya • İrlandiya • İslandiya • İspaniya • İsveç • İsveçrə • İtaliya • Kipr • Kosovo • Latviya • Litva • Lixtenşteyn • Lüksemburq • Macarıstan • Makedoniya Respublikası • Malta • Moldova • Monako • Monteneqro • Niderland • Norveç • Polşa • Portuqaliya • Rumıniya • Rusiya • San-Marino • Serbiya • Slovakiya • Sloveniya • Şimali Kipr Türk Respublikası • Türkiyə • Vatikan • Yunanıstan | ||
| Birlik üzvləri | Almaniya • Avstriya • Belçika • Bolqarıstan • Böyük Britaniya • Kipr • Çexiya • Danimarka • Estoniya • Finlandiya • Fransa • İrlandiya • İspaniya • İsveç • İtaliya • Latviya • Litva • Lüksemburq • Macarıstan • Malta • Niderland • Polşa • Portuqaliya • Rumıniya • Slovakiya • Sloveniya • Xorvatiya • Yunanıstan | |
|---|---|---|
| Üzvlüyə rəsmi namizəd dövlətlər | Türkiyə • Makedoniya Respublikası • Monteneqro | |
| Şimali Atlantika Müqaviləsi Təşkilatı (NATO) | ||
|---|---|---|
| İttifaq üzvləri | Amerika Birləşmiş Ştatları • Albaniya • Almaniya • Belçika • Böyük Britaniya • Bolqarıstan • Çexiya • Danimarka • Estoniya • Fransa • İspaniya • İtaliya • İslandiya • Kanada • Latviya • Litva • Lüksemburq • Macarıstan • Niderland • Norveç • Polşa • Portuqaliya • Rumıniya • Slovakiya • Sloveniya • Türkiyə • Xorvatiya • Yunanıstan | |
| Namizəd ölkələr | Gürcüstan • Ukrayna • Makedoniya Respublikası | |
| Baltik dənizi ölkələri | |
|---|---|