Honduras

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Keçid et: naviqasiya, axtar
Honduras Respublikası
República de Honduras
Honduras
Honduras gerbi
Gerbi
Honduras xəritədə yeri
Paytaxt Tequsiqalpa
Ən böyük şəhər Tequsiqalpa-1 123 min nəfər,San-Pedro-Sula-852 min(2015-ci il)
Rəsmi dillər İspan
Etnik qruplar honduraslılar-85%,hindular-7%,salvadorlular-5%
Dövlət başçıları
• Prezident
Xuan Orlando Ernandes [27.I.2014 ~]
Sahəsi
• Ümumi
112,090 km2 (43,280 sq mi) (103-cü yer)
• Su (%)
0,2%
Əhali
• Təxmini  (2015)
8 320 min (94-cü yer)
• Siyahıya alma (28.VII.2001)
6 076 885
• Sıxlıq
74/km2 (191.7/sq mi)
ÜDM (AQP) 2014 təxmini
• Ümumi
39,08 milyard (113-cü)
• Adambaşına
4 700 (173-cü)
İİİ (2013) 0.632
orta · 120-ci
Valyuta lempira (HML)
Saat qurşağı UTC-6
Telefon kodu 504
İnternet domeni .hn

HondurasMərkəzi Amerikada yerləşən dövlət. Paytaxtı Tequsiqalpa şəhəridir. 1880-ci ilə qədər paytaxt Komayaqua şəhəri olmuşdur.

Adın etimologiyası[redaktə | əsas redaktə]

Hondurasın adının mənası barədə bir neçə təsdiqlənməyən ehtimal mövcuddur. Bir versiyaya əsasən 1502-ci ildə bu ərazilərə səfər edən Xristofor Kolumb dəhşətli tufana düşmüş, oradan salamat çıxdıqda isə "Allaha şükür olsun ki, biz bu dərinlikdən xilas olduq" (ispancası "Qrasias a Dios que hemos salido de estas honduras") sözlərini demişdir. Həmin ərazinin yaxınlığında olan burun Qraisios a Dios, ölkə isə Honduras adını almışdır. Hondurasın Qrasios a Dios burnundan qərbdə yerləşən ərazi kimi adı ilk dəfə 1607-ci ildə çəkilmişdir.

Tarix[redaktə | əsas redaktə]

Fiziki-coğrafi xarakteristika[redaktə | əsas redaktə]

İnzibati ərazi bölgüsü[redaktə | əsas redaktə]

1971-ci ildən etibarən Honduras dövlətinin ərazisi 18 departament və 1 mərkəzi dairəyə bölünür. Ölkədə 298 bələdiyyə vardır və onlar departament başçılarına tabedir. Hondurasda 3731 yaşayış məntəqəsi və 27969 kənd vardır. Mərkəzi dairə paytaxt Tequsiqalpa və onun peyki olan Komayaquela şəhərlərindən ibarətdir. Bu dairənin idarəetməsi xüsusi qanunlarla həyata keçirilir.

İqtisadiyyat[redaktə | əsas redaktə]

Əhali[redaktə | əsas redaktə]

Ölkənin əhalisi 7,8 milyon nəfərdir. İllik təbii artım 2 faiz təşkil edir. Əhalinin 48 faizi şəhərlərdə, 52 faizi isə kəndlərdə yaşayır. İrqi baxımdan əhalinin 90 faizini metislər, 7 faizini hindular, 2 faizini qaradərililər, 1 faizini isə ağdərililərdən ibarətdir. Dini olaraq əhalinin 97 faizi katolik, qalanları isə protestantdır.

Dil[redaktə | əsas redaktə]

Rəsmi dövlət dili İspan dilidir.

Din[redaktə | əsas redaktə]

Mədəniyyət[redaktə | əsas redaktə]

İdman[redaktə | əsas redaktə]

Elm[redaktə | əsas redaktə]

Təhsil[redaktə | əsas redaktə]

Səhiyyə[redaktə | əsas redaktə]

Mətbəx[redaktə | əsas redaktə]

KİV[redaktə | əsas redaktə]

Nəqliyyat[redaktə | əsas redaktə]

Siyasət[redaktə | əsas redaktə]

Honduras dövlətinin tarixində İspanyanın təsiri böyükdür. Uzun illər İspanların ticarət dominyonu olaraq qalan Honduras, müstəqilliyini qazandıqdan sonra da qarışıqlıq bitməmişdir. Müstəqillikdən sonra El Salvador ilə müharibə vəziyyətinə gələn Honduras, bu hadisədən ötəri iqtisadi baxımdan böyük itkilər yaşamışdır. Hətta bir dünya kuboku oyununda Əl Salvadorlu futbolçuların qaldığı otel, Honduraslı vətəndaşlar tərəfindən dağıdılmaq istənmişdir. Bu hadisənin əks-sədaları Hondurasda hələ davam etməkdədir. Bu gün Honduras dünyanın bir çox ölkəsinə köç edən ölkələrin başında gəlməkdədir.

San Pedro Sula şəhərində, son illərdə Meksika və Kolumbiya narkotik kartellerinin fəaliyyətlərini artırdığı və buna bağlı şiddət hadisələrinin artdığı bildirilir.

BMT Narkotik və Cinayət Ofisi məlumatlarına görə, Honduras'taki cinayət hadisələri 2005-2010 arasında iki qatına çıxaraq, hər 100 min adamdan 87'sinin cinayətə qurban getməsiylə dünyanın ən yüksək nisbətinə sahib var.

Silahlı qüvvələr[redaktə | əsas redaktə]

Şəkillər[redaktə | əsas redaktə]

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

Mənbə[redaktə | əsas redaktə]

Xarici keçidlər[redaktə | əsas redaktə]

Həmçinin bax[redaktə | əsas redaktə]

Həmçinin bax[redaktə | əsas redaktə]